Pitanja i odgovori
Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Republički fond za penzijsko i invalidsko osiguranje je izvršavajući rešenje o prinudnoj naplati od penzije prebacio na račun poreza na imovinu – poreskom organu, određeni iznos. Nakon toga podnet je zahtev za povraćaj dela uplaćenog novca, sa obrazloženjem da je poreski obveznik (primalac penzije) preminuo, smatrajaći da su u preplati u iznosu od 900 dinara, za period od 29.04. - 30.04.2021. godine. Da li Republički fond PIO u konkretnoj situaciji može da se javi kao ovlašćeni podnosilac zahteva za povraćaj novca, imajući u vidu da je obveznik preminuo i da ostavinska rasprava još nije završena?
Članom 12. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji propisani su poreski obveznici i drugi poreski dužnici. Poreski dužnik je fizičko ili pravno lice, kao i fond koje duguje određenu radnju iz poreskopravnog odnosa iz člana 10. ovog zakona.
Poreski obveznik je poreski dužnik koji je obavezan da plati porez, odnosno sporedno poresko davanje.
Drugi poreski dužnici su:
1) poreski jemac koji odgovara za plaćanje obveznikovog poreskog duga, za slučaj da poreski obveznik taj dug ne plati o dospelosti;
2) isplatilac prihoda poreskom obvezniku (u daljem tekstu: poreski platac) koji je dužan da obračuna i po odbitku plati propisani porez na taj prihod, u ime i za račun poreskog obveznika, na odgovarajući uplatni račun;
3) poreski posrednik koji je dužan da sa računa poreskog dužnika (poreskog obveznika ili poreskog placa) na osnovu njihovog naloga za prenos sredstava obustavi i po odbitku uplati utvrđeni porez, u svoje ime, a za račun poreskog obveznika, odnosno poreskog placa, na odgovarajući uplatni račun;
4) ostala pravna i fizička lica, kao i fond koja duguju kakvu radnju iz poreskopravnog odnosa iz člana 10. ovog zakona.
Poreski obveznici i drugi poreski dužnici (u daljem tekstu: poreski obveznici) stranke su u poreskom postupku.
Ispunjenje poreske obaveze propisano je članom 19. ZPPPA.
Ispunjenje poreske obaveze sastoji se u plaćanju, o dospelosti, dugovanog iznosa poreza.
Poresku obavezu:
1) ispunjava poreski obveznik neposredno;
2) ispunjava drugo lice, kada je ovim zakonom ili drugim poreskim zakonom propisano da je odgovorno za ispunjenje poreske obaveze poreskog obveznika;
3) može da ispuni drugo lice koje prema poreskom zakonu nije odgovorno za ispunjenje poreske obaveze.
Poreski obveznici - pravna lica, preduzetnici ili fizička lica, kao i fond koja obavljaju delatnost, čiji su računi u trenutku plaćanja blokirani radi izvršenja prinudne naplate kod organizacije nadležne za prinudnu naplatu, mogu međusobne novčane obaveze izmirivati i ugovaranjem promene poverioca, odnosno dužnika u određenom obligacionom odnosu (asignacija, cesija i dr.), isključivo radi ispunjenja obaveza po osnovu javnih prihoda na koje se primenjuje ovaj zakon.
Prinudna naplata iz novčanih potraživanja u skladu sa članom 96. ZPPPA, propisuje da se prinudna naplata iz novčanih potraživanja poreskog obveznika izvršava se na osnovu rešenja iz člana 92. stav 2. ovog zakona.
Rešenjem iz stava 1. ovog člana nalaže se dužniku poreskog obveznika da svoj dug namiri uplatom na uplatni račun javnih prihoda po dospelosti potraživanja.
Ako dužnik iz stava 2.ovog člana ne izvrši plaćanje, po dospelosti, Poreska uprava vrši prinudnu naplatu iz novčanih sredstava sa računa dužnika poreskog obveznika, u skladu sa članom 95. ovog zakona.
Prinudna naplata poreza i sporednih poreskih davanja iz zarade, naknade zarade, odnosno penzije, kao i na drugim vrstama prihoda na tekućim računima poreskog obveznika u skladu sa članom 96a ZPPPA izvršava se na osnovu rešenja iz člana 92. stav 2. ZPPPA.
Rešenjem iz stava 1. ovog člana određuje se zaplena na određenom delu zarade, naknade zarade, odnosno penzije, i nalaže isplatiocu ovih prihoda da prilikom svake isplate tih prihoda, počev od prve naredne isplate od prijema rešenja iz stava 1. ovog člana, pa sve do potpune naplate poreza i sporednih poreskih davanja, vrši obustavu na zaradi, naknadi zarade, odnosno penziji i uplatu obustavljenog iznosa na propisani uplatni račun javnih prihoda.
Isplatilac zarade, naknade zarade, odnosno penzije, je dužan da postupa po nalogu iz rešenja iz stava 2. ovog člana.
Isplatilac zarade, naknade zarade, odnosno penzije, je dužan da obavesti nadležni poreski organ o promenama od uticaja na izvršenje rešenja iz stava 2. ovog člana, najkasnije u roku od pet dana od dana nastanka promene.
Ako isplatilac zarade, naknade zarade, odnosno penzije, ne obustavi i ne uplati iznos zarade, naknade zarade, odnosno penzije, na kome se sprovodi prinudna naplata, na propisani uplatni račun javnih prihoda, u roku iz stava 2. ovog člana, Poreska uprava vrši prinudnu naplatu iz novčanih sredstava sa računa isplatioca, u skladu sa članom 95. ovog zakona.
Prema članu 258. Zakonu o izvršenju i obezbeđenju, izvršenje na penziji može se sprovesti do njene trećine.
Izvršenje na penziji koja ne prelazi iznos prosečne penzije prema poslednjem objavljenom podatku Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje, može se sprovesti do njene četvrtine.
Izvršenje na penziji čija visina ne prelazi najniži iznos penzije može se sprovesti do njene desetine.
Shodno navedenom, u konkretnom slučaju imajući u vidu da je PIO fond stranka u postupku u smislu da se pojavljuje kao dužnik poreskog dužnika i da je Zakonom o izvršenju i obezbeđenju određen iznos koji se može obustaviti od penzije, prilikom isplate na ime prinudne naplate, a da je smrću poreskog obveznika (28.04.2021. godine) taj iznos korigovan, s obzirom da je izvršen konačni obračun penzije sa danom smrti, mora korigovati i deo od penzije koja se može koristiti za prinudnu naplatu. U konkretnom slučaju fond PIO može da podnese zahtev za povraćaj jer prema navedenim članovima ZPPPA, ima status stranke u poreskom postupku i u odnosu na izvršenu isplatu penzije od strane fonda PIO, jeste izvršena uplata koja ne odgovara ograničenjima prema Zakonu o izvršenju i obezbeđenju. Dug koji ostane na kartici poreskog obveznika će se naplaćivati prema ostavinskom rešenju, od naslednika srazmerno vrednosti nasleđene imovine.
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Poreski obveznik poseduje parcelu od 2 hektara u gradskom području, koja je obuhvaćena planom generalne regulacije i razvrstana je kao građevinsko zemljište u katastru. Planskim dokumentom je predviđena namena park - šuma (izletnički deo, prostor za fizičku rekreaciju, trim staze, mini golf, sportska i dečija igrališta ) pod obaveznom izradom urbanističkog projekta za park-šume. Tu parcelu poreski obveznik je upisao u registar poljoprivrednog gazdinstava, sa napomenom da je koristi u poljoprivredne svrhe - zasad deteline, a pozivajući se na Odluku o uslovima pod kojim se neizgrađeno zemljište razvrstava u poljoprivredno. Terenskom kontrolom je utvrđeno da je parcela zarasla u običan korov i travu. Da li poreski obveznik može u gradskom području upisati te parcele u poljoprivredno gazdinstvo? Na koji način i koju vrstu zemljišta koristiti prilikom obračuna poreza na imovinu?
Zakonom o porezima na imovinu, članom 6b, propisano je da kod razvrstavanja nepokretnosti pojedini pojmovi imaju sledeće značenje:
1) "građevinsko zemljište" je vrsta zemljišta koje je kao takvo definisano zakonom kojim se uređuju planiranje i izgradnja,
2) "poljoprivredno zemljište" je vrsta zemljišta koje je kao takvo definisano zakonom kojim se uređuje korišćenje poljoprivrednog zemljišta.
Zakonom o planiranju i izgradnji propisano u članu 82., da građevinsko zemljište jeste zemljište koje je određeno zakonom ili planskim dokumentom za izgradnju i korišćenje objekata, kao i zemljište na kojem su izgrađeni objekti u skladu sa zakonom. Član 83. istog zakona dalje propisuje da se građevinsko zemljište koristi prema nameni određenoj planskim dokumentom, na način kojim se obezbeđuje njegovo racionalno korišćenje, u skladu sa zakonom. Stupanjem na snagu planskog dokumenta kojim je promenjena namena zemljišta u građevinsko zemljište, vlasnici tog zemljišta stiču prava i obaveze propisane ovim zakonom i podzakonskim aktima donetim na osnovu zakona, bez obzira na činjenicu što organ nadležan za upis na nepokretnostima i pravima na njima nije sproveo promenu u javnoj knjizi o evidenciji nepokretnosti i prava. Građevinsko zemljište kome je namena promenjena u skladu sa stavom 2. ovog člana, može se koristiti i u druge svrhe, do privođenja zemljišta planiranoj nameni.
U skladu sa Zakonom o poljoprivrednom zemljištu, poljoprivredno zemljište jeste zemljište koje se koristi za poljoprivrednu proizvodnju (njive, vrtovi, voćnjaci, vinogradi, livade, pašnjaci, ribnjaci, trstici i močvare) i zemljište koje se može privesti nameni za poljoprivrednu proizvodnju.
Zakonom o porezima na imovinu, članom 6a stav 4. propisano je da jedinica lokalne samouprave može odlukom propisati da se neizgrađeno građevinsko zemljište na njenoj teritoriji, koje se koristi isključivo za gajenje biljaka, odnosno sadnog materijala, odnosno šuma, za svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imovinu razvrstava u poljoprivredno, odnosno u šumsko zemljište. Odluka iz stava 4. ovog člana primenjivaće se kod utvrđivanja poreza na imovinu za poresku godinu ako je doneta i objavljena do 30. novembra tekuće godine, na način na koji se objavljuju opšti akti jedinice lokalne samouprave koja ju je donela i objavila na njenoj internet strani.
Članom 33. stav 3. Zakona o porezima na imovinu propisano je da nadležni poreski organ utvrđivanje poreza vrši na osnovu podataka iz poreske prijave, poslovnih knjiga poreskog obveznika, podataka iz evidencija nadležnih organa i drugih podataka kojima taj organ raspolaže, a od značaja su za utvrđivanje poreske obaveze.
Shodno tome, ukoliko se smatra da priloženi dokazi nisu dovoljni za primenu odredbi člana 6a, kojim je definisano da se neizgrađeno građevinsko zemljište koje se koristi isključivo za gajenje biljaka, odnosno sadnog materijala, odnosno šuma za svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imovinu razvrstava u poljoprivredno, odnosno u šumsko zemljište, i ukoliko je JLS donela odluku da se neizgrađeno građevinsko zemljište može razvrstati u poljoprivredno ili šumsko, što je zakonski okvir za razvrstavanje nepokretnosti kod utvrđivanja poreza na imovinu, dokazi se mogu zahtevati od poreskog obveznika ili pribaviti po službenoj dužnosti. U vezi sa tim, dokazivanje u poreskom postupku uređeno je odredbama člana 51. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji.
Ukoliko je obavljen uviđaj na terenu, i ovi podaci se koristi kao dokaz kod utvrđivanja poreza na imovinu, potrebno je da sačiniti zapisnik o izvršenom uviđaju u smislu dokaza i biće sastavni deo spisa predmeta za dalji postupak.
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Kada dođe do prodaje pravnog lica koje je bilo u stečaju na osnovu ugovora o kupoprodaji stečajnog dužnika kao pravnog lica, sa kojim datumom se vrši presek prebacivanja obaveza na PIB stečajne mase, danom ugovora ili rešenjem obustavljanja stečajnog postupka?
U slučaju prodaje stečajnog dužnika kao pravnog lica, stečajni postupak u odnosu na stečajnog dužnika se obustavlja. Novac dobijen prodajom stečajnog dužnika kao pravnog lica, kao i imovina koja nije bila predmet procene (vezano za prodaju), ulaze u stečajnu masu u odnosu na koju se stečajni postupak nastavlja. Ugovor o prodaji dužnika kao pravnog lica mora da sadrži osim bitnih elemenata ugovora i sve pojedinosti koje se odnose na predmetnu prodaju, u skladu sa članom 136. Zakona o stečaju.
Nakon pravosnažnosti rešenja o obustavljanju stečajnog postupka u odnosu na stečajnog dužnika iz razloga njegove prodaje kao pravnog lica, stečajni dužnik postaje aktivno pravno lice bez obaveza po prijavama potraživanja i obaveza koje su nastale do dana prodaje stečajnog dužnika kao pravnog lica. Dakle, sve obaveze nastale do momenta prodaje stečajnog dužnika kao pravnog lica se namiruju iz stečajne mase sa PIB stečajne mase. Stečajni sudija će rešenjem konstatovati da je prodaja izvršena i naložiti odgovarajućem registru upis prava svojine i brisanje tereta nastalih pre izvršene prodaje, odnosno upis drugih prava stečenih prodajom. Navedeno rešenje sa dokazom o uplati novčanog iznosa je osnov za sticanje i upis prava svojine kupca, bez obzira na ranije upise i bez tereta, kao i bez ikakvih obaveza nastalih pre izvršene kupoprodaje, uključujući i poreske obaveze i obaveze prema privrednim subjektima pružaocima usluga od opšteg interesa koje se odnose na kupljenu imovinu. Rešenje se objavljuje na oglasnoj i elektronskoj tabli suda i dostavlja razlučnim odnosno založnim poveriocima. Žalbu mogu podneti sva zainteresovana lica u skladu sa članom 133. stav 13. Zakona o stečaju.
Članom 10. stav 7. tačka 1 Zakona o porezima na imovinu, propisano je da poreska obaveza nastaje danom sticanja prava:
- kada je osnov sticanja pravni posao - dan zaključenja pravnog posla osim, kada se pravo stiče na nepokretnosti kao budućoj stvari, danom sticanja prava smatra se dan primopredaje, odnosno dan stupanja u posed te nepokretnosti ;
- kada je osnov sticanja ugovor o doživotnom izdržavanju, danom sticanja prava smatra se dan smrti primaoca izdržavanja, u propisanim slučajevima kada je doživotno izdržavanje ugovoreno;
- kada je osnov sticanja ugovor o statusnoj promeni – dan registracije statusne promene, u skladu sa zakonom kojim se uređuje registracija.
Članom 10. stav 7. tačka 2 Zakona o porezima na imovinu, propisano je da poreska obaveza nastaje danom pravosnažnosti akta nadležnog organa uprave ili drugog organa ili lica sa javnim ovlašćenjem, odnosno odluka suda.
S obzirom da Zakon o porezima na imovinu ne precizira dan nastanka poreske obaveze u slučaju prodaje dužnika kao pravnog lica (da li je to dan zaključenja ugovora ili dan pravosnažnosti rešenja), a u skladu sa odredbama člana 133. stav 13. Zakona o stečaju, smatramo da je poreska obaveza „kupca stečajnog dužnika kao pravnog lica“ nastala pravosnažnošću rešenja suda kojim se konstatuje da je prodaja izvršena i koje je sa dokazom o uplati novčanog iznosa osnov za sticanje i upis prava svojine.
Sve obaveze nastale do momenta prodaje stečajnog dužnika kao pravnog lica se namiruju iz stečajne mase sa PIB stečajne mase. Prema odredbi člana 20. stav 4. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji, izmirenje poreske obaveze lica u stečaju uređeno zakonom kojim se uređuje stečaj, poreske obaveze za lice koje je kao stečajni dužnik prodato izmiruje stečajna masa u odnosu na koju se stečajni postupak nastavlja.
Pogledaj/preuzmi:
Misljenje Ministarstva finansija_stecaj nastanak obaveze.pdf
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Fizičko lice ima dug za porez na imovinu i potrebno je u skladu sa zakonom sredstvo obezbedjenja da bi se licu odobrilo odloženo plaćanje poreskih obaveze (reprogram). Fizičko lice je podnelo zahtev da kao sredstvo obezbeđenja stavi hipoteku na nepokretnost/ kuću drugog fizičkog lica. Koji je postupak u konkretnom slučaju kada poreski dug nije na ime vlasnika nepokretnosti nad kojom bi se stavila hipoteka?
Članom 74. stav 3. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji propisano je da ako se dugovani porez obezbeđuje hipotekom na nepokretnosti, tržišna vrednost sredstva obezbeđenja ne može biti manje od 120% visine dugovanog poreza čija se naplata obezbeđuje.
Ako se od dužnika, kao sredstvo obezbeđenja naplate, zahteva upis hipoteke na nepokretnosti, lokalna poreska administracija opredeljuje dužnikovu konkretnu nepokretnost ili više njih vodeći računa da nepokretnost nije opterećena hipotekom u korist drugog poverioca, da njena tržišna vrednost nije manja od 120% iznosa dugovanog poreza, kao i da se prinudna naplata iz te nepokretnosti njenom prodajom, za slučaj da dužnik ne poštuje odobrenu dinamiku plaćanja dospelog duga i propisane rokove za plaćanje tekućih obaveza, može efikasno izvršiti.
Pored sačinjavanja i potpisivanja zapisnika o usaglašavanju stanja sa poreskim obveznikom na određeni dan, sa kojim se traži odlaganje plaćanja dugovanog poreza, LPA je takođe u obavezi da javnom beležniku dostavi i obaveštenje u formi dopisa kojim se javni beležnik obaveštava da se kao sredstvo obzbeđenja naplate dugovanog poreza prihvata jemstvo drugog lica koje je vlasnik imovine, hipoteka na konkretnoj nepokretnosti, iznos ukupnog duga koji se obezbeđuje i broj rata na koji se odlaže plaćanje dugovanog poreza.
Odredbama člana 22. stav 1. Zakonom o postupku upisa u katastar nepokretnosti i vodova (“Službeni glasnik RS” 41/18 i 95/18), javni beležnik po službenoj dužnosti dostavlja Službi za katastar nepokretnosti ispravu koja predstavlja pravni osnov za upis promene u katastru u roku od 24 časa od trenutka sastavljanja, potvrđivanja, odnosno overavanja javno beležničke isprave u skladu sa članom 23. istog zakona.
Kada je u pitanju jemstvo drugog lica koje je vlasnik imovine, kao sredstvo obezbeđenja plaćanja, da bi se ponuđena nepokretnost mogla prihvatiti kao kvalitetno sredstvo obezbeđenja nema posebnih uslova u odnosu na hipoteku na nepokretnosti samog poreskog obveznika. Potrebno je da jemac bude vlasnik imovine na kojoj će se upisati prioritetna hipoteka na ime odlaganja plaćanja dugovanog poreza poreskog obveznika, zatim da se u postupku odlaganja uz zahtev dostavi i procena predmetne nepokretnosti, čija procenjena vrednost nije manja od 120% iznosa dugovanog poreza. Nakon upisa tereta na ime odlaganja dugovanog poreza, što se konstatuje uvidom u prepis lista nepokretnosti, sačinjava se sporazum/rešenje o odlaganju plaćanja dugovanog poreza.
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Koji akt donosi lokalna poreska administracija u slučaju kada dobije zahtev od organa za imovinsko pravne odnose, njene jedinice lokalne samouprave, za dostavljanje akta o tržišnoj vrednosti građevinskog zemljišta, a kako je propisano Zakonom o pretvaranju prava korišćenja u pravo svojine na građevinskom zemljištu uz naknadu ("S. glasnik RS", br. 64/2015 i 9/2020) i na koji način postupiti po zahtevu?
Obaveze lokalne poreske administracije u vezi utvrđivanje visine naknade za konverziju prava korišćenja u pravo svojine na građevinskom zemljištu, uređene su odredbama člana 3. Zakona o pretvaranju prava korišćenja u pravo svojine na građevinskom zemljištu uz naknadu.
Članom 3. predmetnog zakona, propisano je da visinu naknade za konverziju utvrđuje organ jedinice lokalne samouprave nadležan za imovinsko pravne odnose, u skladu sa aktom o utvrđivanju prosečne cene kvadratnog metra građevinskog zemljišta po zonama za utvrđivanje poreza na imovinu, donetim od strane jedinice lokalne samouprave, u skladu sa propisom kojim se uređuje porez na imovinu, na teritoriji na kojoj se nalazi građevinsko zemljište za koje je podnet zahtev za konverziju i sprovedenog postupka u skladu sa ovim zakonom. Tako utvrđena naknada predstavlja tržišnu vrednost predmetnog građevinskog zemljišta.
Visina naknade iz stava 1. ovog člana može se umanjiti u skladu sa uslovima propisanim ovim zakonom i propisima o kontroli državne pomoći.
Shodno navedenom, na zahtev organa za imovinskopravne odnose, lokalna poreska administracija dostavlja podatke o pripadajućoj zoni i prosečnoj ceni kvadratnog metra građevinskog zemljišta iz Odluke o utvrđivanju prosečnih cena kvadratnog metra građevinskog zemljišta u zoni na teritoriji opštine koja se koristi za utvrđivanje poreza na imovinu.
Pogledaj/preuzmi:
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Lokalnoj poreskoj administraciji je dostavljeno rešenje drugostepenog organa, kojim je predmet vraćen na ponovni postupak i odlučivanje. U rešenju, drugostepeni organ nalaže prvostepenom organu da donese novi poresko-upravni akt. Razlozi za prihvatanje žalbe su - nisu dostavljeni svi dokazi (dostavnice, analitičke kartice i sl), a koje prvostepeni organ poseduje i smatra da je osnovano rađena prinudna naplata. Na koji način sprovesti rešenje drugostepenog organa, u daljem sprovođenju postupka po žalbi ako je dug već naplaćen?
Poništavanje poreskog upravnog akta u poreskom postupku uređeno je članom 152. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji,a u stavu 3. navodi se:
“Ako drugostepeni organ nađe da će nedostatke prvostepenog poreskog postupka brže i ekonomičnije otkloniti prvostepeni poreski organ, on će svojim rešenjem poništiti prvostepeni poreski upravni akt i vratiti predmet prvostepenom poreskom organu na ponovni postupak. U tom slučaju drugostepeni organ dužan je da svojim rešenjem ukaže prvostepenom poreskom organu u kojem pogledu treba da dopuni postupak, a prvostepeni organ dužan je da u svemu postupi po drugostepenom rešenju i da bez odlaganja, a najkasnije u roku od 40 dana od dana prijema drugostepenog rešenja, donese novo rešenje”.
Shodno navedenom, smatramo da na osnovu stava drugostepenog organa, s obzirom da se više ne radi o postupku prinudne naplate i da se obvezniku ne može ponovo nalagati uplatu obaveze koja je već plaćena, prvostepeni organ u ponovnom postupku može sačiniti – zapisnik u kome bi se konstatovalo postupanje prvostepenog organa po nalozima iz drugostepenog rešenja, sa konstatacijom da je obaveza plaćena. Zapisnik se donosi u skladu sa članom 63. Zakona o opštem upravnom postupku.
Pogledaj/preuzmi:
Primer zapisnika_ponovni postupak.doc
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Na koji način i kojim fizičkim licima utvrditi poresku obavezu poreza na imovinu na nepokretnosti, u slučajevima kada je utvrđeno na osnovu baze podataka da je poreski obveznik preminuo, da ne postoje ostavinska rešenja u bazi javnih beležnika, niti postoji podatak o licima koji su korisnici navedenih nepokretnosti, niti je poreski organ obavio terensku posetu i utvrdio na osnovu nje novo činjeničko stanje od značaja za oporezivanje?
Ispunjenje poreske obaveze u slučaju smrti fizičkog lica uređena je odredbama člana 22. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Smrću poreskog obveznika prestaje njegova poreska obaveza. Poresku obavezu preminulog lica ispunjavaju naslednici, u okviru vrednosti nasleđene imovine i u srazmeri sa udelom pojedinog naslednika, u momentu prihvatanja nasledstva.
Svi postupci u odnosu na preminulo fizičko lice se obustavljaju danom smrti u skladu sa članom 45. Zakona o opštem upravnom postupku. Ukoliko je poreski organ donosio akta u poreskom postupku nakon smrti poreskog obveznika, na njegov JMBG, doneta su neosnovano i potrebno ih je stornirati u poreskom računovodstvu.
Ukoliko nije bilo ostavinske rasprave i rešeno pitanje zaostavštine, od dana smrti, obveznik poreza na imovinu na prava na nepokretnosti preminulog obveznika je držalac nepokretnosti. Obaveza je, dakle, držaoca nepokretnosti da lokalnoj poreskoj administraciji prema mestu gde se nepokretnost nalazi, dostavi dokaz o smrti poreskog obveznika i da podnese poresku prijavu PPI-2 za utvrđivanje poreza na imovinu, na svoje ime.
Sama činjenica da će držaoci takvih nepokretnosti dobiti rešenja o utvrđivanju obaveze bez poreskog kredita na preminulo lice, u velikom broju slučajeva će uticati da držaoci, kao poreski obveznici, dođu u poreski organ da rasprave stanje i podnesu poresku prijavu na svoje ime.
Poreski organ može u postupku da preduzme i sledeće radnje radi utvrđivanja novog činjeničkog stanja značajnog za oporezivanje, i to :
- dostavi poziv na adresu nepokretnosti;
- od nadležnog suda zatražiti dostavljanje ostavinskog rešenja ili podatka da li je podnet zahtev za pokretanje ostavinske rasprave;
- pošalje dopise drugim organima i organizacijama čije usluge koriste građani opštine koji bi mogli da pomognu u prikupljanju podataka koji su od značaja za postupak (EDB, PTT, komunalna preduzeća i sl.);
- odlazak na teren.
Shodno navedenom, preporuka je da poreski organ sačini službenu belešku o utvrđivanju činjeničnog stanja od značaja za oporezivanje, u kojoj će konstatovati i oceniti dokaze kojima raspolaže u smislu utvrđivanja tačnog stanja i utvrđivanja obaveza obveznicima koji imaju oporeziva prava.
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Da li objekte koji su u najvećem broju slučajeva potpuno otvoreni (nadstrešnica) i služe u svrhu rezanja građe (bansek) treba razvrstavati u poslovne zgrade ili u pomoćne objekte za svrhu utvrđivanja poreza na imovinu?
Zakon o porezima na imovinu odredbama člana 6b definiše pojam pomoćnih objekata.
Pomoćni objekti su:
(1) samostalni objekti koji ne služe za stanovanje ili obavljanje delatnosti i ne razvrstavaju se u objekte iz člana 6a stav 1. tač. 5) do 7) ovog zakona, i to:
- pomoćni objekti koji nisu zgrade (bunari, bazeni, rezervoari, cisterne i sl.);
- pomoćne zgrade (prizemne zgrade i zgrade čija je podna površina ispod površine zemlje) koje su u funkciji stambenog, odnosno poslovnog objekta, koji je izgrađen na istom zemljištu (kotlarnice, podrumi, šupe za smeštaj ogreva i sl.);
(2) ekonomski objekti, u skladu sa zakonom kojim se uređuju planiranje i izgradnja;
(3) nadstrešnice osnove preko 10 m2 koje su samostalni objekti.
Ako objekat čini više posebnih celina koje se mogu svrstati u različite grupe, svaka posebna celina u okviru objekta se, za potrebe utvrđivanja poreza na imovinu, svrstava u odgovarajuću grupu nepokretnosti.
Shodno navedenom, ukoliko objekat služi za obavljanje delatnosti ne bi mogao da se razvrsta u grupu “garaže i pomoćni objekti”.
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Poreski obveznik je 2009. godine zadužen za samodoprinos prema zaradama zaposlenih. U 2016. godini mu je uručeno rešenje o prinudnoj naplati, s tim da nije bilo uplata za navedeno zaduženje. Da li je nastupila apsolutna zastarelost, s obzirom da je rešenje o prinudnoj naplati uručeno 2016. godine?
Prekid roka zastarelosti uređen je odredbama člana 114d Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Ova odredba u Zakonu o izmenama i dopunama Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji u primeni je od 08.07.2007. godine. Navedenim članom propisano je da se zastarelost prekida svakom radnjom Poreske uprave – poreskog organa, preduzetom protiv poreskog dužnika u cilju utvrđivanja i naplate poreza i sporednih poreskih davanja, odnosno radnjom poreskog obveznika preduzetom u cilju ostvarivanja prava na povraćaj, poreski kredit, refakciju i refundaciju, kao i namirenje dospelih obaveza putem preknjižavanja i povraćaj sporednih poreskih davanja. Posle prekida zastarelost počinje teći iznova, a vreme koje je proteklo pre prekida ne računa se u rok za zastarelost.
Odredbama člana 114ž Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji koji je u primeni od 27.03.2009. godine definisana je apsolutna zastarelost. Pravo na utvrđivanje, naplatu, povraćaj, poreski kredit, refakciju, refundaciju, kao i namirenje dospelih obaveza putem preknjižavanja poreza, uvek zastareva u roku od deset godina od isteka godine u kojoj je porez trebalo utvrditi ili naplatiti, odnosno u kojoj je izvršena preplata.
Članom 114z Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji koji je uveden od 04.07.2014. godine i izmenjen od 01.01.2016. godine, propisuje se zastoj zastarelosti prava na utvrđivanje i naplatu poreza i sporednih poreskih davanja.
Zastarelost prava Poreske uprave na utvrđivanje i naplatu poreza i sporednih poreskih davanja ne teče:
- za vreme od pokretanja upravnog spora do pravosnažne sudske odluke;
- za vreme kada je drugim zakonom propisano da se poreski postupak ne može otpočeti, odnosno da se započeti poreski postupak prekida;
- za vreme kada je u skladu sa odredbama članova 73, 74, 74a i 74b ZPPPA, plaćanje dugovanog poreza odloženo.
Vreme trajanja zastoja zastarelosti produžava apsolutnu zastarelost. Shodno navedenom, radnja dostavljanja rešenja o prinudnoj naplati 2016. godine ne produžava apsolutnu zastarelost.
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Poreski obveznik je izjavio žalbu na rešenje o utvrđenoj obavezi za porez na imovinu fizičkih lica, zatim je od podnete žalbe odustao. U skladu sa članom 148. stav 2. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji, donosi se Zaključak o obustavljanju postupka. Da li je ispravno primeniti i član 146. Zakona o upravnom postupku, kojim je propisan zaključak, kao i da li na ovaj zaključak stranka ima pravo žalbe? U konkretnom postupku žalilac nije bio uplatio taksu za žalbu i poslata mu je opomena, a on je odustao od žalbe, da li potrebno naplatiti taksu, s obzirom da se postupak dalje neće voditi?
Članom 3. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji propisano je da ako je drugim zakonom pitanje iz oblasti koju uređuje ovaj zakon uređeno na drugačiji način, primenjuju se odredbe ovog zakona.
Ako ovim zakonom nije drukčije propisano, poreski postupak se sprovodi po načelima i u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuje opšti upravni postupak, odnosno u skladu sa odredbama zakona kojim se uređuje inspekcijski nadzor.
Član 146. Zakona o upravnom postupku, propisuje da je zaključak upravni akt kojim organ upravlja postupkom i koji se donosi kad ovim zakonom nije određeno da se donosi rešenje.
Član 136. ZUP propisuje da se rešenjem odlučuje o pravu, obavezi ili pravnom interesu stranke, kao i u drugim slučajevima koji su ovim zakonom određeni.
Član 157. istog zakona uređuje odustanak od žalbe i propisuje da kada žalilac odustane od žalbe, postupak po žalbi obustavlja se rešenjem koje sadrži I troškove postupka po žalbi.
Član 148. Zakona o poreskoj administraciji i poreskom postupku propisuje da podnosilac žalbe može odustati od žalbe do donošenja rešenja po žalbi. Ako poreski obveznik odustane od žalbe, postupak po žalbi obustavlja se zaključkom.
Shodno tome, uzimajući u obzir navedene odredbe, za odustanak od žalbe na rešenje lokalne poreske administracije, koje je doneto u skladu sa ZPPPA, primenjuju se odredbe tog zakona, a ne ZUP, što znači da se donosi zaključak sa pozivanjem na član 148. ZPPPA.
U vezi dopuštenosti žalbe na zaključak o obustavljanju postupka po žalbi propisano je sledeće:
Članom 34. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji propisano je da Zaključak predstavlja poreski upravni akt koji se donosi u toku poreskog postupka. Zaključkom se odlučuje o pitanjima koja se tiču postupka, kao i o onim pitanjima koja su kao sporedne pojave u vezi sa sprovođenjem postupka, a ne rešavaju se rešenjem.
Protiv zaključka dopuštena je posebna žalba, samo kada je to izričito zakonom predviđeno. Takav zaključak mora biti obrazložen i sadržati pouku o pravnom leku. Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administarciji propisano je da žalba nije dopuštena protiv zaključka:
- kojim se odlučuje o produženju roka za podnošenje poreske prijave (član 39. stav 2.);
- o postavljanju zastupnika po službenoj dužnosti (član 16. stav 3.);
- kojim se odlučuje o zahtevu za povraćaj u pređašnje stanje (član 53. stav 5.);
- kojim se prekida postupak prinudne naplate do donošenje odluka o prigovoru na procenu popisanih stvari (član 100. stav 6.);
- kojim se odlučuje o prigovoru na nalog terenske kontrole (član 124. stav 4.);
- o meri privremenog pečaćenja poslovnog ili skladišnog prostora (član 126. stav 2.);
- po zahtevu za odlaganje izvršenja ožalbenog rešenja (član 147. stav 3.).
U svim ostalim slučajevima u kojima se donosi zaključak kao poreski upravni akt, žalba je dopuštena u skladu sa članom 34. stav 4. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji.
U vezi uplate administrativne takse na žalbu propisano je sledeće:
Tarifni broj 6. Zakona o republičkim administrativnim taksama propisuje da se plaća taksa za žalbu organu, ako ovim zakonom nije drukčije propisano.
Prema ovom zakonu u skladu sa članom 5., ako Tarifom nije drukčije propisano, taksena obaveza nastaje:
1) za zahteve - u trenutku njihovog podnošenja;
2) za rešenja, dozvole i druge isprave - u trenutku podnošenja zahteva za njihovo izdavanje;
3) za upravne radnje - u trenutku podnošenja zahteva za izvršenje tih radnji.
Član 6. istog zakona dalje propisuje da se taksa plaća u trenutku nastanka taksene obaveze, ako ovim zakonom nije drukčije propisano.
Prema članu 14. istog zakona, ako obveznik koji je dužan da plati taksu, organu neposredno podnese zahtev uz koji nije priložen dokaz o uplaćenoj taksi u propisanom iznosu, osim u slučaju uplate u gotovom novcu, odgovorno lice organa nadležnog za prijem zahteva zatražiće od obveznika da podnese dokaz o uplati propisane takse u roku od deset dana od dana podnošenja zahteva i upozoriti ga na posledice neplaćanja takse, o čemu se na podnetom zahtevu sačinjava zabeleška.
Ako zahtev, uz koji nije priložen dokaz o plaćenoj taksi u propisanom iznosu stigne poštom, odgovorno lice organa nadležnog za prijem zahteva pozvaće obveznika pismenom opomenom da, u roku od deset dana od dana prijema opomene, plati propisanu taksu i taksu za opomenu i upozoriti ga na posledice neplaćanja taksi.
Ako obveznik, u roku iz st. 1. i 2. ovog člana, ne podnese dokaz da je taksa uplaćena u propisanom iznosu, naplata propisane takse i takse za opomenu iz stava 2. ovog člana vrši se pre uručenja zatraženog rešenja ili druge isprave, odnosno pre saopštenja obvezniku da je radnja izvršena.
Ako obveznik iz st. 1. i 2. ovog člana ne podnese dokaz da je propisana taksa, kao i taksa za opomenu, uplaćena, nadležni organ će obavestiti obveznika kada spis bude donet, odnosno radnja izvršena i, ako takse ne budu uplaćene i dokaz o tome dostavljen nadležnom organu, po isteku deset dana od dana obaveštenja obavestiti Poresku upravu i priložiti potrebne dokaze, radi pokretanja postupka prinudne naplate.
Uzimajući u obzir navedene odredbe Zakona o republičkim administrativnim taksama, po kom se navedena taksa i plaća, smatramo da je obaveza plaćanja takse nastala podnošenjem žalbe, odnosno da je obveznik bio dužan da uz žalbu podnese i dokaz o plaćenoj administrativnoj taksi, što u konkretnom slučaju obveznik nije učinio.
Zakonom nije propisano da odustanak od žalbe oslobađa obveznika plaćanja takse, pa u tom smislu smatramo da treba postupiti u skladu sa članom 14. Zakona o republičkim administrativnim taksama.
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Da li se prilikom utvrđivanja vrednosti objekta za svrhu utvrđivanja poreza na imovinu – objekat „letnja kuhinja" razvrstava u kuću za stanovanje ili pomoćni objekat?
Članom 6a Zakona o porezima na imovinu propisano je da se za svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imovinu, nepokretnosti razvrstavaju u sledeće grupe odgovarajućih nepokretnosti:
1) građevinsko zemljište;
2) poljoprivredno zemljište;
3) šumsko zemljište;
4) drugo zemljište;
5) stan;
6) kuća za stanovanje;
7) poslovne zgrade i drugi (nadzemni i podzemni) građevinski objekti koji služe za obavljanje delatnosti;
8) garaže i pomoćni objekti.
Ako objekat čini više posebnih celina koje se u smislu stava 1. ovog člana mogu svrstati u različite grupe, svaka posebna celina u okviru objekta se, za potrebe utvrđivanja poreza na imovinu, svrstava u odgovarajuću grupu nepokretnosti.
Objekat koji je jedinstvena celina mešovitog karaktera, za potrebe utvrđivanja poreza na imovinu, razvrstava se u skladu sa stavom 1. ovog člana prema pretežnoj nameni.
Članom 6b Zakona propisano je da kod razvrstavanja nepokretnosti u skladu sa članom 6a stav 1. ovog zakona, pojedini pojmovi imaju sledeće značenje:
5) "kuća za stanovanje" je objekat namenjen za stanovanje ili za povremeni boravak (porodična kuća, vila, vikendica, planinska koliba, lovačka kuća i sl.), osim kad je (u celini ili u pretežnom delu), kategorisana za obavljanje delatnosti ili se u njoj (u celini ili pretežnom delu) obavlja registrovana delatnost;
8) "pomoćni objekti" su:
(1) samostalni objekti koji ne služe za stanovanje ili obavljanje delatnosti i ne razvrstavaju se u objekte iz člana 6a stav 1. tač. 5) do 7) ovog zakona, i to:
- pomoćni objekti koji nisu zgrade (bunari, bazeni, rezervoari, cisterne i sl.);
- pomoćne zgrade (prizemne zgrade i zgrade čija je podna površina ispod površine zemlje) koje su u funkciji stambenog, odnosno poslovnog objekta, koji je izgrađen na istom zemljištu (kotlarnice, podrumi, šupe za smeštaj ogreva i sl.);
(2) ekonomski objekti, u skladu sa zakonom kojim se uređuju planiranje i izgradnja;
(3) nadstrešnice osnove preko 10 m2 koje su samostalni objekti.
Shodno navedenim zakonskim odredbama, s obzirom da su “letnje kuhinje” funkcionalno opremljene kao stambeni prostor, smatramo da se ovi objekti razvrstavaju u grupu “kuća za stanovanje”.
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.
Da li je Narodna banka Srbije u obavezi da poreskom organu, lokalnoj poreskoj administraciji, dostavi podatke o svim računima poreskog obveznika kod poslovnih banaka uz prethodno obrazložen zahtev?
Naplata poreza i sporednih poreskih davanja, u postupku prinudne naplate, sprovodi se na predmetima prinudne naplate koji su propisani odredbama člana 84. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Predmeti prinudne naplate određuju se rešenjem, a mogu biti:
1) novčana sredstva poreskog obveznika;
2) novčana potraživanja poreskog obveznika;
2a) zarada, odnosno naknada zarade, odnosno penzije, kao i na drugim vrstama prihoda na tekućim računima fizičkih lica (od 28.04.2018. godine), u delu koji nije izuzet od izvršenja prema zakonu kojim se uređuje izvršenje i obezbeđenje;
3) nenovčana potraživanja i druga prava poreskog obveznika;
4) gotov novac i hartije od vrednosti;
4a) štednim ulozima (od 28.04.2018. godine);
5) pokretne stvari;
6) nepokretnosti.
Nadležni poreski organ odlučuje koji će predmet ili predmeti biti uzeti u postupku prinudne naplate i važno je naglasiti da se prinudna naplata može sprovoditi u isto vreme na jednom ili više predmeta prinudne naplate. Ovakvim zakonskim rešenjem nadležni poreski organ ima pravni osnov da se neplaćeni porez i sporedna poreska davanja naplate najefikasnije uz poštovanje svih zakonskih normi.
Predmeti prinudne naplate određuju se rešenjem nadležnog poreskog organa.
Članom 96a stav 6 -11. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji, propisana je prinudna naplata poreza i sporednih poreskih davanja iz drugih prihoda na tekućim računima, na osnovu rešenja iz člana 92. stav 2. ZPPPA zaplenom i prenosom sredstava sa tekućeg računa otvorenog kod banke na odgovarajući uplatni račun javnih prihoda, na osnovu rešenja o prinudnoj naplati.
Pogledaj/preuzmi:
1) Primer dopisa koji se upućuje Narodnoj banci Srbije.docx
Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.