Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.
Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.
Sve predloge i komentare u vezi sa ovim servisom možete poslati na e-mejl pitaj@skgo.org
Postavite pitanjePoštovani, Lice je odlukom Skupštine određeno za člana skupštinskog odbora. Isto lice je na konstitutivnoj sednici skupštinskog odbora izabrano na dužnost zamenika predsednika skupštinskog odbora. Da li lice sa ovakvim statusom (i lice koje je ugovorom o delu vezano za rad Skupštinse) može biti upućivano na službeno putovanje u zemlji i inostranstvu radi obavljanja poslova vezanih za skupštinu, i ima li pravo na dnevnicu i naknadu nužnih troškova (prevoz, smeštaj i sl.) ?
Lice koje je odlukom Skupštine imenovano za člana skupštinskog odbora i izabrano za zamenika predsednika odbora ima status izabranog lica koje vrši javnu funkciju u skladu sa Poslovnikom Skupštine. U obavljanju poslova odbora ovo lice može biti upućeno na službeni put u zemlji i inostranstvu na osnovu službenog naloga.
Takvo lice ima pravo na:
dnevnicu,
naknadu troškova prevoza,
troškove smeštaja,
kao i druge nužne troškove službenog puta,
u skladu sa odlukom jedinice lokalne samouprave i uredbama kojima se uređuju službena putovanja.
Ove naknade ne predstavljaju zaradu već naknadu troškova vršenja funkcije, pa ne postoji pravna prepreka da se iste isplate iz budžeta Skupštine.
Izvršilac angažovan po ugovoru o delu nema status zaposlenog lica, već obavlja konkretan posao , i u tom slučaju naručilac je dužan da mu nadoknadi nužne troškove izvršenja posla, a to, kada je priroda posla takva, obuhvata i putne troškove (prevoz, takse, smeštaj).
Međutim, izvršilac po ugovoru o delu nema pravo na dnevnicu, osim ako to nije izričito predviđeno posebnim aktom JLS ili ugovorom (što je retka i izuzetna praksa).
Dakle, na osvovu gore navedenog, Lice koje je izabrano za člana odbora ili zamenika predsednika odbora može biti upućeno na službeni put i ima pravo na dnevnice i troškove, dok lice koje je angažovano po ugovoru o delu može biti upućeno na put radi izvršenja ugovorenih obaveza, ali ima pravo samo na refundaciju stvarnih troškova — bez prava na dnevnicu.
Oba statusa su pravno validna, ali se obračun naknada vrši u skladu sa njihovim različitim pravnim položajima.
Da li zaposlena koja je ostvarila 18 godina i 6 meseci rada u radnom odnosu u Gradskoj upravi i 1 godinu i 6 meseci rada u Regionalnoj razvojnoj agenciji čiji je osnivač grad ima pravo na jubilarnu nagradu za navršenih 20 godina rada?
Članom 50. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br. 38/2019, 55/2020, 51/2022 i 44/2023) je propisano:
“Zaposleni ima pravo na jubilarnu novčanu nagradu u visini prosečne mesečne zarade po zaposlenom u Republici Srbiji prema objavljenom podatku organa nadležnog za poslove statistike, za poslednji mesec u prethodnoj kalendarskoj godini u odnosu na kalendarsku godinu u kojoj se jubilarna nagrada ostvaruje, s tim što se visina novčane nagrade uvećava za 30% i to:
1) Za 10 godina rada u radnom odnosu - u visini mesečne prosečne zarade,
2) Za 20 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 1) ovog stava uvećane za 30%,
3) Za 30 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 2) ovog stava uvećane za 30%,
4) Za 35 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 3) ovog stava uvećane za 30%,
5) Za 40 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 4) ovog stava uvećane za 30%.
Zaposleni ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za navršenih 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada provedenih u radnom odnosu u državnom organu, organu autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave, bez obzira na to u kom organu je zaposleni ostvarivao prava iz radnog odnosa.
U slučaju da je poslodavac preuzeo poslove i zaposlene od drugog poslodavca kao uslov za ostvarivanje prava na jubilarnu nagradu računaju se i godine rada u radnom odnosu kod prethodnog poslodavca.
Jubilarna nagrada se isplaćuje u roku od 30 dana od dana ostvarivanja ovog prava.
Zaposleni ima pravo na jubilarnu nagradu kod poslodavca, ako to pravo u kalendarskoj godini nije ostvario u drugom državnom organu, organu autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave u kojem je radio pre rada kod poslednjeg poslodavca.“
Dakle, pravo na jubilarnu nagradu u ovom konkretnom slučaju može se ostvariti samo za godine rada provedene u gradskoj upravi, ne i za staž u razvojnoj agenciji koja ima status privrednog društva, bez obzira što je osnivač razvojne agencije grad.
Da li se preko e-pisarnice zavode zahtevi koji se odnose na pribavljanje podataka iz službene evidencije, a koji se dostavljaju između službi u Opštinskoj upravi?
Zahtevi za pribavljanje podataka iz službene evidencije, a koji se dostavljaju između službi u opštinskoj upravi, ne zavode se kroz Pisarnicu.
Pribavljanje podataka je deo postupanja službenika koji vode ili odlučuju u konkretnim postupcima koji se zavode u Pisarnici.
Lice je obavljalo poslove besplatne pravne pomoći i posedovalo dozvolu ministarstva pravde za odlučivanje o zahtevima za pružanje besplatne pravne pomoći građanima. To lice je izabrano za lokalnog ombudsmana na period od pet godina i trenutno radni odnos miruje na radnom mestu poslova besplatne pravne pomoći. Imajući u vidu da uskoro ističe dozvola za odlučivanje o zahtevima koja je izdata na period od tri godine, da li to lice ima pravo da produži važenje dozvole s obzirom da radni odnos na tim poslovima miruje dok obavlja funkciju lokalnog ombudsmana?
Članom 9. stav 1. Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći („Službeni glasnik RS“, br. 87/2018)
propisano je da jedinica lokalne samouprave obezbeđuje pružanje besplatne pravne pomoći preko svojih organizacionih jedinica ili drugih ovlašćenih pružalaca, u skladu sa ovim zakonom. Članom 29. stav 1. istog zakona propisano je da o zahtevima za odobravanje besplatne pravne pomoći može da odlučuje samo lice u organu uprave koje ima dozvolu za to, i čiji rad nadzire ministarstvo. Dakle, Zakonom je jasno propisano da se radi o funkcionalnoj ulozi vezanoj za rad u organu, a ne o ličnom statusu nezavisnom od obavljanja poslova.
Članom 29. stav 2. propisani su uslovi koje lice mora ispunjavati da bi dobilo dozvolu, dok stav 3. propisuje da Ministarstvo pravde izdaje dozvolu za odlučivanje o zahtevima za pružanje besplatne pravne pomoći na određeno vreme. Dakle, dozvola je vremenski ograničena i uslovljena ispunjavanjem zakonskih uslova tokom celog perioda njenog važenja.
Iz sistemskog tumačenja Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći proizlazi da dozvola nije lična „licenca“ u apstraktnom smislu, već ovlašćenje koje omogućava odlučivanje o pravima građana isključivo u okviru konkretnog radnog mesta i stvarnog obavljanja tih poslova. Produženje važenja dozvole podrazumeva kontinuitet obavljanja poslova besplatne pravne pomoći.
Prema propisima o radu i službeničkim odnosima, mirovanje radnog odnosa znači da zaposleni ne obavlja poslove radnog mesta, ne odlučuje u upravnim stvarima iz nadležnosti tog radnog mesta, ne učestvuje u radu organa u kojem je zaposlen. Tokom mirovanja radnog odnosa, lice ne ispunjava materijalni uslov iz Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći – stvarno odlučivanje o zahtevima građana.
Prema Zakonu o zaštitniku građana i odgovarajućim odlukama o lokalnom ombudsmanu, lokalni ombudsman je samostalan i nezavisan organ, izabran od strane skupštine, sa osnovnom ulogom kontrole rada organa uprave i zaštite prava građana. Istovremeno zadržavanje važeće dozvole za odlučivanje o zahtevima za besplatnu pravnu pomoć tokom obavljanja funkcije lokalnog ombudsmana bilo bi suprotno načelu nezavisnosti, nepristrasnosti i svrsi oba instituta.
Na osnovu napred navedenog, a u skladu sa važećim propisima Republike Srbije, zaključuje se da lice kome radni odnos miruje zbog obavljanja funkcije lokalnog ombudsmana nema pravo da produži važenje dozvole Ministarstva pravde za odlučivanje o zahtevima za pružanje besplatne pravne pomoći, jer u periodu mirovanja ne obavlja poslove besplatne pravne pomoći, ne ispunjava materijalne i funkcionalne uslove propisane zakonom, postoji nespojivost sa prirodom i svrhom funkcije lokalnog ombudsmana. Po prestanku mandata lokalnog ombudsmana i povratku na poslove besplatne pravne pomoći, lice može ponovo podneti zahtev za izdavanje nove dozvole, u skladu sa tada važećim zakonskim uslovima.
Poštovani, članom 27k stav 1. Zakona o budžetskom sistemu propisano je da bez posebnih dozvola i saglasnosti u tekućoj kalendarskoj godini možemo da primimo u radni odnos na neodređeno vreme i radni odnos na određeno vreme u svojstvu pripravnika do 70% ukupnog broja lica kojima je prestao radni odnos na neodređeno vreme po bilo kom osnovu u prethodnoj kalendarskoj godini (umanjen za broj novozaposlenih na neodređeno vreme i određeno vreme u svojstvu pripravnika u toj kalendarskoj godini). Konkretno, u 2024.godini smo primili uz saglasnost komisije pripravnika na određeno vreme, ove godine je to lice zasnovalo radni odnos na neodređeno vreme po isteku pripravničkog staža, interesuje nas da li u 2026.godini to isto lice ponovo računamo kao umanjenje broja novozaposlenih, s obzirom da je i ove godine računato kao umanjenje za broj lica na određeno vreme u svojstvu pripravnika u prethodnoj kalendarskoj godini.
Odgovor:
Članom 27k stav 1. Zakona o budžetskom sistemu propisano je da je u periodu od 1. januara 2021. godine do 31. decembra 2026. godine korisnicima javnih sredstava dozvoljeno da bez posebnih dozvola i saglasnosti u tekućoj kalendarskoj godini prime u radni odnos na neodređeno vreme i radni odnos na određeno vreme u svojstvu pripravnika do 70% ukupnog broja lica kojima je prestao radni odnos na neodređeno vreme po bilo kom osnovu u prethodnoj kalendarskoj godini (umanjen za broj novozaposlenih na neodređeno vreme i određeno vreme u svojstvu pripravnika u toj kalendarskoj godini), dok o prijemu novozaposlenih na neodređeno vreme i određeno vreme u svojstvu pripravnika iznad tog procenta odlučuje telo Vlade, na predlog nadležnog organa, uz prethodno pribavljeno mišljenje Ministarstva.
Dakle, prijem pripravnika na određeno vreme umanjuje prostor za prijem zaposlenih na neodređeno vreme, jer je pretpostavka da će lica primljena u svojstvu pripravnika po ispunjenju zakonskih uslova (istek pripravničkog staža i polaganje stručnog ispita) nastaviti da rade na neodređeno vreme.
U konkretnom slučaju koji ste naveli, lice, odnosno pripravnik, koje ste u 2024. godini primili uz saglasnost komisije, ne računate ponovo kao umanjenje broja novozaposlenih, s obzirom da je već računato kao umanjenje za broj lica na određeno vreme u svojstvu pripravnika u prethodnoj kalendarskoj godini.