Pitanja i odgovori
Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Javna nabavka male vrednosti pokrenuta je po starom zakonu, imala je tri partije. Jedna partija je završena, dve su obustavljene iz razloga jer nije pristigla ni jedna ponuda. Kako preostale partije radimo po novom zakonu?
Naručilac može da pokrene postupak javne nabavke ako je nabavka predviđena u godišnjem planu javnih nabavki, kako je propisano odredbom člana 88. Zakona o javnim nabavkama („Sl. glasnik RS“, br. 91/2019; u daljem tekstu Zakon).
Dakle, ukoliko preostale partije niste planirali odnosno predvideli planom javnih nabavki po novom Zakonu, potrebno je da donesete Odluku o sprovođenju postupka javne nabavke i predvidite novu javnu nabavku u planu. Ta nova javna nabavka bi se sastojala od dve partije, koje su obustavljene u postupku koji je prethodno sproveden i morala bi biti sprovedena po pravilima novog Zakona, u otvorenom postupku.
Druga opcija je da naručilac jedan predmet nabavke (npr. računari, tastature, monitori) ukupne procenjene vrednosti od 1.000.000 dinara i više, podeli na nekoliko manjih postupaka odnosno nabavki, umesto da isti podeli na partije, ali tada na svaki od tih postupaka primenjuje pravila otvorenog postupka.
Ukoliko je zbir procenjenih vrednosti preostale dve partije ispod 1.000.000 dinara (dobra i usluge) odnosno ispod 3.000.000 (radovi), na tu nabavku se ne bi primenjivala pravila javnih nabavki.
Imajte u vidu da su pragovi od kojih su naručioci u obavezi da sprovode postupke javnih nabavki radi pribavljanja dobara, usluga i radova su Zakonom određeni kao značajno veći u odnosu na limite iz prethodnog zakona, s tim što naručioci moraju da obrate pažnju na to da se obaveza sprovođenja postupaka javne nabavke ustanovljava uključujući navedene iznose, a ne iznad njih. Tako, za nabavku dobara ili usluga procenjene vrednosti 1.000.000 dinara i više (ukupno, vrednost svih partija), naručioci će biti dužni da sprovedu postupak javne nabavke.
Najčešće će biti slučaj da se sprovodi otvoreni postupak javne nabavke, jer su svi postupci u kojoj se nabavljaju dobra ili usluge procenjene vrednosti 1.000.000 dinara i više, odnosno radovi procenjene vrednosti 3.000.000 i više, postupci javne nabavke, dok se ispod tih limita ne primenjuje zakon (član 27. Zakona).
Dakle, javna nabavka male vrednosti više ne postoji.
Međutim, u konkretnom slučaju, imajući u vidu da je u pitanju nabavka dobara procenjene vrednosti ispod 1.000.000 dinara, na tu nabavku se ne primenjuje Zakon u smislu odredbe člana 27. ZJN, već postupak sprovođenja tih nabavki treba da bude uređen Posebnim aktom naručioca i sproveden prema tim posebnim pravilima. Ove nabavke se ne sprovode putem Portala javnih nabavki, jer Portal ne podržava sprovođenje procedura na koje se ne primenjuje ZJN (nabavke ispod limita).
S obzirom da se sva investiciona (kapitalna) ulaganja, kao i nabavka imovine i opreme planiraju na aproprijacijama u okviru razdela Opštinske uprave, kao organa Opštine, a samim tim se i nalaze u planu javnih nabavki Opštinske uprave, dok zapravo odluku o investicionim ulaganjima Opštine donosi predsednik opštine i aktuelna lokalna vlast, ko treba da donese odluku o pokretanju postupka javne nabavke i ko potpisuje ugovor o izvođenju radova, nabavci opreme i sl.?
Članom 71. stav 1. Zakona o budžetskom sistemu („Službeni glasnik RS“, br. 54/2009, 73/2010, 101/2010, 101/2011, 93/2012, 62/2013, 63/2013 - ispr., 108/2013, 142/2014, 68/2015 - dr. zakon, 103/2015, 99/2016, 113/2017, 95/2018, 31/2019 i 72/2019) propisano je da je funkcioner, odnosno rukovodilac direktnog, odnosno indirektnog korisnika budžetskih sredstava, odgovoran za preuzimanje obaveza, njihovu verifikaciju, izdavanje naloga za plaćanje koje treba izvršiti iz sredstava organa kojim rukovodi i izdavanje naloga za uplatu sredstava koja pripadaju budžetu, kao i za davanje podataka o izvršenim plaćanjima i ostvarenim prihodima i primanjima. St. 2. i 3. ovog člana propisano je da je funkcioner, odnosno rukovodilac direktnog, odnosno indirektnog korisnika budžetskih sredstava odgovoran za zakonitu, namensku, ekonomičnu i efikasnu upotrebu budžetskih aproprijacija, te da funkcioner, odnosno rukovodilac direktnog, odnosno indirektnog korisnika budžetskih sredstava, može preneti pojedina ovlašćenja iz stava 1. ovog člana na druga lica u direktnom, odnosno indirektnom korisniku budžetskih sredstava.
Imajući u vidu navedene odredbe Zakona, koje propisuju da rukovodilac korisnika budžetskih sredstava preuzima obaveze u vezi sa aproprijacijama tog organa, odnosno tog korisnika budžetskih sredstava, te da iz Vašeg pitanja proizilazi da se sredstva za investiciona (kapitalna) ulaganja, kao i nabavku imovine i opreme planiraju na aproprijacijama u okviru razdela Opštinske uprave, kao organa Opštine, a samim tim se i nalaze u planu javnih nabavki Opštinske uprave, mišljenja smo da odluku o sprovođenju postupka javne nabavke i ugovor o javnoj nabavci u opisanim situacijama potpisuje načelnik Opštinske uprave.
Naime, u navedenoj situaciji načelnik Opštinske uprave je rukovodilac direktnog budžetskog korisnika na čijim aproprijacijama su planirana sredstva za navedene nabavke, te je on odgovoran za preuzimanje obaveza na teret sredstava organa kojim rukovodi.
Navedeno je potvrđeno i izveštajima o reviziji Državne revizorske institucije, koja je u jednom od izveštaja koji su objavljeni 2020. godine, navela:
„Iz navedenih odredbi proizilazi da je načelnik Opštinske uprave, kao rukovodilac direktnog budžetskog korisnika, odgovoran i za preuzimanje obaveza na teret sredstava organa kojim rukovodi, u ovom slučaju planiranih sredstava na razdelu Opštinske uprave.
Suprotno navedenom, Predsednik Opštine je preuzeo obaveze na teret sredstava planiranih na razdelu Opštinske uprave, iako nije neposredni rukovodilac tog organa. Na teret istih, pokrenuo je postupak javne nabavke, a nakon sprovedenog postupaka, preuzeo obaveze potpisivanjem ugovora o javnim nabavkama.“
Poreskom obvezniku, pravnom licu, 2017. godine doneto je rešenje o reprogramu duga. Poreski obveznik nije platio rate reprograma, zbog toga nije otpisana 50% kamate, a dugovani porez nije naplaćen prinudnim putem. Da li obveznik ima pravo da podnese zahtev za odlaganje dugovanog poreza u 2020. godini?
Odlaganje poreskog duga propisano je Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji i Uredbom o bližim uslovima za odlaganje plaćanja poreskog duga.
Odredbama člana 73. st. 1−4. ZPPPA propisano je da nadležni organ jedinice lokalne samouprave - lokalna poreska administracija - može, na obrazloženi zahtev poreskog obveznika, u celosti ili delimično, odložiti plaćanje dugovanog poreza, pod uslovom da plaćanje dugovanog poreza:
1) za poreskog obveznika predstavlja neprimereno veliko opterećenje;
2) nanosi bitnu ekonomsku štetu poreskom obvezniku.
O odlaganju plaćanja dugovanog poreza, po ispunjenju uslova odlučuje gradonačelnik, odnosno predsednik opštine, odnosno lice koje on ovlasti, jedinice lokalne samouprave kojoj pripadaju izvorni javni prihodi čija naplata se odlaže u skladu sa ovim zakonom. Odlukom se može odobriti odlaganje plaćanja dugovanog poreza na rate, ali najduže do 60 meseci, uz mogućnost korišćenja odloženog plaćanja do 12 meseci. Odlaganje plaćanja dugovanog poreza vrši se potpisivanjem sporazuma između lokalne poreske administracije i poreskog obveznika, odnosno rešenjem lokalne poreske administracije.
Odredbama člana 74. st. 1, 2, 6, 7. i 8. ZPPPA propisano je da u postupku odlučivanja o odlaganju plaćanja dugovanog poreza iz člana 73. stav 3. tog zakona, od poreskog obveznika se zahteva davanje sredstava obezbeđenja naplate, koja ne mogu biti manja od visine dugovanog poreza čije se plaćanje odlaže.
Sredstva obezbeđenja naplate su:
1) hipoteka na nepokretnosti poreskog obveznika;
2) zaloga na pokretnim stvarima poreskog obveznika;
3) neopoziva bankarska garancija;
4) jemstvo drugog lica koje je vlasnik imovine;
5) trasirana menica, akceptirana od strane dva žiranta, iz čijih se zarada, na kojima se ustanovljava administrativna zabrana, poreski dug može naplatiti;
6) menica avalirana od strane poslovne banke.
Izuzetno od poreskog obveznika se ne zahteva ispunjenje uslova koje je propisala Vlada aktom iz člana 73. stav 2. ovog zakona, kao ni davanje sredstava obezbeđenja naplate − ako dugovani porez iz člana 73. stav 3. ovog zakona, po osnovu svih javnih prihoda koje naplaćuje jedinica lokalne samouprave na dan podnošenja zahteva za odlaganje njegovog plaćanja, iznosi, i to:
1) za pravno lice i preduzetnika − do 1.500.000 dinara;
2) za fizičko lice − do 200.000 dinara.
Odredbama člana 76. st. 3. i 4. ZPPPA propisano je da se poreskom obvezniku kome je u skladu sa odredbama čl. 73, 74, 74a i 74b tog zakona, plaćanje dugovanog poreza odloženo, a koji redovno izmiruje rate dospelih obaveza koje su odložene, uključujući i tekuće obaveze u skladu sa zakonom - otpisuje 50% kamate koja se odnosi na taj dug plaćen u tom periodu, po isteku svakih 12 meseci, do izmirenja tog duga u potpunosti. Pravo na otpis 50% kamate se ne ostvaruje za odlaganje plaćanja dugovanog poreza, kada je obaveza utvrđena rešenjem u postupku poreske kontrole.
Kada poreski obveznik i pre isteka roka plaćanja dugovanog poreza na rate u skladu sa ovim zakonom isplati dugovani porez u potpunosti, poreskom obvezniku se otpisuje 50% kamate na taj dug.
Međutim, ukoliko se poreski obveznik ne pridržava rokova iz sporazuma o odlaganju plaćanja dugovanog poreza, ili ukoliko u periodu za koji je odloženo plaćanje dugovanog poreza ne izmiri tekuću obavezu, osim u slučaju ako je podneo zahtev za odlaganje plaćanja te tekuće obaveze, nadležni poreski organ će po službenoj dužnosti poništiti sporazum i dospeli, a neplaćeni poreski dug, vodeći računa o efikasnosti naplate, naplatiti iz sredstava obezbeđenja, odnosno u postupku prinudne naplate poreskog duga.
Ako se dospeli, a neplaćeni poreski dug, naplaćuje iz sredstava obezbeđenja, lokalna poreska administracija ne donosi rešenje o prinudnoj naplati, već samo obaveštava poreskog obveznika da će pristupiti prinudnoj naplati dospelog, a neplaćenog duga iz datih sredstava obezbeđenja naplate u skladu sa zakonom.
U skladu sa navedenim, poreski obveznik za koga je lokalna poreska administracija po službenoj dužnosti poništila sporazum, odnosno ukinula rešenje, nema pravo da ponovo podnese zahtev za odlaganje plaćanja tog dugovanog poreza.
Napominjemo da lokalna poreska administracija u svakom konkretnom slučaju utvrđuje da li su ispunjeni propisani uslovi i činjenice koje su važne za donošenje odluke u vezi sa pravom poreskog obveznika da podnese zahtev za odlaganje plaćanja duga.
Da li Strategija razvoja opštine za period 2020-2030, može biti smatrana „zamenom“ za Plan razvoja opštine do njegovog usvajanja ili ne? Da li po usvajanju Plana razvoja treba Strategiju razvoja opštine za period 2020-2030 staviti van snage ili je potrebno istu uskladiti odnosno revidirati u skladu sa usvojenim planom?
Naša preporuka je, ako je to izvodljivo za JLS, da postojeću verziju Strategije razvoja (trenutno u statusu nacrta kako smo razumeli) prilagodite formi Plana razvoja opštine u skladu sa Zakonom o planskom sistemu ("Sl. glasnik RS", br. 30/18) i Uredbom o obaveznim elementima Plana razvoja autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br. 107/20). To bi omogućilo da se ne mora naknadno revidirati dokument u skladu sa obavezama koje je predvideo Zakon i prateća uredba.
Ovde posebno ukazujemo da Zakon o planskom sistemu, već od 2018. godine od kada je počeo da se primenjuje (oktobar 2018. godine) - ne predviđa donošenje novih Strategija razvoja kao krovnih planskih dokumenata nego - Planova razvoja. A u čl. 55. predviđa da čak ako se i samo menjaju važeći dokumenti – treba da budu usklađeni sa Zakonom prilikom prvih izmena i dopuna. Znači i da je Vaša JLS samo pristupila izmeni krovne strategije, trebalo bi da se tom prilikom preformatira u Plan razvoja, a tim pre je to nužan pristup u situaciji kada idete na usvajanje novog planskog dokumenta.
Ponavljamo stoga da je naša preporuka da se JLS već sada preorijentiše na izmenu forme ovog planskog dokumenta, za šta postoje sva zakonska utemeljenja i da se dakle ne ide na usvajanje Strategije razvoja, već da se uloži koliko bude potrebno vremena i dokument postavi kao Plan razvoja JLS. Ukoliko bi ovo značilo da se tome mora posvetiti i neko vreme početkom 2021. godine, smatramo da je ipak celishodnije da se tako učini i da se dokument pripremi i usvoji u razumnom roku u 2021. godini. Preporuka je da se ima dokumentovan proces rada - do sada na nacrtu Strategije, a zatim i eventualno odluku Veća kojom se obrazlaže potreba izmene forme ovog planskog dokumenta odnosno prilagođavanje istog formi i zahtevima izrade Plana razvoja JLS.
Kada je u pitanju praktično prilagođavanje vašeg krovnog planskog dokumenta sa obavezama iz Zakona o planskom sistemu, ovde Vas podsećamo da se u Uredbi kao preporuka dobre prakse preporučuju Smernice za izradu Plana razvoja JLS.pdf.
Ukoliko opština ne pripada nijednoj kategoriji turističkog mesta (nije kategorizovana), da li se po važećoj Uredbi boravišna taksa naplaćuje po ceni od 1300 din, koja važi za IV kategoriju turističkog mesta ili po ceni od 1000 dinara koja važi za ugostiteljski objekat koji se ne nalazi u granicama turističkog mesta? Prema članu 73. stav 2. Zakona o ugostiteljstvu ("Sl. glasnik RS", br. 17/2019) stoji da ako se objekat za smeštaj ne nalazi na teritoriji turističkog mesta, JLS utvrdiće visinu boravišne takse za najnižu kategoriju turističkog mesta.
Zakonom o ugostiteljstvu („Službeni glasnik RS“ broj 17/19) propisane su dve vrste utvrđivanja i obaveze plaćanja boravišne takse.
U slučaju kada uslugu smeštaja pružaju privredna društva, druga pravna lica i preduzetnici, boravišnu taksu plaća korisnik usluge smeštaja za svaki dan boravka u ugostiteljskom objektu za smeštaj.
Visinu iznosa boravišne takse utvrđuje jedinica lokalne samouprave odlukom, u zavisnosti od kategorije turističkog mesta ili u različitoj visini po delovima opštine, odnosno grada u zavisnosti od izgrađenosti komunalne, saobraćajne i turističke infrastrukture, a u rasponu propisanom Uredbom o najvišem i najnižem iznosu boravišne takse ("Službeni glasnik RS", br. 44/13 i 132/14).
Ako se objekat za smeštaj ne nalazi na teritoriji turističkog mesta, jedinica lokalne samouprave utvrdiće visinu boravišne takse za najnižu kategoriju turističkog mesta.
Izuzetak od gore pomenutog je, u skladu sa članom 71. Zakona o ugostiteljstvu, kada fizičko lice pruža usluge smeštaja u objektima domaće radinosti i seoskom turističkom domaćinstvu.
U ovom slučaju je fizičko lice obveznik plaćanja boravišne takse (ne naplaćuje je od korisnika usluge smeštaja).
Boravišnu taksu fizičko lice plaća u utvrđenom godišnjem iznosu na propisan način.
Visinu iznosa boravišne takse nadležni organ jedinice lokalne samouprave utvrđuje za svako fizičko lice koje pruža usluge smeštaja u domaćoj radinosti i seoskom turističkom domaćinstvu u roku od 15 dana od pravosnažnosti rešenja o kategorizaciji, a u skladu sa Uredbom o uslovima i načinu utvrđivanja visine godišnjeg iznosa boravišne takse za fizičko lice koje pruža ugostiteljske usluge smeštaja u objektima domaće radinosti i seoskom turističkom domaćinstvu, kao i način i rokovi plaćanja ("Službeni glasnik RS", br. 47/19 i 51/19).
Prema članu 3. navedene uredbe, visina godišnjeg iznosa boravišne takse za fizičko lice utvrđuje se tako što se broj individualnih ležaja, odnosno kamp parcela množi sa iznosom boravišne takse po individualnom ležaju, odnosno kamp parceli u zavisnosti od teritorije na kojoj se ugostiteljski objekat nalazi, i to za:
- I kategorija turističkog mesta – 3.300,00 dinara;
- II kategorija turističkog mesta – 2.600,00 dinara;
- III kategorija turističkog mesta – 2.000,00 dinara;
- IV kategorija turističkog mesta – 1.300,00 dinara.
Ako se ugostiteljski objekat ne nalazi u granicama turističkog mesta, broj individualnih ležaja i kamp parcela se množi sa iznosom od 1.000,00 dinara.
Da li se može izvršiti promena ili preusmerenje aproprijacije u slučaju kada korisnik budžetskih sredstava treba da izvrši plaćanje po osnovu izgubljenog sudskog spora, a u tu svrhu nisu obezbeđena sredstva u budžetu, odnosno finansijskom planu. Konkretno, radi se o Apotekarskoj ustanovi, tj. o potraživanjima njenih bivših zaposlenih koji su je tužili, a JLS je kao osnivač Apoteke solidarno odgovorna za njene dugove.
Pre svega, obaveze osnivača prema zdravstvenoj ustanovi su definisane članom 262. Zakona o zdravstvenoj zaštiti (Sl. glasnik RS br. 25/2019) i one glase:
U roku od 45 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona, jedinica lokalne samouprave dužna je da sprovede postupak kontrole nad radom i poslovanjem zdravstvene ustanove, čiji je osnivač na dan stupanja na snagu ovog zakona, i utvrdi da li je kod zdravstvene ustanove nastupila trajnija nesposobnost plaćanja, odnosno preteća nesposobnost plaćanja, odnosno prezaduženost pod uslovima propisanim zakonom kojim se uređuje stečaj, kao i da o utvrđenim činjenicama podnese izveštaj Ministarstvu zdravlja, odnosno nadležnom organu autonomne pokrajine, u roku od pet radnih dana od dana sačinjavanja tog izveštaja.
Za zdravstvenu ustanovu u javnoj svojini za koju se u postupku kontrole iz stava 4. ovog člana utvrdi da je nastupila trajnija nesposobnost plaćanja, odnosno preteća nesposobnost plaćanja, odnosno prezaduženost pod uslovima propisanim zakonom kojim se uređuje stečaj, jedinica lokalne samouprave koja vrši osnivačka prava nad zdravstvenom ustanovom po propisima koji su bili na snazi do dana stupanja na snagu ovog zakona, dužna je da kao solidarni dužnik u svom budžetu obezbedi sredstva za izvršavanje obaveza zdravstvene ustanove prema poveriocima koje su preuzete i koje nisu plaćene do dana stupanja na snagu ovog zakona, odnosno do dana preuzimanja osnivačkih prava nad zdravstvenom ustanovom od strane Republike Srbije, odnosno autonomne pokrajine, i da započne sa plaćanjem obaveza prema poveriocima u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona, a ukoliko se plaćanje vrši u više mesečnih rata, da plaćanje prema poveriocima u celini izvrši najkasnije do 31. decembra 2021. godine.
Izuzetno od stava 5. ovog člana, ako se u budžetu jedinice lokalne samouprave kao solidarnog dužnika za obaveze koje su preuzete i koje nisu plaćene do dana stupanja na snagu ovog zakona, odnosno do dana preuzimanja osnivačkih prava nad zdravstvenom ustanovom od strane Republike Srbije, odnosno autonomne pokrajine ne može obezbediti dovoljan iznos finansijskih sredstva za izvršavanje obaveza prema poveriocima u skladu sa stavom 5. ovog člana, Ministarstvo može predložiti Vladi da donese odluku o obezbeđivanju nedostajućeg iznosa sredstava osnivaču zdravstvene ustanove, kao solidarnom dužniku, iz budžeta Republike Srbije, u skladu sa zakonom.
Jedinica lokalne samouprave dužna je da obezbedi sredstva za vršenje osnivačkih prava nad zdravstvenim ustanovama čiji je bila osnivač do preuzimanja osnivačkih prava iz stava 1. ovog člana, radi izvršavanja obaveza zdravstvenih ustanova po izvršnim sudskim odlukama, za obaveze koje se ne finansiraju iz sredstava obaveznog zdravstvenog osiguranja ili na drugi način u skladu sa zakonom, a koje su nastale u periodu vršenja osnivačkih prava od strane jedinice lokalne samouprave.
Dakle, postoje (ili su postojale) opcije odlaganja isplate dugovanih iznosa do 31.12.2021. godine i planiranje ovog budžetskog rashoda u narednoj budžetskoj godini.
Dalje, pitanje promene ili preusmerenja aproprijacije je predmet koji uređuje član 61. Zakona o budžetskom sistemu ("Sl. glasnik RS", br. 54/2009, 73/2010, 101/2010, 101/2011, 93/2012, 62/2013, 63/2013 - ispr., 108/2013, 142/2014, 68/2015 - dr. zakon, 103/2015, 99/2016, 113/2017, 95/2018, 31/2019 i 72/2019) i on glasi:
„U slučaju da se u toku godine obim poslovanja ili ovlašćenja direktnog, odnosno njegovog indirektnog korisnika budžetskih sredstava promeni, iznos aproprijacija izdvojenih za aktivnosti tog korisnika povećaće se, odnosno smanjiti.
Ako se obim poslovanja ili ovlašćenja direktnog, odnosno njegovog indirektnog korisnika budžetskih sredstava iz stava 1. ovog člana poveća, sredstva će se obezbediti iz tekuće budžetske rezerve.
U slučaju osnivanja novog direktnog, odnosno indirektnog korisnika budžetskih sredstava, sredstva za njegovo poslovanje ili ovlašćenja obezbeđuju se iz tekuće budžetske rezerve.
Ako korisnik budžetskih sredstava prestane da postoji, a njegovi zadaci nisu preneti na drugog korisnika budžetskih sredstava, neiskorišćena sredstva se prenose u tekuću budžetsku rezervu i mogu se koristiti za namene za koje je predviđeno korišćenje sredstava stalne budžetske rezerve.
Ako se u toku godine od jednog direktnog, odnosno indirektnog korisnika budžetskih sredstava obrazuje više direktnih, odnosno indirektnih korisnika, neiskorišćena sredstva raspoređena tom korisniku prenose se u tekuću budžetsku rezervu i raspoređuju novoobrazovanim direktnim, odnosno indirektnim korisnicima budžetskih sredstava.
Odluku o promeni u aproprijacijama iz st. 1-5. ovog člana i o korišćenju sredstava tekuće budžetske rezerve donosi Vlada, odnosno nadležni izvršni organ lokalne vlasti.“
Direktni korisnik budžetskih sredstava, uz odobrenje ministra, odnosno lokalnog organa uprave nadležnog za finansije, može izvršiti preusmeravanje aproprijacije odobrene na ime određenog rashoda i izdatka koji se finansira iz opštih prihoda budžeta u iznosu do 10% vrednosti aproprijacije za rashod i izdatak čiji se iznos umanjuje, u okviru razdela, kao i između glava unutar razdela tog direktnog korisnika budžetskih sredstava.
Preusmeravanje aproprijacija iz stava 7. odnose se na aproprijacije iz prihoda iz budžeta, dok se iz ostalih izvora mogu menjati bez ograničenja, s tim što korisnik budžetskih sredstava, koji ostvari prihode i primanja čiji iznosi nisu mogli biti poznati u postupku donošenja budžeta, podnosi zahtev organu uprave nadležnom za finansije za otvaranje, odnosno povećanje odgovarajuće aproprijacije za izvršavanje rashoda i izdataka iz svih izvora finansiranja, osim iz izvora 01.
U slučaju da se u toku godine izvrši povećanje, odnosno smanjenje aproprijacije putem preusmeravanja, ta aproprijacija se naknadnom promenom ne može smanjiti, odnosno povećati primenom stava 7. ovog člana.
U slučaju rebalansa budžeta, za iznos izvršene promene aproprijacije putem preusmeravanja do rebalansa, umanjuje se ukupan iznos moguće promene vrednosti aproprijacije, utvrđen primenom procenta iz stava 7. ovog člana.
Ako u toku godine dođe do promene okolnosti koja ne ugrožava utvrđene prioritete unutar budžeta, Vlada, odnosno nadležni izvršni organ lokalne vlasti, donosi odluku da se iznos aproprijacije koji nije moguće iskoristiti, prenese u tekuću budžetsku rezervu i može se koristiti za namene koje nisu predviđene budžetom ili za namene za koje nisu predviđena sredstva u dovoljnom obimu.
Ukupan iznos preusmeravanja iz stava 12. ovog člana zakona, počev od budžeta Republike Srbije za 2015. godinu, ne može biti veći od iznosa razlike između maksimalno mogućeg iznosa sredstava tekuće budžetske rezerve utvrđenog ovim zakonom i budžetom odobrenih sredstava tekuće budžetske rezerve.
U obračun maksimalno mogućeg iznosa sredstava tekuće budžetske rezerve utvrđenog ovim zakonom na godišnjem nivou ne uključuje se iznos sredstava nastao kao posledica primene stava 1, u delu koji se odnosi na prenos ovlašćenja, i st. 4. i 5. ovog člana.
Dakle, moguće je vršiti preusmeravanja po pravilima koja su navedena u citiranom članu zakona o budžetskom sistemu. Naravno, potrebne su i odgovarajuće odluke i obrazloženja.
Obzirom da se u konkretnom slučaju radi o situaciji kada je u rešenje uključena i stalna budžetska rezerva, napominjemo da je važno proučiti odredbu člana 70. Zakona o budžetskom sistemu ("Sl. glasnik RS", br. 54/2009, 73/2010, 101/2010, 101/2011, 93/2012, 62/2013, 63/2013 - ispr., 108/2013, 142/2014, 68/2015 - dr. zakon, 103/2015, 99/2016, 113/2017, 95/2018, 31/2019 i 72/2019) i sam budžet JLS, kako bi se postigla puna zakonitost odabranog rešenja i ispoštovala ograničenja koja zakon propisuje.
Takođe, preporučujemo da uzmete u obzir i odredbe člana 56a Zakona o budžetskom sistemu jer obrađuje tehniku prinudne naplate koju sprovodi Uprava za trezor i jedna opcija rešenja leži upravo u sadržaju ove zakonske odredbe. S tim u vezi, korisno bi bilo temeljno proučiti i odredbu člana 300. Zakona o izvršenju i obezbeđenju, jer će ubuduće upravo ovo rešenje za direktne i indirektne korisnike budžeta biti od najveće moguće važnosti.
Prilikom izrade Javnog poziva za sufinansiranje projekata za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja iz budžeta opštine na koji način se određuje najveći iznos koji se može odobriti po projektu?
Način obezbeđivanja i raspoređivanja sredstava za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja propisan je Zakonom o javnom informisanju i medijima („Sl. glasnik RS“, br. 83/14, 58/15 i 12/16 - autentično tumačenje), kao i Pravilnikom o sufinansiranju projekata za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja („Sl. glasnik RS“, br. 16/16 i 8/17).
Članom 17. Zakona o javnom informisanju i medijima, propisano je da Republika Srbija, autonomna pokrajina, odnosno jedinica lokalne samouprave obezbeđuje iz budžeta deo sredstava za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja i raspoređuje ih na osnovu sprovedenih javnih konkursa i pojedinačnim davanjima, na osnovu principa o dodeli državne pomoći i zaštiti konkurencije, bez diskriminacije. Za pojedinačna davanja može se opredeliti najviše 5% sredstava od ukupno opredeljenih sredstava za ostvarivanje javnog interesa putem javnih konkursa.
Članom 18. istog Zakona propisano je da se Konkurs raspisuje za projekte:
- proizvodnje medijskih sadržaja;
- organizovanja i učešća na stručnim, naučnim i prigodnim skupovima kao i unapređivanja profesionalnih i etičkih standarda u oblasti javnog informisanja.
Iznos sredstava namenjenih projektima proizvodnje medijskih sadržaja ne može biti manji od 90% iznosa sredstava opredeljenih za konkurs.
Konkurs se raspisuje za sprovođenje projekata čija realizacija ne može biti duža od tri godine.
Članom 2. Pravilnika o sufinansiranju projekata za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja propisano je da radi ostvarivanja javnog interesa u oblasti javnog informisanja, koji je definisan članom 15. Zakona o javnom informisanju i medijima, Republika Srbija, autonomna pokrajina i jedinica lokalne samouprave, obezbeđuju iz svog budžeta sredstva za sufinansiranje projekata za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja.
Dalje, članom 3. istog Pravilnika, propisano je da se sredstva iz člana 2. ovog pravilnika raspoređuju, u toku kalendarske godine, na osnovu sprovedenog javnog konkursa i na osnovu pojedinačnih davanja, u skladu sa pravilima o dodeli državne pomoći i zaštiti konkurencije, bez diskriminacije. Organ nadležan za poslove javnog informisanja Republike Srbije, autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave, koji dodeljuje sredstva, prilikom sprovođenja javnog konkursa i pojedinačnog davanja, vodi računa o strateškim opredeljenjima države u oblasti javnog informisanja.
Članom 4. Pravilnika, propisano je da odluku o konkursima koji se raspisuju u toku kalendarske godine, donosi organ nadležan za poslove javnog informisanja na republičkom, pokrajinskom, odnosno lokalnom nivou.
Članom 9. Propisano je da Javni poziv za učešće na konkursu sadrži:
- namenu sredstava za ostvarivanje javnog interesa, tj. javni interes koji će se konkursom sufinansirati;
- iznos sredstava koja su opredeljena za konkurs;
- najmanji i najveći iznos sredstava koja se odobravaju po projektu;
- koji subjekti imaju pravo učešća;
- kriterijume za ocenu projekta na osnovu kojih će se dodeljivati sredstva;
- precizne rokove u kojima se konkurs sprovodi;
- informaciju o dokumentaciji koju prilaže podnosilac projekta;
- poziv novinarskim i medijskim udruženjima kao i medijskim stručnjacima zainteresovanim za rad u komisiji.
Članom 15. stav 1. Pravilnika, propisano je da od ukupno opredeljenih sredstava za konkurs, najmanje 90% iznosa sredstava mora biti namenjen projektima proizvodnje medijskih sadržaja, a najviše 10% iznosa sredstava može biti namenjen projektima organizovanja i učešća na stručnim, naučnim i prigodnim skupovima, kao i projektima unapređivanja profesionalnih i etičkih standarda u oblasti javnog informisanja.
Stavom 2. predviđeno je da procenat opredeljenih sredstava za namene iz stava 1. ovog člana, utvrđuje organ koji raspisuje konkurs, odlukom kojom se raspisuje konkurs.
Na osnovu svega napred navedenog može se zaključiti da se sredstva za sufinansiranje projekata za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja obezbeđuju Odlukom o budžetu jedinice lokalne samouprave. Navedena sredstva raspodeljuju se putem javnog konkursa. Javni poziv za učešće na konkursu sadrži, između ostalog, najmanji i najveći iznos sredstava koji se odobravaju po projektu. Obzirom da način određivanja ovih iznosa nije propisan, u praksi bi oni trebalo da se određuju na osnovu analize potreba jedinice lokalne samouprave za određenim medijskim sadržajima, analize troškova produkcije određenih medijskih sadržaja za koje su dodeljena sredstva po konkursima u ranijim godinama, kao i ukupno raspoloživih odnosno planiranih sredstava za sufinansiranje projekata za ostvarivanje javnog interesa u oblasti javnog informisanja. Navedene analize vrši nadležna služba/odeljenje gradske/opštinske uprave koja sastavlja predlog teksta konkursa i dostavlja ga opštinskom/gradskom veću na razmatranje. Konačan tekst konkursa, odnosno odluku o konkursu, donosi organ nadležan za poslove javnog informisanja na lokalnom nivou (u većim JLS postoji npr. poseban Sekretarijat za informisanje u okviru uprave kao nadležnog organa, zatim u većini JLS prema našem uvidu ovakve odluke donosi i objavljuje opštinsko/gradsko veće, a ima primera gde to čini i skupština JLS).
Poreski obvzenik se duži naknadom za zaštitu životnu sredinu od 2010. godine i do danas nema plaćanja a porezom na imovinu se duži od 2013. godine i isto nema uplata. U julu je poslata opomena za plaćanje, na koju je uložio prigovor zbog zastarelosti. Šta uraditi u konkretnom slučaju? Da li slanje opomene prekida zastarelost i apsolutnu i relativnu, iako nakon opomene ništa više nije rađeno? U vezi pripisa dugovanja na naslednike, da li se može bez rešenja o nasleđivanju pripisati dug licima ukoliko se u postupku kontrole utvrdi da su zaduženi za isti objekat i vode se na toj adresi?
Odredbom člana 1. stav 1. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji propisano je uređivanje postupka utvrđivanja, naplate i kontrole javnih prihoda na koje se ovaj zakon primenjuje, zatim prava i obaveze poreskih obveznika, registracija poreskih obveznika i poreska krivična dela i prekršaji.
Odredbom člana 2a stav 1. ZPPPA propisano je da se ovaj zakon primenjuje i na izvorne javne prihode jedinica lokalne samouprave koje te jedinice utvrđuju, naplaćuju i kontrolišu u javnopravnom odnosu, kao i na sporedna poreska davanja po tim osnovama, uključujući i izvorne javne prihode koje jedinice lokalne samouprave utvrđuju, naplaćuju i kontrolišu u postupcima u kojima donose poreske upravne akte, kao i druge akte u upravnom postupku.
Odredbama člana 114. ZPPPA propisano je da pravo na utvrđivanje i naplatu poreza i sporednih poreskih davanja zastareva za pet godina od dana kada je zastarelost počela da teče.
Saglasno navedenom, pravo nadležnog poreskog organa na naplatu poreske obaveze zastareva za pet godina od dana kada je zastarelost počela da teče, tj. od prvog dana naredne godine od godine u kojoj je ta obaveza poreskog dužnika dospela za plaćanje.
Apsolutna zastarelost - Pravo na utvrđivanje, naplatu, povraćaj, poreski kredit, refakciju, refundaciju kao i namirenje dospelih obaveza putem preknjižavanja poreza, uvek zastareva u roku od deset godina od isteka godine u kojoj je porez trebalo utvrditi ili naplatiti, odnosno u kojoj je izvršena pretplata, osim ako ovim zakonom nije drukčije propisano. Pravo na naplatu poreske obaveze uvek zastareva u roku od deset godina od isteka godine u kojoj je porez trebalo naplatiti , osim u slučajevima iz člana 114z ZPPPA, kada zastarelost ne teče za vreme od pokretanja upravnog spora do pravosnažnosti sudske odluke, za vreme kada je drugim zakonom propisano da se poreski postupak ne može otpočeti, odnosno da se započeti poreski postupak prekida , za vreme kada je plaćanje dugovanog poreza odloženo.
Nadležni organ po isteku roka od 10 godina po službenoj dužnosti, donosi rešenje o prestanku poreske obaveze, odnosno o prestanku prava na povraćaj, poreski kredit, refakciju, refundaciju, kao i na namirenje dospelih obaveza putem preknjižavanja poreza, zbog zastarelosti.
Što se tiče prekida roka zastarelosti, ukoliko je nadležni poreski organ protiv poreskog dužnika preduzimao radnje u cilju naplate poreske obaveze, (u vašem slučaju poslata opomena poreskom obvezniku za neizmirene obaveze) rok zastarelosti prava na naplatu se prekidao svakom radnjom poreskog organa preduzetom protiv poreskog dužnika u cilju naplate i posle prekida počinjao da teče iznova, a vreme koje je proteklo pre prekida nije se računalo u zakonom određen rok za zastarelost.
Vreme trajanja zastoja zastarelosti ne računa se ni u apsolutni rok za zastarelost.
Sam obveznik može istaći zahtev za utvrđivanje zastarelosti u bilo kojoj fazi poreskog postupka, pri čemu se o zastarelosti odlučuje poreskim upravnim aktom posmatrajući stanje na karticama poreskog obveznika u poreskom računovodstvu na dan dostavljanja zahteva o prestanku poreske obaveze po osnovu zastarelosti.
U konkretnom slučaju u poreskom postupku kada računate period zastarelosti (relativna ili apsolutna) važno je voditi računa da li je predmetna obaveza za koju dužite poreskog obveznika bila obuhvaćena pod mirovanje glavnog poreskog duga i kamate u skladu sa Zakonom o uslovnom otpisu kamata i mirovanju poreskog duga.
Na osnovu ovog zakona tadašnji glavni poreski dug, i za javne prihode koje utvrđuje, naplaćuje i kontroliše jedinica lokalne samouprave, koji nije izmiren do dana stupanja na snagu ovog zakona, mirovao je od 1. januara 2013. godine ili do 31.12.decembra 2014.godine u zavisnosti da li je u pitanju veliki ili mali poreski obveznik. U periodu od 1. novembra 2012. godine do kraja perioda mirovanja glavnog poreskog duga, prekida se zastarelost prava na naplatu poreskog duga, a period za koji je utvrđeno mirovanje poreskog duga ne uračunava se u rok zastarelosti. Za period mirovanja glavnog poreskog duga produžava se rok apsolutne zastarelosti tog duga.
Nadležni organ će prema tome na osnovu činjeničkog stanja u Zapisniku konstatovati pojedinačno za svaku poresku godinu, kao i obavezu da li je ili nije nastupila apsolutna ili relativna zastarelost.
Napominjemo da nadležni organ u svakom konkretnom slučaju proverava i utvrđuje činjenično stanje u pogledu predmetnih uplata, utvrđuje postojanje više ili pogrešno plaćenog poreza, da li je bilo prekida zastarelosti i da li je, u vezi sa tim, došlo do zastarelosti poreske obaveze.
Šta se dešava kada ugovor bude izvršen koji je sproveden bez primene ZJN, a kasnije bude podnet zahtev za zaštitu prava?
U navedenoj situaciji se sprovodi postupak po podnetom zahtevu za zaštitu prava. U slučaju da postupak nabavke bude poništen, odnosno da Republička komisija za zaštitu prava u postupcima javnih nabavki utvrdi da nisu bili ispunjeni uslovi da se predmetna nabavka izuzme od primene ZJN, postojao bi osnov za poništenje ugovora u skladu sa odredbama ZJN. Naime, članom 233. stav 1. tačka 6) ZJN je propisano da će Republička komisija da poništi ugovor o javnoj nabavci ukoliko postupajući po podnetom zahtevu za zaštitu prava ili na zahtev lica iz člana 211. ZJN, utvrdi da je naručilac zaključio ugovor bez prethodno sprovedenog postupka javne nabavke, a koji je naručilac bio dužan da sprovede prema odredbama ovog zakona.
U kom formatu se objavljuju Odluka o dodeli ugovora i Izveštaj o postupku javnih nabavki na Portalu javnih nabavki, da li kao skeniran dokument ili generisan sa Portala?
Lokalna samouprava ima jednu opštinsku upravu sa 5 direktnih budzetskih korisnika, da li svaki od njih mora imati poseban plan javnih nabavki?
U ovom slučaju treba poći od pojma naručioca, konkretno u članu 3. stav 1. tačka 3) ZJN stoji da su javni naručioci, u smislu ovog zakona i organi jedinice lokalne samouprave. U organe JLS spadaju: skupštine opštine/grada, predsednik opštine/gradonačelnik, opštinsko/gradsko veće i Opštinska/Gradska uprava kao stručna služba (član 27. Zakona o lokalnoj samoupravi) koji su istovremeno i direktni korisnici budžeta. Iz navedenog proizilazi da navedeni organi jesu posebni naručioci i da bi trebalo da imaju svoje planove javnih nabavki.
Da li sada kada se donese Plan javnih nabavki, taj Plan podrazumeva izmenu i dopunu Plana za 2020. godinu, s obzirom da se unose samo nabavke koje nisu pokrenute do 1. jula i nove nabavke koje su planirane do kraja 2020. godine?
Da, s obzirom da je Plan javnih nabavki za 2020. godinu ranije donet, usklađivanje Plana javnih nabavki sa novim ZJN se smatra izmenom Plana javnih nabavki u pogledu donošenja. Prilikom unosa na Portal javnih nabavki koristi se opcija „Novi plan“, s obzirom da ranije usvojeni Plan nije objavljen na ovom portalu.