Prema odredbama članova 197. i 198. Zakona o radu ("Sl. glasnik RS", br. 24/2005, 61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017 - odluka US, 113/2017 i 95/2018 - autentično tumačenje) poslodavac može za obavljanje poslova koji su po svojoj prirodi takvi da ne traju duže od 120 radnih dana u kalendarskoj godini da zaključi ugovor o obavljanju privremenih i povremenih poslova sa:

1) nezaposlenim licem;

2) zaposlenim koji radi nepuno radno vreme - do punog radnog vremena;

3) korisnikom starosne penzije.

Ugovor iz stava 1. ovog člana zaključuje se u pisanom obliku. Dalje se kaže da poslodavac može za obavljanje privremenih i povremenih poslova da zaključi ugovor sa licem koje je član omladinske ili studentske zadruge u skladu sa propisima o zadrugama.

Ovaj tip angažovanja je rad van radnog odnosa te s tim u vezi angažovano lice ne zasniva radni odnos kod poslodavca. U pogledu prava, obaveza i odgovornosti ugovornih strana, imaju se primeniti odredbe zaključenog ugovora o obavljanju privremenih i povremenih  poslove. Licu koje radi po ugovoru o privremenim i povremenim poslovima isplaćuje se ugovorena naknada za rad (a ne zarada) koja se, po pravilu, računa samo za dane kada je ovo lice dolazilo na rad i obavljalo ugovorene poslove, sem ukoliko je drugačije ugovoreno.

Članom 346. Porodičnog zakona („Sl. glasnik RS“, br. 18/2005, 72/2011 – dr. zakon i 6/2015) utvrđeno je ko ima pravo na promenu ličnog imena, te shodno tome, propisano je da svako lice koje je navršilo 15. godinu života i koje je sposobno za rasuđivanje ima pravo da promeni svoje lično ime. Dodatno, dete koje je navršilo 10. godinu života i koje je sposobno za rasuđivanje ima pravo na davanje saglasnosti sa promenom ličnog imena. Ovo praktično znači da se pravo na promenu ličnog imena vrši od strane roditelja, odnosno zakonskog zastupnika, do navršene 15. godine života deteta, s tim što dete starosti između 10 i 15 godina ima pravo da formalno iskaže saglasnost  na ovakvu promenu, uvek uzimajući u obzir da je sposobno da rasuđuje, u skladu sa svojim uzrastom. Ipak, postoje specifične situacije u kojima Porodični zakon ograničava ovo definisano pravo. Dakle, pravo na promenu ličnog imena ne može se ostvariti ukoliko je u pitanju lice protiv kojeg je u toku krivični postupak za koje se goni po službenoj dužnosti, lice koje je osuđeno za krivično delo za koje se goni po službenoj dužnosti dok kazna nije izvršena, odnosno dok traju pravne posledice osude, lice koje promenom ličnog imena namerava da izbegne neku svoju obavezu, ili lice koje namerava da promeni ime u pogrdno ime, ime kojim se vređa moral ili ime koje je u suprotnosti sa običajima i shvatanjima sredine (član 347. Porodičnog zakona).

Dakle, zahtev za promenom ličnog imena podnosi lice (lično) koje želi da izvrši promenu ličnog imena – imena i prezimena.

U pogledu postupka promene ličnog imena, članom 350. Porodičnog zakona propisano je da je za promenu ličnog imena nadležna opštinska/gradska uprava na čijoj teritoriji podnosilac zahteva za promenu ličnog imena ima prebivalište, odnosno boravište. Stavom 2. ovog člana propisano je da je opštinska uprava koja prihvati zahtev za promenu ličnog imena dužna da o tome obavesti nadležnog matičara radi upisa promene ličnog imena u matičnu knjigu rođenih i venčanih i organ koji vodi evidenciju o prebivalištu građana, dok je stavom 3. propisano da se protiv rešenja o odbijanju zahteva za promenu ličnog imena može izjaviti žalba ministarstvu nadležnom za porodičnu zaštitu u roku od 15 dana od dana prijema rešenja.

Uz pisani zahtev za promenu ličnog imena, lice koje želi da promeni lično ime podnosi ličnu kartu (na uvid) i dokaz o uplati republičke administrativne takse. Ostale podatke/dokumentaciju o kojima se vodi službena evidencija pribavlja nadležni organ  i to: izvod iz matične knjige rođenih; izvod iz matične knjige venčanih; uverenje o državljanstvu; izvode iz matične knjige rođenih za decu podnosioca zahteva; uverenje po članu 282. Porodičnog zakona; uverenje da nije podignuta optužnica i da se ne vodi istraga; uverenje o izmirenim poreskim obavezama; izvod iz matične knjige rođenih za decu i uverenje o prebivalištu za podnosioca zahteva i za decu. Ovu dokumentaciju nadležni organ pribavlja shodno članu 9. stav 3. Zakona o opštem upravnom postupku, kojim je propisano da je organ dužan da po službenoj dužnosti, u skladu sa zakonom, vrši uvid u podatke o činjenicama neophodnim za odlučivanje o kojima se vodi službena evidencija, da ih pribavlja i obrađuje, a shodno stavu 2. istog Zakona, postupak se vodi bez odugovlačenja i uz što manje troškove po stranku i drugog učesnika u postupku, ali tako da se izvedu svi dokazi potrebni za pravilno i potpuno utvrđivanje činjeničnog stanja.

U skladu sa članom 103. stav 2. i 3. ZUP-a, ako službenu evidenciju vodi drugi organ, organ koji vodi postupak dužan je da hitno zatraži podatke, a zamoljeni organ da besplatno ustupi podatke u roku od 15 dana, ako nije drukčije propisano. Ako se traženi podaci mogu dobiti elektronskim putem, zamoljeni organ ih dostavlja u najkraćem roku.

Članom 4. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave („Službeni glasnik RS, br. 21/16, 113/17, 113/17-dr. zakon, 95/18, 114/21 i 92/23) predviđeno je da za službenike i nameštenike u autonomnim pokrajinama, prava i dužnosti u ime poslodavca vrši rukovodilac organa, službe ili organizacije autonomne pokrajine iz člana 1. ovog zakona. Za službenike i nameštenike u jedinicama lokalne samouprave, prava i dužnosti u ime poslodavca, vrši načelnik gradske ili opštinske uprave ako je obrazovana kao jedinstven organ, odnosno načelnik uprave za pojedine oblasti, ili načelnik uprave gradske opštine (u daljem tekstu: načelnik uprave), odnosno rukovodilac koji rukovodi službom ili organizacijom iz člana 1. ovog zakona, ili organ nadležan za njegovo postavljenje.

U skladu sa članom 23. Zakona o pravobranilaštvu državni pravobranilac rukovodi radom i predstavlja Državno pravobranilaštvo. Dalje se u članu 53. kaže da pravobraličku funkciju u pravobranilaštvu autonomne pokrajine i pravobranilaštvu jedinice lokalne samouprave obavlja jedno ili više lica izabranih u skladu sa Odlukom o osnivanju pravobranilaštva. Odredbe ovog zakona koje se odnose na Državno pravobranilaštvo primjenjuju se na odgovarajući način na pravobranilaštvo autonomne pokrajine i pravobranilaštvo jedinice lokalne samouprave.

Članom 9. Uredbe o sprovođenju internog i javnog konkursa za popunjavanje radnih mesta u organima AP i JLS („Službeni glasnik RS", broj 107/23) predviđeno je da javni konkurs za popunjavanje izvršilačkog radnog mesta i za prijem pripravnika, oglašava organ, služba ili organizacija u kojoj se popunjava radno mesto u roku od osam dana od dana donošenja rešenja o popunjavanju radnog mesta sprovođenjem javnog konkursa.

Dakle, u ovom konkretnom slučaju odluku o popunjavanju radnog mesta u optšinskom pravobralaštvu javnim konkursom doneše opštinski pravobranilac kao rukovodilac organa pravobranilaštva. Sredstva za zarade u opštinskom pravobranilaštvu planiraju se na razdelu pravobranilaštva.

Članom 163. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave („Službeni glasnik RS, br. 21/16, 113/17, 113/17-dr. zakon, 95/18, 114/21 i 92/23) predviđeno je da službeniku prestaje radni odnos po sili zakona: 1) danom navršenja 65 godina života ako ima najmanje 15 godina staža osiguranja; 2) ako pravnosnažno bude osuđen na bezuslovnu kaznu zatvora od najmanje šest meseci – danom pravnosnažnosti presude; 3) ako je neraspoređen, a ne bude premešten na drugo radno mesto – narednog dana od proteka dva meseca, odnosno proteka roka iz člana 54. st. 2. i 3. ovog zakona za službenika na položaju, otkad je postao neraspoređen; 4) ako ne položi državni stručni ispit prema planu i programu za stepen stručne spreme koji je stekao dodatnim obrazovanjem; 5) ako mu na vanrednom ocenjivanju rešenjem bude određena ocena „ne zadovoljava”; 6) ako neopravdano izostane sa rada najmanje tri uzastopna dana – trećeg dana izostanka sa rada. Pored razloga iz stava 1. ovog člana službeniku radni odnos prestaje i iz drugih razloga predviđenih opštim propisima o radu kojima se uređuje prestanak radnog odnosa nezavisno od volje zaposlenog i volje poslodavca.

Dakle, u ovom konkretnom slučaju će službenici po sili zakona prestati radni odnos navršenjem 65 godina života ako ima najmanje 15 godina staža osiguranja.

Članom 51. Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, br. 129/07, 83/14 - dr. zakon, 101/16 - dr. zakon, 47/18 i 111/21 - dr. zakon) propisano je da „prestankom mandata skupštine prestaje mandat izvršnih organa opštine, s tim da oni vrše tekuće poslove iz svoje nadležnosti do stupanja na dužnost novog predsednika opštine i opštinskog veća, odnosno predsednika i članova privremenog organa ako je skupštini mandat prestao zbog raspuštanja skupštine“.

Zakon, međutim, ne definiše pojam „tekućih poslova“, te se s pravom postavlja pitanje šta ovaj pojam obuhvata.

S obzirom na to da je, na osnovu člana 122. Ustava Republike Srbije, Vlada nosilac izvršne vlasti na nivou cele Republike Srbije, mišljenja smo da bi po Vašem pitanju trebalo da bude konsultovan Zakon o Vladi („Službeni glasnik RS“, br. 55/05, 71/05 - ispravka, 101/07, 65/08, 16/11, 68/12 - US, 72/12, 7/14 - US, 44/14 i 30/18 - dr. zakon), koji u članu 17. stav 1. propisuje da „Vlada kojoj je prestao mandat može vršiti samo tekuće poslove i ne može predlagati Narodnoj skupštini zakone i druge opšte akte niti donositi propise, izuzev ako je njihovo donošenje vezano za zakonski rok ili to nalažu potrebe države, interesi odbrane ili prirodna, privredna ili tehnička nesreća“.

U skladu sa navedenim, mišljenja smo da se pod tekućim poslovima opštinskog odnosno gradskog veća nikako ne može smatrati vršenje ovlašćenja iz člana 46. stav 1. tačka 1) Zakona o lokalnoj samoupravi u pogledu donošenja predloga statuta, budžeta i drugih odluka i akata koje donosi skupština opštine odnosno grada.