Pitanja i odgovori
Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Da li članovi komisije za sprovođenje javnog konkursa moraju da budu isključivo članovi opštinskog veća?
Shodno čl. 173. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave žalbenu komisiju obrazuje Veće.
Na osnovu člana 178. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave najmanje dva člana žalbene komisije moraju da imaju stečeno visoko obrazovanje iz naučne oblasti pravne nauke na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu, sa najmanje pet godina radnog iskustva u struci. Članovi žalbenih komisija imaju pravo na naknadu za rad, čiju visinu određuje Veće.
Dakle, visinu naknade za rad članova komisije određuje veće i žalbenu komisiju obrazuje veće, ali ne iz sopstvenih redova.
Kako postaviti ciljeve zaposlenima, koji su primljeni na jedno radno mesto, a rade na potpuno drugim poslovima, koji nisu u opisu tog radnog mesta?
Raspoređivanje službenika se sprovodi u skladu sa pravilnikom o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta, donetim u skladu sa Zakonom i pratećim podzakonskim aktima.
Shodno čl. 3. Uredbe o ocenjivanju državnih službenika državni službenik ocenjuje se za period od 1. januara do 31. decembra (u daljem tekstu: period za ocenjivanje), s tim što se rezultati postignuti u izvršavanju poslova radnog mesta i postavljenih ciljeva vrednuju kvartalno.
Na osnovu čl. 6. navedene Uredbe državnom službeniku koji podleže ocenjivanju utvrđuje se za svaki period za ocenjivanje najviše pet radnih ciljeva. Radni ciljevi moraju da proizlaze iz opisa i svrhe radnog mesta, da budu ostvarljivi i merljivi i da imaju realne rokove.
Dakle, zakonom i podzakonskim aktima nije data mogućnost prijema u radni odnos odnosno raspoređivanja službenika na jedno radno mesto, a obavljanje poslova drugog radnog mesta.
Najzad, radni ciljevi proizilaze iz opisa i svrhe radnog mesta na koje je službenik raspoređen i drugačije utvrđivanje ciljeva nije u skladu sa navedenim propisima.
Da li se pomoćnicima predsednika opštine utvrđuju zvanja?
Članom 58. Zakona o lokalnoj samoupravi je propisano da se statutom opštine može predvideti da se u opštinskoj upravi postavljaju pomoćnici predsednika opštine za pojedine oblasti (ekonomski razvoj, urbanizam, primarna zdravstvena zaštita, zaštita životne sredine, poljoprivreda i dr.).
Pomoćnike predsednika opštine postavlja i razrešava predsednik opštine.
Shodno čl. 59. Zakona o zaposlenima u AP i JLS izvršilačka radna mesta razvrstavaju se po zvanjima, u zavisnosti od složenosti i odgovornosti poslova, potrebnih znanja i sposobnosti i uslova za rad.
S obzirom na navedeno, mesta pomoćnika predsednika opštine se ne mogu smatrati izvršilačkim radnim mestima, pa se, stoga, pomoćnicima predsednika opštine ne utvrđuju zvanja.
Pravilnikom o sistematizaciji je predviđeno mesto kancelarijski poslovi - poslovni sekretar. Radno mesto je u okviru maksimalnog broja zaposlenih. Da li se to radno mesto može popuniti na određeno vreme bez konkursa?
Članom 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave je propisano da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme) na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).
Radni odnos na određeno vreme iz ovog razloga zasniva se bez javnog konkursa, a što je, takođe, propisano ovim članom Zakona.
Dakle, za konkretno radno mesto u kabinetu se ne sprovodi javni konkurs i zasniva se radni odnos na određeno vreme, dok traje dužnost izabranog lica.
S obzirom da se u postupku ovenjivanja primenjuje Uredba o ocenjivanju državnih službenika i da se samo dva člana Zakona o zaposlenima u AP i JLS odnose na ocenjivanje, moje pitanje je šta sa nameštenicima, da li se i njihov rad ocenjuje, s obzirom da oni nemaju zakonski osnov za napredovanje, učešće na internom konkursu...?
Na osnovu čl. 133. Zakona o zaposlenima u AP i JLS službenika ocenjuje rukovodilac pokrajinskog organa, načelnik uprave, odnosno rukovodilac koji rukovodi organizacijom ili službom iz člana 1. ovog zakona na osnovu predloga neposrednog rukovodioca.
Službenika na položaju u pokrajinskom organu, organizaciji ili službi ocenjuje funkcioner koji rukovodi organom, organizacijom ili službom.
Načelnika uprave i zamenika načelnika uprave ocenjuje gradonačelnik, odnosno predsednik opštine ili predsednik gradske opštine.
Čl. 134. istog Zakona je propisano da u pogledu cilja i predmeta ocenjivanja, vrste ocena, posledica ocenjivanja i drugih pitanja vezanih za ocenjivanje i kretanje u službi koja nisu uređena ovim zakonom, shodno se primenjuju propisi kojima se uređuje ocenjivanje državnih službenika.
Dakle, navedeni član Zakona upućuje na shodnu primenu Uredbe o ocenjivanju državnih službenika.
Ovom uredbom uređuju se merila za ocenjivanje i postupak ocenjivanja državnih službenika u svim državnim organima.
Iz navedenog se zaključuje da se postupak ocenjivanja sprovodi samo za službenike, a ne i za nameštenike.
Funkcioneru je prestala funkcija i podneo je zahtev radnom telu Skupštine opštine za ostvarivanje prava na naknadu plate u trajanju od 3 meseca. Kada se to lice odjavlјuje sa osiguranja? Da li danom prestanka funkcije (član 14. stav 7. Zakona o zaposlenima u atonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave) ili po isteku 3 meseca, za koje je podneo zahtev i ima pravo na naknadu plate?
Članom 14. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedincama lokalne samouprave funkcioner po prestanku funkcije ima pravo na naknadu plate u trajanju od tri meseca, u visini plate koju je imao u vreme prestanka funkcije.
Pravo iz stava 1. ovog člana može se izuzetno produžiti do tri meseca ukoliko u tom vremenu funkcioner stiče pravo na penziju.
Pravo iz st. 1. i 2. ovog člana prestaje pre isteka roka od tri meseca, zasnivanjem radnog odnosa ili sticanjem prava na penziju prema propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju.
Funkcioner pravo iz st. 1. i 2. ovog člana ostvaruje kod poslodavca kod koga je ostvarivao prava po osnovu radnog odnosa u trenutku prestanka funkcije.
Pravo iz st. 1. i 2. ovog člana, po zahtevu funkcionera, utvrđuje nadležni organ, odnosno radno telo iz člana 4. ovog zakona.
Zahtev iz stava 5. ovog člana funkcioner može uputiti najkasnije u roku od 15 dana od dana prestanka funkcije, s tim što pravo iz stava 3. ovog člana ostvaruje počev od narednog dana od dana prestanka funkcije.
Funkcioneru prestankom funkcije prestaje i radni odnos.
Izuzetno od stava 7. ovog člana, funkcioneru prestaje radni odnos danom prestanka obaveze vršenja dužnosti.
Dakle, istekom roka na naknadu plate lice se odjavljuje sa odgovarajućeg osiguranja, u propisanim rokovima.
Pravilnikom o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta u Opštinskoj upravi opštine Negotin sistematizovano je radno mesto “sistem administrator”, na kojem je raspoređen nameštenik sa visokim obrazovanjem I stepena, po zanimanju elektroinženjer. Kako poslove na navedenom radnom mestu mogu obavljati i službenici, namera je da se isto, izmenom Pravilnika razvrsta u zvanje saradnik ( sa namešteničkog na službeničko izvršilačko radno mesto), kako bi zaposleni umesto nameštenik bio službenik. Stupanjem na snagu izmenjenog Pravilnika, da li ugovor o radu koji je zaključen sa nameštenikom ostaje na snazi do okončanja postupka po internom konkursu, kada bi se zaposleni rasporedio na navedeno radno mesto sa zvanjem saradnik.
Članom 82. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisan redosled radnji pri popunjvanju radnih mesta, koji glasi:
"Pri popunjavanju izvršilačkog radnog mesta prednost ima premeštaj službenika, sa napredovanjem ili bez njega.
Ako poslodavac odluči da radno mesto ne popuni premeštajem, sprovodi se interni konkurs.
Ako interni konkurs nije uspeo, radno mesto može da se popuni preuzimanjem službenika od drugog poslodavca iz člana 4. ovog zakona, odnosno iz državnog organa.
Ako se radno mesto ne popuni ni preuzimanjem službenika, obavezno se sprovodi javni konkurs.
Ako ni javni konkurs nije uspeo, radno mesto se ne popunjava, ali poslodavac može odlučiti da se sprovede novi javni konkurs".
Dakle, zakonom nije propisana mogućnost premešetaja nameštenika pri popunjavanju radnog mesta, već samo službenika.
Shodno čl. 84. Zakona o zaposlenima u AP i JLS na internom konkursu mogu da učestvuju službenici zaposleni na neodređeno vreme kod poslodavca koji oglašava interni konkurs.
Pravo učešća na internom konkursu imaju službenici u istom zvanju ili službenici koji ispunjavaju uslove za napredovanje u zvanje u koje je razvrstano radno mesto koje se popunjava.
Navedeno znači da se interni konkurs ne odnosi na nameštenike odnosno da na internom konkursu mogu da učestvuju samo službenici.
Zaključak je da ne postoji mogućnost da nameštenik bude premešten na službeničko radno mesto, niti da može da učestvuje na internom konkursu, što dalje znači da ne postoji mogućnost za realizaciju namere da zaposleni bude razvrstan u zvanje saradnik odnosno bilo koje drugo službeničko zvanje.
Mandat direktorke Centra za socijalni rad ističe 31.12.2017. godine. Direktor je izabran shodno Zakonu o socijalnoj zaštiti i sa njom je zaključen ugovor o radu do isteka mandata odnosno na četiri godine. Međutim, do isteka mandata direktorka će koristiti porodiljsko bolovanje. Da li JLS ima pravo da raspiše konkurs za izbor novog direktora? Da li aktuelna direktorka u ovom slučaju uživa posebnu zaštitu shodno Zakonu o radu?
Shodno čl. 124. Zakona o socijalnoj zaštiti mandat direktora centra za socijalni rad traje četiri godine i isto lice može biti ponovo imenovano za direktora.
Direktora centra za socijalni rad imenuje nadležni organ jedinice lokalne samouprave, na osnovu konkursa, po pribavljenom mišljenju upravnog odbora centra za socijalni rad.
Upravni odbor centra za socijalni rad raspisuje konkurs za direktora centra za socijalni rad najkasnije 30 dana pre isteka mandata ranije imenovanom direktoru.
Članom 187. Zakona o radu je propisano za vreme trudnoće, porodiljskog odsustva, odsustva sa rada radi nege deteta i odsustva sa rada radi posebne nege deteta poslodavac ne može zaposlenom da otkaže ugovor o radu. Zaposlenom koji je ugovorom zasnovao radni odnos na određeno vreme produžava se do isteka korišćenja prava na odsustvo.
Navedenim članom Zakona o socijalnoj zaštiti obaveza JLS, preciznije upravnog odbora centra za socijalni rad, je da raspiše konkurs za direktora centra za socijalni rad i to najkasnije 30 dana pre isteka mandata ranije imenovanom direktoru, što se i u ovom slučaju, naravno, mora učiniti.
S druge strane, zaposlena, shodno Zakonu o radu, nastavlja da ostvaruje prava iz radnog odnosa odnosno istoj se produžava radni odnos do isteka korišćenja prava na odsustvo, budući da uživa posebnu zaštitu od otkaza ugovora o radu.
Da li se, prema odredbama člana 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS komisiji može poveriti samo vođenje postupka, uz zadržavanje nadležnosti za ovlašćeno lice poslodavca da utvrdi odgovornost i izrekne mere po okončanom postupku?
Shodno čl. 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS poslodavac vodi disciplinski postupak, odlučuje o disciplinskoj odgovornosti i izriče disciplinske mere.
Poslodavac može da obrazuje disciplinsku komisiju od tri člana da u njegovo ime vodi disciplinski postupak i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti.
Poslodavac je dužan da obrazuje disciplinsku komisiju da u njegovo ime vodi disciplinski postupak u slučajevima teže povrede dužnosti iz radnog odnosa.
Na osnovu ovog člana se zaključuje da komisija vodi i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti, a da je poslodavac taj koji izriče meru. Dakle, na vođenje postupka se nadovezuje utvrđivanje odgovornosti od strane komisije, ali ne i izricanje mere.
Da li u slučaju teže povrede dužnosti iz radnog odnosa disciplinska komisija mora samo da vodi postupak ili je uvek i u obavezi da utvrdi odgovornost i izrekne meru?
Članom 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano da poslodavac vodi disciplinski postupak, odlučuje o disciplinskoj odgovornosti i izriče disciplinske mere.
Poslodavac može da obrazuje disciplinsku komisiju od tri člana da u njegovo ime vodi disciplinski postupak i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti.
Poslodavac je dužan da obrazuje disciplinsku komisiju da u njegovo ime vodi disciplinski postupak u slučajevima teže povrede dužnosti iz radnog odnosa.
Dakle, u slučaju teže povrede dužnosti iz radnog odnosa obaveza poslodavca je da obrazuje disciplinsku komisiju. Komisija u ovom slučaju sprovodi postupak i kroz njega utvrđuje odgovornost, ali je poslodavac taj koji izriče odgovarajuću meru.
Da li lice koje ima zasnovani radni odnos na neodređeno vreme u Gradskoj upravi ima pravo na mirovane radnog odnosa u JLS, ukoliko nakon stupanja na snagu Zakona o zaposlenima u AP i JLS bude izabrano za pomocnika gradonačelnika?
Shodno članu 58. Zakona o lokalnoj samoupravi statutom opštine može se predvideti da se u opštinskoj upravi postavljaju pomoćnici predsednika opštine za pojedine oblasti (ekonomski razvoj, urbanizam, primarna zdravstvena zaštita, zaštita životne sredine, poljoprivreda i dr.).
Pomoćnici predsednika opštine pokreću inicijative, predlažu projekte i sačinjavaju mišljenja u vezi sa pitanjima koja su od značaja za razvoj u oblastima za koje su postavljeni i vrše druge poslove utvrđene aktom o organizaciji opštinske uprave.
Pomoćnike predsednika opštine postavlja i razrešava predsednik opštine.
U opštinskoj upravi može biti postavljeno najviše tri pomoćnika predsednika opštine.
Članom 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave propisano je da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme), između ostalih razloga, i na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).
Shodno čl. 79. Zakona o radu zaposlenom miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada, osim prava i obaveza za koje je zakonom, opštim aktom, odnosno ugovorom o radu drukčije određeno, ako odsustvuje sa rada zbog izbora, odnosno imenovanja na funkciju u državnom organu, sindikatu, političkoj organizaciji ili drugu javnu funkciju čije vršenje zahteva da privremeno prestane da radi kod poslodavca.
Zaposleni kome miruju prava i obaveze ima pravo da se u roku od 15 dana od dana odsluženja, odnosno dosluženja vojnog roka, prestanka rada u inostranstvu, odnosno kod drugog poslodavca, prestanka funkcije, povratka sa izdržavanja kazne zatvora, odnosno mere bezbednosti, vaspitne ili zaštitne mere - vrati na rad kod poslodavca.
Članom 12. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano:
“Danom izbora, imenovanja, odnosno postavljenja, funkcioneru miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada kod poslodavca kod koga je bio u radnom odnosu do izbora, imenovanja, odnosno postavljenja na funkciju.
Funkcioner kome miruju prava i obaveze iz stava 1. ovog člana, ima pravo da se u roku od 15 dana od dana prestanka funkcije, vrati na rad kod poslodavca.
Ukoliko je funkcioneru pre izbora, imenovanja, odnosno postavljenja, poslodavac bila autonomna pokrajina, odnosno jedinica lokalne samouprave, prava i obaveze iz stava 1. ovog člana, miruju u organu, službi ili organizaciji u kojoj je bio raspoređen na izvršilačkom radnom mestu, do izbora, imenovanja, odnosno postavljenja na funkciju.
Ukoliko funkcioner nije u mogućnosti da se vrati na rad kod poslodavca zbog ukidanja organa, službe ili organizacije, funkcioner iz stava 3. ovog člana, ima pravo da se vrati na rad kod poslodavca u organ, službu, odnosno organizaciju koja je preuzela poslove ukinutog organa, službe, odnosno organizacije”.
S obzirom na navedene odredbe člana 58. Zakona o lokalnoj samoupravi licima koja su postavljena za pomoćnike predsednika opština miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada.
Kakav je pravni status lica u kabinetu Predsednika opštine nakon prestanka radnog odnosa?
Shodno članu 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave radni odnos može se zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme), između ostalih razloga, i na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).
Istim članom je propisano da se radni odnos na određeno vreme iz navedenog razloga zasniva bez javnog konkursa, kao i da radni odnos na određeno vreme ne može da preraste u radni odnos na neodređeno vreme, izuzev pripravniku, kad položi državni stručni ispit.
Dakle, istekom trajanja licima u kabinetu, naprosto, prestaje radni odnos i ne postoje druge, posebne, obaveze poslodavca prema licima koja su zasnovala radni odnos u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine.