Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.
Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.
Sve predloge i komentare u vezi sa ovim servisom možete poslati na e-mejl pitaj@skgo.org
Postavite pitanjeDa li se skretaru mesne zajednice može obračunavati l.d. i primenjivati koeficijenti kao postavljenom licu?Na osnovu čega jer ,,iskra" ne prepoznaje sekretara mz kao postavljeno lice?
Za obavljanje poslova Saveta mesne zajednice, mesna zajednica može da zaposli lice koje zasniva radni odnos u mesnoj zajednici, u skladu sa zakonom, odlukama Opštine i finansijskom planu mesne zajednice. U finansijskom planu mesne zajednice se posebno navodi razlog za zapošljavanje, da li je potrebno zapošljavanje lica na neodređeno ili određeno vreme ili putem drugog oblika radnog angažovanja, kao i ukupno potreban iznos sredstava za plate. Odluku o prijemu zaposlenog donosi Savet mesne zajednice. Zaposleni u mesnoj zajednici ne mogu biti istovremeno i članovi organa mesne zajednice.
Članom 3. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave ("Službeni glasnik RS", br. 21/2016, 113/2017, 113/2017 - dr. zakon, 95/2018, 114/2021, 92/2023) predviđeno je da je funkcioner izabrano, imenovano, odnosno postavljeno lice (osim službenika na položaju) u organima autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave, odnosno u organima gradske opštine, kao i u službama i organizacijama koje oni osnivaju prema posebnom propisu.
S obzirom da Zakon o lokalnoj samoupravi niti drugi poseban zakon ne predviđa da je sekretar mesne zajednice postavljeno lice, a da to takođe nije predviđeno ni navedenim članom 3. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave, smatramo da sekretar mesne zajednice ne može imati status postavljenog lica.
Lice je bilo imenovano za v.d.direktora biblioteke 2016.godine. Posle toga je u dva puna mandata obavljala poslove direktora, oba puta posle sprovedenog javnog konkursa. Drugi mandat je prestao 2025.godine. Da li može ponovo biti imenovana za v.d.direktora?
Članom 17. Zakona o bibliotečko-informacionoj delatnosti ("Sl. glasnik RS", br. 52/2011 i 78/2021) predviđeno je između ostalod da bibliotekom rukovodi direktor i da direktora biblioteke imenuje i razrešava osnivač, na predlog upravnog odbora, a na osnovu prethodno sprovedenog javnog konkursa, na četiri godine, s mogućnošću da ponovo bude imenovan. U stavu 7. istog člana zakona se kaže da se sprovođenje konkursa i imenovanje direktora biblioteke, imenovanje vršioca dužnosti direktora, njegove nadležnosti i drugo, vrši na način i po postupku propisanim odredbama zakona kojim se uređuje oblast kulture.
U članu 37. Zakona o kulturi ("Sl. glasnik RS", br. 72/2009, 13/2016, 30/2016 - ispr., 6/2020, 47/2021, 78/2021 i 76/2023) se kaže da osnivač može imenovati vršioca dužnosti direktora ustanove, bez prethodno sprovedenog javnog konkursa, u slučaju kada direktoru prestane dužnost pre isteka mandata, odnosno kada javni konkurs za direktora nije uspeo. Vršilac dužnosti direktora može obavljati tu funkciju najduže jednu godinu. Isto lice ne može biti dva puta imenovano za vršioca dužnosti direktora iz stava 1. ovog člana. Vršilac dužnosti direktora mora da ispunjava uslove za izbor kandidata za direktora iz člana 36. stav 1. ovog zakona. Vršilac dužnosti direktora ima sva prava, obaveze i ovlašćenje direktora.
Dakle, u ovom konkretnom slučaju isto lice ne može biti ponovo imenovano za vršioca dužnosti direktora zbog ograničenja propisanog u članu 37. Zakona o kulturi da isto lice ne može biti dva puta imenovano za vršioca dužnosti direktora ustanove, u ovom slučaju biblioteke.
Da li će i za nas koji radimo u lokalnim samoupravama važiti isto što i za državne službenike vezano za ukidanje zvanja mlađi savetnik, sada trenutno ne važi a da li će za neko vreme i kod nas to da važi?
Izmene i dopune Zakona o državnim službenicima ("Sl. glasnik RS", br. 109/2025), koje su usvojene krajem 2025. godine se odnose isključivo na uređenje prava i dužnosti državnih službenika i pojedina prava i dužnosti nameštenika, tako da se ne odnosi na zaposlene u organima AP i JLS.
Da li u skladu sa Posebnim kolektivnim ugovorom za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave, zaposlena ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za 10 godina rada, ako je u Opštinskoj upravi provela 6 godina, a u turističkoj organizaciji čiji je osnoivač opština i koja je osnovana kao javna ustanova provela 4 godine u radnom odnosu?
Članom 50. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br. 38/2019, 55/2020, 51/2022 i 44/2023) je propisano:
“Zaposleni ima pravo na jubilarnu novčanu nagradu u visini prosečne mesečne zarade po zaposlenom u Republici Srbiji prema objavljenom podatku organa nadležnog za poslove statistike, za poslednji mesec u prethodnoj kalendarskoj godini u odnosu na kalendarsku godinu u kojoj se jubilarna nagrada ostvaruje, s tim što se visina novčane nagrade uvećava za 30% i to:
1) Za 10 godina rada u radnom odnosu - u visini mesečne prosečne zarade,
2) Za 20 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 1) ovog stava uvećane za 30%,
3) Za 30 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 2) ovog stava uvećane za 30%,
4) Za 35 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 3) ovog stava uvećane za 30%,
5) Za 40 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 4) ovog stava uvećane za 30%.
Zaposleni ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za navršenih 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada provedenih u radnom odnosu u državnom organu, organu autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave, bez obzira na to u kom organu je zaposleni ostvarivao prava iz radnog odnosa.
U slučaju da je poslodavac preuzeo poslove i zaposlene od drugog poslodavca kao uslov za ostvarivanje prava na jubilarnu nagradu računaju se i godine rada u radnom odnosu kod prethodnog poslodavca.
Jubilarna nagrada se isplaćuje u roku od 30 dana od dana ostvarivanja ovog prava.
Zaposleni ima pravo na jubilarnu nagradu kod poslodavca, ako to pravo u kalendarskoj godini nije ostvario u drugom državnom organu, organu autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave u kojem je radio pre rada kod poslednjeg poslodavca.“
Dakle, pravo na jubilarnu nagradu u ovom konkretnom slučaju može se ostvariti samo za godine rada provedene u opštinskoj upravi, ne i za staž u turističkoj organizaciji jer ta ustanova nije organ opštine, bez obzira što je njen osnivač opština.
Da li se po novoj Uredbi o energetski ugroženom kupcu električne energije, licima koja su stekla status energetski ugroženog kupca električne energije, po nekom od osnova iz uredbe, a imaju i rešenje iz oblasti boračko-invalidske zaštite, može priznati i pravo na umanjenje od 1.000,00 din kao kotisniku boračko invalidske zaštite, pored već postojećeg popusta, odnosno, da li se umanjenje može priznati po dva osnova. Takođe, da li se pravo na dodatak za negu i pomoć po propisima PIO, uzima kao prihod od uticaja na pravo prilikom utvrđivanja statusa energetski ugroženog kupca električne energije
Prema članu 3. stav 1. Uredbe o energetski ugroženom kupcu električne energije, kriterijumi za sticanje statusa energetski ugroženog kupca propisani su alternativno, i to po osnovu:
Iz navedene odredbe proizlazi da je za sticanje statusa energetski ugroženog kupca dovoljno ispunjenje jednog od propisanih osnova, uz ispunjenje formalnog uslova zaključenog ugovora o snabdevanju električnom energijom, odnosno evidentiranosti kod snabdevača kao krajnjeg kupca.
Član 3. stav 1. tačka 2b) Uredbe izričito propisuje da status energetski ugroženog kupca može ostvariti član domaćinstva koji ima prebivalište na teritoriji Republike Srbije i koji je ostvario:
uz uslov da ima zaključen ugovor o snabdevanju električnom energijom na svoje ime, odnosno da je evidentiran kod snabdevača kao krajnji kupac. Iz navedene odredbe proizilazi da
status iz oblasti boračko-invalidske zaštite je samostalan i dovoljan osnov za sticanje statusa energetski ugroženog kupca, bez dodatnog dokazivanja prihoda ili imovnog stanja.
Pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica, ostvareno po propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju, predstavlja namensku socijalnu naknadu koja je vezana za zdravstveno stanje korisnika i povećane troškove nege i pomoći.
Uredba o energetski ugroženom kupcu izričito prepoznaje ostvareno pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica kao poseban osnov za sticanje statusa energetski ugroženog kupca, što jasno ukazuje da se navedeni dodatak ne može tumačiti kao prihod koji bi imao negativan uticaj na ostvarivanje tog statusa. U tom smislu, dodatak za pomoć i negu ne predstavlja prihod u klasičnom smislu; ne služi obezbeđivanju opšte egzistencije i ne može biti osnov za isključenje ili umanjenje prava na status energetski ugroženog kupca.
U pogledu dozvoljenosti kumulacije prava, Uredba ne sadrži nijednu odredbu kojom se isključuje korišćenje drugih prava po posebnim propisima, ne propisuje zabranu kumulacije prava iz sistema energetske zaštite sa pravima iz sistema boračko-invalidske zaštite; ne uvodi pravilo izbora jednog prava („najpovoljnijeg prava“).
Na osnovu iznetog, mišljenje Stručne službe SKGO je da licima koja su stekla status energetski ugroženog kupca električne energije po nekom od osnova iz Uredbe, a koja istovremeno imaju priznato pravo iz oblasti boračko-invalidske zaštite, može se priznati i pravo na umanjenje iznosa od 1.000,00 dinara po osnovu boračko-invalidske zaštite, jer se radi o pravima koja se ostvaruju po različitim pravnim osnovima, a važeći propisi ne sadrže zabranu njihove kumulacije. Istovremeno, pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica, ostvareno po propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju, ne smatra se prihodom koji utiče negativno na pravo na sticanje statusa energetski ugroženog kupca električne energije, već predstavlja indikator socijalne i zdravstvene osetljivosti korisnika.