Pitanja i odgovori
Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Podnet je zahtev za ozakonjenje posebnog dela objekta - garaže u kom je izvršena promena namene u stambeni deo objekta. Podnosilac zahteva za predmetnu garažu poseduje list nepokretnosti iz koga se utvrđuje da je upisan na istoj sa privatnom svojinom, na osnovu ugovora o kupoprodaji. Na stambenoj zgradi za kolektivno stanovanje u kojoj se nalazi predmetna garaža, upisani su imaoci prava na posebnim delovima objekta i Opština, sa zajedničkom svojinom i kao držaoci. Zgrada poseduje upotrebnu dozvolu i ista se nalazi na parceli koja je upisana sa javnom svojinom na Opštinu, ali deo zgrade pada i na dve susedne parcele, jednu u javnoj svojini Opštine i drugoj u privatnoj svojini. Podnosilac zahteva je priložio overene saglasnosti za ozakonjenje svih vlasnika posebnih delova zgrade, odnosno stanara. Šta je sve neophodno pribaviti u postupku ozakonjenja u smislu dokaza, odnosno čija je sve saglasnost potrebna i da li je potrebno da Opština da saglasnost za ozakonjenje posebnog dela objekta, imajući u vidu da je upisana kao držalac na samom objektu i sa javnom svojinom na građevinskom zemljištu na kom se nalazi objekat odnosno stambena zgrada za kolektivno stanovanje u kojoj je i garaža koja je predmet ozakonjenja?
Zakonom o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS“, br. 72/2009, 81/2009 - ispr., 64/2010 - odluka US, 24/2011, 121/2012, 42/2013 - odluka US, 50/2013 - odluka US, 98/2013 - odluka US, 132/2014, 145/2014, 83/2018, 31/2019, 37/2019 - dr. zakon i 9/2020) članom 105. stav 1. propisano je da vlasnik objekta, odnosno posebnog fizičkog dela objekta koji nije upisan kao nosilac prava korišćenja na građevinskom zemljištu na kome je taj objekat, odnosno deo objekta izgrađen, stiče pravo svojine na katastarskoj parceli na kome je taj objekat izgrađen, u cilju uspostavljanja jedinstva nepokretnosti iz člana 106. ovog zakona, zbog čega smo mišljenja da ste u obavezi da tražite saglasnost od svih upisanih imaoca prava na objektu, odnosno posebnim delovima objekta.
Ovakav zaključak može se izvesti i na osnovu odredaba člana 135. stav. 8, istog zakona, kojim je propisano da se za izgradnju ili izvođenje radova na građevinskom zemljištu ili objektu koji je u vlasništvu više lica, kao dokaz o odgovarajućem pravu prilaže i overena saglasnost tih lica.
Takođe, ukazujemo da imajući u vidu da je opština upisana kao držalac na objektu, bez upisanog prava svojine na nekom od posebnih delova objekta da se u tom slučaju ne traži saglasnost opštine za ozakonjenje, već samo saglasnost vlasnika posebnih delova objekta.
Da li je moguće i na koji način, izvršiti promenu namene zemljišta iz poljoprivrednog u građevinsko ili u drugo zemljište, a da planskim dokumentom predmetno zemljište prethodno nije predviđeno kao građevinsko ili drugo zemljište?
Prostor za obavljanje funkcije groblja, kao i za druge komunalne delatnosti i funkcije, neophodno je definisati odgovarajućim planskim dokumentom. Ukoliko postojeća lokacija groblja prostorno ne zadovoljava postojeće potrebe, neophodno ju je planski proširiti u skladu sa projektovanim potrebama naselja. Usvajanjem planskog dokumenta, predmetno prostorno proširenje postaje planirano građevinsko zemljište i u konkretnom slučaju lokalna samouprava pribavlja predmetne nepokretnosti u javnu svojinu. Po našem mišljenju, bez promene planskog dokumenta, ne bi bilo moguće realizovati javni interes.
Osoba A se obratila Opštinskoj upravi da donese rešenje o iseljenju osobe B iz kuće koju je osoba A otkupila od ćerke osobe B. Osoba A odbija da izađe iz privatnog poseda koji je uredno u katastru uknjižen na osobu B. Osoba B ima preko 70 godina pripada grupi socijalno osetljivih lica i nema ko da se brine o njoj. Kako postupiti u ovom slučaju? Da li je Opštinska uprava nadležna da odlučuje u navedenom slučaju? Koje procesne radnje prvo preduzeti?
Član 77. stav 1. Zakona o stanovanja i održavanju zgrada propisuje:
“Ako se neko lice useli u stan ili zajedničke prostorije stambene, odnosno stambeno-poslovne zgrade bez pravnog osnova, upravnik stambene zajednice, vlasnik posebnog dela ili drugo lice koje ima pravni interes ima pravo da kod nadležnog organa jedinice lokalne samouprave podnese zahtev za njegovo iseljenje.”
S obzirom da se u predmetnom slučaju radi o porodičnoj kući, a ne o stanu, odnosno zajedničkoj prostoriji u stambenoj zgradi, opštinska uprava nije nadležna da vodi postupak iseljenja. Vlasnika objekta možete uputiti na nadležnost suda po ovom pitanju.
Napominjemo da, shodno izmenama Zakona o lokalnoj samoupravi, više ne postoji ni eksplicitno propisana nadležnost jedinice lokalne samouprave za sprovođenje postupaka iseljenje iz stana ili zajedničkih prostorija iz stambene zgrade. Imajući u vidu najavljene izmene i dopune Zakona o stanovanju i održavanju zgrada, moguće je da će doći i do izmene člana 77. u cilju usklađivanja sa Zakonom o lokalnoj samoupravi.
Preduzetnik (koji više nije registrovan kod APR), kupio je nepokretnu imovinu (zgradu) od A.D. u stečaju. Kupovinom objekta stečeno je i pravo korišćenja na parceli na kojoj se objekat nalazi. Taj preduzetnik je kasnije zaključio ugovor o poklonu sa svojim bratom, a takođe je zaključio i dva ugovora o kupoprodaji čiji su predmet takođe isto zemljište i zgrada koji su bili predmet ugovora o poklonu i to: jednom licu odnosno kupcu prodat je idealan deo objekta i zemljišta - 1/4 (25%), a drugom kupcu idealan deo pomenutih nepokretnosti odnosno 31,66%. Jedan od kupaca je Društvo sa ograničenom odgovornošću. Poklonoprimac i oba kupca podneli su zahtev za konverziju zemljišta obzirom da su u listu nepokretnosti upisani kao korisnici. Da li sva tri lica shodno članu 1. Zakona o konverziji ispunjavaju uslove za podnosenje zahteva za konverziju?
Izmenama i dopunama Zakona o pretvaranju prava koriscenja u pravo svojine na gradjevinskom zemljistu uz naknadu („Sl. glasnik RS“, broj 9/20) prošren je krug lica čije se pravo korišćenja može konvertovati u pravo svojine i na:
1a) lica koja su pravo korišćenja na zemljištu stekla posle 11. septembra 2009. godine, kupovinom objekta sa pripadajućim pravom korišćenja, od lica koja su privatizovana na osnovu zakona kojima se uređuje privatizacija, stečajni i izvršni postupak, a koja nisu njihovi pravni sledbenici u statusnom smislu.
Imajući u vidu da se u vašem slučaju radi o prometu prava svojine na objektu sa pripadajućim pravom korišćenja na parceli na kojoj se objekat nalazi, i da je promet obavljen 2015. godine, dakle nakon stupanja na snagu Zakona o planiranju i izgradnji (posle 2009. godine) lica koja su podnela zahtev za konverziju, a pravo su stekla kupovinom jesu aktivno legitimisana u smislu Zakona o pretvaranju prava korišćenja u pravo svojine na građevinskom zemljištu uz naknadu. Naravno potrebno je da se radi o zahtevu za konverziju koji je podnet posle februara 2020. godine.
Obzirom da se radi o suvlasničkom odnosu više lica, neophodno je da se reši prethodno pitanje - razvrgnuće suvlasničke zajednice saglasno članu 106. Zakona o planiranju i izgradnji. Dakle, u konkretnom slučaju, neophodno je da se postupak prekine do rešavanja prethodnog pitanja i pozovu stranke da dostave dokaze o razvrgnuću suvlasničke zajednice, nakon čega se postupak nastavlja prema odredbama Zakona o konverziji.
Da li posao građevinskog inspektora u opštinskoj upravi, može da obavlja lice koje ima višu građevinsku školu?
Uslovi koje jedno lice mora da ispuni da bi moglo da obavlja poslove građevinskog inspektora i da bi moglo da rukovodi građevinskom inspekcijom propisani su Zakonom o planiranju i izgradnji i Zakonom o inspekcijskom postupku.
Poslove građevinskog inspektora može da obavlja lice sa stečenim visokim obrazovanjem odgovarajuće struke odnosno smera na studijama drugog stepena građevinarstva (master akademskih studija, master strukovnih studija, specijalističke akademske studije, specijalističke strukovne studije), odnosno diplomirani inženjer građevinarstva ili lice sa stečenim visokim obrazovanjem odgovarajuće struke, odnosno smera na studijama drugog stepena arhitekture (master akademskih studija, master strukovnih studija, specijalističke akademske studije, specijalističke strukovne studije), odnosno diplomirani inženjer arhitekture koji ima najmanje tri godine radnog iskustva u struci i položen stručni ispit i koji ispunjava i druge uslove propisane zakonom.
Poslove inspekcijskog nadzora koji su Zakonom o planiranju i izgradnji povereni opštini može da obavlja i lice koje ima visoko obrazovanje na studijama prvog stepena građevinske ili arhitektonske struke, odnosno lice koje ima višu školsku spremu arhitektonske ili građevinske struke, najmanje tri godine radnog iskustva u struci, položen stručni ispit i koje ispunjava i druge uslove propisane zakonom.
Osim propisanog obrazovanja, inspektor mora imati radno iskustvo u struci, položen državni stručni ispit i ispit za inspektora, i mora da ispunjava druge uslove propisane za rad u organima državne uprave:
1. u zvanju višeg savetnika, samostalnog savetnika ili savetnika ili odgovarajućem zvanju inspektora utvrđenom posebnim propisom – za vođenje postupka i izricanje upravnih mera u inspekcijskom nadzoru;
2. u zvanju mlađeg savetnika, saradnika ili mlađeg saradnika ili odgovarajućem zvanju inspektora utvrđenom posebnim propisom – za vođenje postupka ili preduzimanje radnji u inspekcijskom nadzoru.
Da li se postupak za utvrđivanje visine naknade za promenu namene zemljišta, po zahtevu lica, može obustaviti po osnovu odustanka lica od svog zahteva, ukoliko se uzme u obzir da Zakon o naknadama za korišćenje javnih dobara upućuje u članu 271. na shodnu primenu zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji?
Prema članu 271. Zakona o naknadama za korišćenje javnih dobara postupak utvrđivanja, kontrole i naplate naknade koji sprovodi organ jedinice lokalne samouprave nadležan za utvrđivanje, naplatu i kontrolu javnih prihoda, a što nije propisano ovim Zakonom vrši se u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuju poreski postupak i poreska administracija. Utvrđivanje naknade ili obaveze se obavlja donošenjem poreskog rešenja u skladu sa Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji.
Stranka u skladu sa članom 58. Zakona o opštem upravnom postupku može da podnese zahteve, predloge, obrasce, prijave, molbe, žalbe, predstavke, prigovore, obaveštenja, saopštenja i druge vrste pisanog obraćanja nadležnom organu.
Prvostepeni postupak se pokreće u skladu sa članom 90. Zakona o opštem upravnom postupku po zahtevu stranke ili po službenoj dužnosti.
Stranka može potpuno ili delimično da odustane od zahteva za utvrđivanje naknade za promenu namene poljoprivrednog zemljišta dok ne bude obaveštena o rešenju drugostepenog organa u skladu sa članom 98. Zakona o opštem upravnom postupku. Pored toga smatra se da je stranka odustala od zahteva i ako njeno ponašanje očigledno ukazuje da više nema interesa da učestvuje u postupku.
Kad stranka odustane od zahteva, organ nadležan u jedinici lokalne samouprave rešenjem obustavlja postupak, izuzev u slučaju kada se protivna strana protivi obustavljanju postupka ili kada je nastavljanje postupka, koji je mogao biti pokrenut i po službenoj dužnosti, u javnom interesu.
Stranka koja je odustala od zahteva snosi troškove koji su nastali, odnosno ako su nastali do obustavljanja postupka, ako nije drukčije propisano.
Na dve, susedne parcele nalaze se objekti koji su u postupku ozakonjenja. Obe parcele su u svojini RS, a lica koja vode postupak ozakonjenja objekata su upisanii sa pravom korišćenja. Lice koje je upisano sa pravom korišćenja ima Ugovor o prenosu prava korišćenja građevinskog zemljišta zaključen sa JP za stambene usluge, građevinsko zemljište i puteve opštine a radi izgradnje porodične stambene zgrade. Objekat prelazi na susednu parcelu rešen je ugovorom o prenosu prava koriscenja bez naknade koji je overen u sudu. Kako dalje voditi postupak ozakonjenja, šta se podrazumeva pod članom 10, tačka 8. Zakona o ozakonjenju i koji se to dokazi mogu uzeti kao odgovarajući u smisliu rešenih imovinsko pravnih odnosa u postupku ozakonjenja.
Ukoliko se objekat nalazi parceli koja je u državnoj svojini Republike Srbije, kao odgovarajuće pravo na građevinskom zemljištu smatra se i pravo korišćenja na građevinskom zemljištu u javnoj svojini, kako je to propisano članom 10. Zakona o ozakonjenju objekata.
Kao odgovarajuće pravo, u smislu ovog zakona, za objekat izgrađen na građevinskom zemljištu, smatra se i ugovor o prenosu prava korišćenja koji je zaključen i overen od strane nadležnog suda između tadašnjeg korisnika i podnosioca zahteva.
Ukoliko objekat, koji je predmet ozakonjenja, prelazi na susednu parcelu, potrebno je najpre izvršiti preparcelaciju susedne parcele kako bi se odvojio deo parcele na kojoj se deo objekta nalazi i pripojio parceli na kojoj se nalalazi objekat, a potom izvršiti i odgovarajući prenos prava, određen prema tome da li se objekat nalazi u javnoj ili privatnoj svojini.
Koji je postupak u odnosu na garaže?
Prema članu 146. Zakona o planiranju i izgradnji postavljanje i uklanjanjanje manjih montažnih objekata uređuje i obezbeđuje JLS, što znači da su JLS u obavezi da svojom odlukom uređuju vrste objekata koje se mogu postavljati na javnim i drugim površinama i urede uslove i način njihovog postavljanja i uklanjanja u skladu sa zakonom.
Predmet ozakonjenja je objekat koji prelazi na ulicu, koja je procedura ozakonjenja u tom slučaju? Da li može da prođe na saglasnost ili vlasnik mora da kupi deo parcele koja se vodi na opštinu?
U skladu sa odredbama Zakona o ozakonjenju ("Sl. glasnik RS", br. 96/15, 83/18 i 81/20 - odluka US) član 5. stav 3. propsiano je da predmet ozakonjenja ne može biti objekta izgrađen na površinama javne namene, odnosno na zemljištu planiranom za uređenje ili izgradnju objekata javne namene za koje se, u skladu sa odredbama posebnog zakona, utvrđuje javni interes i koji su u obaveznoj javnoj svojini u skladu sa odredbama drugih posebnih zakona.
Shodno činjenici da predmetni objekat izlazi na javnu saobraćajnu površinu (verovatno zaštitini koridor saobraćajnice), smatramo da isti ne može da bude ozakonjen, niti je moguće otuđenje javne svojine bez promene položaja regulacione linije (što se realizuje izmenom odgovarajućeg planskog dokumenta) i izuzimanja konkretne površine pod objketom iz javnog zemljišta (ukoliko je navedeno moguće u skladu sa pravilima saobraćajne i urbanističke struke).
Predlog rešenja konkretne sutuacije je izmena planskog akta ili ukoliko je tehnički moguće, uklanjanje dela objekta koji izlazi na javnu površinu ulice.
Da li je uslov za izdavanje građevinske dozvole da parcela na kojoj se gradi ima direktan pristup na javnu saobraćajnu površinu ili može imati indirektan pristup preko katastarske parcele na kojoj je upisana službenost prolaza, a koja ima direktan pristup na javnu saobraćajnu površinu?
Zakon o planiranju i izgradnji u članu 2. stav 1.pod 20) definiše građevinsku parcelu kao deo građevinskog zemljišta, sa pristupom javnoj saobraćajnoj površini, koja je izgrađena ili planom predviđena za izgradnju koja se definiše koordinatama prelomnih tačaka u državnoj projekciji.
Zakon eksplicitno ne definiše način na koji je taj pristup obezbeđen, niti da pristup javnoj saobraćajnici mora biti direktan, odnosno da se parcela mora graničiti sa javnom saobraćajnicom. Takođe, članom 32. stav 2. Pravilnika o opštim pravilima za parcelaciju, regulaciju i izgradnju je propisana minimalna širina privatnog prolaza za parcele koje nemaju direktan pristup javnoj saobraćajnoj površini, na osnovu čega se indirektno može zaključiti da je moguće ostvarenje pristupa parceli na ovaj posredan način.
Za izgradnju ili izvođenje radova na građevinskom zemljištu ili objektu koji je u vlasništvu više lica, kao dokaz o odgovarajućem pravu Zakon o planiranju i izgradnji priznaje i overenu saglasnost tih lica, odnosno ugovor, što je uređeno članom 135. Zakona o planiranju i izgradnji u stavu 8, može se zaključiti da se shodno tome i za obezbeđenje pristupa parcelama koje nemaju direktan pristup javnoj saobraćajnoj površini, odnosno koje taj pristup ostvaruju kroz drugu/druge parcele u koje nisu u istom vlasništvu, može priznati pravo službenosti na parcelama poslužnog dobra u korist parcela na povlasnom dobru, odnosno ugovor o uspostavljanju prava službenosti prolaza zaključen sa vlasnikom poslužnog dobra, odnosno saglasnost vlasnika poslužnog dobra koji su upisani u evidenciju katastra nepokretnosti, naravno ukoliko predmetna parcela zadovoljava uslove propisane planskim dokumentom.
Na koji način postupiti kada u preduzeću postoji određeni broj spornih i sumnjivih potraživanja, tj. da li sva ova potraživanjamogu da budu otpisana od strane Nadzornog odbora preduzeća, a sve u skladu sa zakonskim propisima?
Potraživanja koja se imaju po osnovu nenaplaćenih računa za izvršene komunalne usluge, su deo imovine preduzeća. Preduzeće je prvo srazmerno izvršenoj usluzi imalo direktne troškove vezane za vršenje same delatnosti (isporučenu toplotnu energiju), da bi zatim zbog neodgovornog odnosa potrošača koji nije ispunio svoju obavezu, bilo dodatno finansijski opterećeno dospećem obaveze za PDV koje dospevaju na ukupan fakturisani iznos, kao i sa troškovima opominjanja i utuženja.
Odluke o sudbini sumnjivih i spornih potraživanja treba dakle posmatrati pre svega u kontekstu raspolaganja sa obrtnom imovinom preduzeća.
U smislu propisa o računovodstvu, nema smetnji da se na propisan način, na kraju izvrši trajni otpis jednog dela potraživanja koja nije bilo moguće naplatiti. Kako ovaj otpis u godini u kojoj se vrši u celini tereti rashode preduzeća, a čime se umanjuje osnovica za oporezivanje dobiti, celu proceduru treba sprovoditi sa posebnom pažnjom i na bazi verodostojne dokumentacije iz koje se nesporno može utvrditi da su pre donošenja odluke nadležnog organa preduzeća iscrpljena druga sredstva. U konkretnom slučaju, posledice oduzimanja imovine izvršnog dužnika i pretpostavka da bi on time bio doveden u težak položaj, po računovodstvenim standardima ne bi bili dovoljni za argumentovanje odluke o otpisu duga.
Generalno gledano, za bilo koji spor uvek je poželjno da stranke u sporu ne koriste krajnja sredstva, već da se sporne situacije prevazilaze nekom vrstom sporazuma ili poravnanja. Drugim rečima sporazumno rešavanje sporova je uvek moguće i uvek dobrodošlo, a to se može odnositi i kada je reč o prinudnoj naplati.
Po Zakonu o izvršenju i obezbeđenju, moguće je sporazumno odložiti izvršenje (članovi 120-127. Zakona), a moguće ga je i potpuno obustaviti. Tako se na primer u članu 65. stav 1. Zakona o izvršenju i obezbeđenju kaže da „izvršni poverilac može u toku celog izvršnog postupka, pa i posle pravnosnažnosti rešenja o izvršenju, da povuče predlog za izvršenje bez pristanka izvršnog dužnika.“ U narednom drugom stavu istog člana kaže se da se „u tom slučaju izvršni postupak obustavlja.“
Dakle, nije sporno da preduzeće u interesu mirnog rešavanja sporova po zakonom predviđenoj proceduri može i potpuno odustati od nekog potraživanja. Otvorena su jedino pitanja (1) razloga zbog kojih se donosi odluka o potpunom otpisu potraživanja ili o obustavi izvršnog postupka i (2) nadležnosti za donošenje takve odluke.
Pretpostavljamo da je po ovom pitanju nadležan Nadzorni odbor vašeg preduzeća, a moguće je (ima takvih primera) da kada se radi o imovini veće vrednosti, odluku o otpisu treba da donese nadležni organ jedinice lokalne samouprave u svojstvu osnivača preduzeća ili da je potrebna saglasnost na odluku Nadzornog odbora.
Međutim, bez obzira na to ko je nadležan za donošenje odluke, što se utvrđuje uvidom u osnivački akt ili statut preduzeća, razlozi zašto se odluka tog tipa predlaže treba da budu jasni i jasno obrazloženi.
Ukoliko postoji prostor za odlaganje ili obustavu izvršenja, a ne i za potpuni otpis potraživanja, u tom slučaju za eventualni pristanak za odlaganje izvršenja mišljenja smo da bi bilo dovoljno samo da se izvršni dužnik po tom pitanju zvanično obrati (dopis, e-mail) iz čega bi se mogla sagledati težina posledica oduzimanja njegove imovine. U zavisnosti od sadržaja tog obraćanja, moguće je da to bude dovoljan razlog da Nadzorni odbor preduzeća donese odluku o potpunoj obustavi postupka izvršenja.
Ukoliko je industrijski objekat izgrađen bez građevinske dozvole 1970. godine što je utvrđeno veštačenjem veštaka građevinske struke, da li se isti može smatrati legalnim i može li se primeniti odredba da ostali objekti na selu se smatraju legalnim ukoliko su izgrađeni pre jula 1973. godine ili pak obzirom da je objekat sagrađen u gradskom naselju nije legalan jer se primenjuju odredbe za izgradnju objekata iz 1948. godine?
Članom 4. Zakona o ozakonjenju objekata propisano je da se taj zakon ne primenjuje na objekte koji su izgrađeni bez građevinske dozvole, odnosno odobrenja za izgradnju u skladu sa propisima po kojima u vreme izgradnje nije bila propisana obaveza pribavljanja građevinske dozvole, odnosno odobrenja za izgradnju, u skladu sa propisima kojima se uređuje upis prava svojine na nepokretnostima.
Konkretno, misli se na propise kojima je bila uređena izgradnja i to:
- za objekte u gradovima, odnosno naseljima gradskog karaktera koji su izgrađeni do 3. juna 1948. godine, kada je stupila na snagu Osnovna uredba o građenju („Službeni list FNRJ”, broj 46/48);
- za stambene zgrade koje su izgrađene na selu do 21. marta 1961. godine, kada je stupio na snagu Zakon o uslovima za izgradnju stambenih zgrada na selu („Službeni glasnik NRS”, broj 7/61) ili do stupanja na snagu propisa o uslovima za izgradnju stambenih zgrada, ukoliko su ih opštinski narodni odbori doneli u roku propisanom tim zakonom;
- za objekte koji su izgrađeni na selu do 8. jula 1973. godine, kada je stupio na snagu Zakon o izgradnji investicionih objekata („Službeni glasnik SRS”, broj 25/73), odnosno do stupanja na snagu opštinske, odnosno gradske odluke, ukoliko je ista doneta u roku propisanom tim zakonom.
U ovom slučaju, pošto se radi o industrijskom objektu, ukoliko je isti građen u naselju gradskog karaktera isti je morao u vreme gradnje imati građevinsku dozvolu.