Pitanja i odgovori
Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Da li zaposleni u Opštinskoj upravi mogu biti članovi žalbene komisije?
Članom 178. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jednicama lokalne samouprave je propisano da najmanje dva člana žalbene komisije moraju da imaju stečeno visoko obrazovanje iz naučne oblasti pravne nauke na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu, sa najmanje pet godina radnog iskustva u struci.
Istovremeno, Zakonom nije propisano ko ne može biti član žalbene komisije, a da pri tom ispunjava zakonske uslove, što dalјe znači da to mogu biti zaposleni u Opštinskoj upravi.
U tom kontekstu treba obratiti pažnju na odredbe da se rad žalbene komsije procesno odvija u skladu sa odredbama Zakona o opštem upravnom postupku, kao i na odredbe čl. 180. Zakona o zaposlenima u AP i JLS, a koje se odnosu na izuzeće člana žalbene komisije u pojedinačnom žalbenom postupku.
Da li potrebno sprovesti interni konkurs po novom zakonu o zaposlenima kada se vrši premeštaj službenika sa jednog na drugo radno mesto u istom zvanju?
Shodno čl. 81. Zakona o zaposlenima u AP i JLS izvršilačko radno mesto popunjava se trajnim premeštajem, sprovođenjem internog konkursa, preuzimanjem službenika ili zasnivanjem radnog odnosa nakon sprovedenog javnog konkursa.
Članom 82. istog Zakona je propisan redosled radnji pri popunjavanju radnih mesta.
Pri popunjavanju izvršilačkog radnog mesta prednost ima premeštaj službenika, sa napredovanjem ili bez njega.
Ako poslodavac odluči da radno mesto ne popuni premeštajem, sprovodi se interni konkurs. Ako interni konkurs nije uspeo, radno mesto može da se popuni preuzimanjem službenika od drugog poslodavca iz člana 4. ovog zakona, odnosno iz državnog organa.
Ako se radno mesto ne popuni ni preuzimanjem službenika, obavezno se sprovodi javni konkurs.
Ako ni javni konkurs nije uspeo, radno mesto se ne popunjava, ali poslodavac može odlučiti da se sprovede novi javni konkurs.
Dakle, u konkretnom slučaju nije potrebno sprovoditi interni konkurs, budući da je prva radnja pri popunjavanju radnih mesta upravo premeštaj službenika.
Tek ukoliko poslodavac odluči da radno mesto ne popuni premeštajem službenika sprovodi se interni konkurs, koji tada predstavlja obaveznu fazu i prethodi eventualnim drugim radnjama popunjavanja radnih mesta.
Da li postoji zakonska mogućnost da predsednik opštine ovlasti lice koje nije zaposleno u Opštinskoj upravi da obavlјa poslove tehničkog sekretara?
Shodno čl. 79. Zakona o zaposlenima u AP i JLS radno mesto može da se popuni kad se ispune dva uslova: da je radno mesto predviđeno Pravilnikom i da je njegovo popunjavanje predviđeno Kadrovskim planom za tekuću godinu.
Kad se oba uslova ispune, rukovodilac organa, službe ili organizacije odlučuje da li je potrebno da se radno mesto popuni.
Čl. 82. istog Zakona je propisano da pri popunjavanju izvršilačkog radnog mesta prednost ima premeštaj službenika, sa napredovanjem ili bez njega.
Ako poslodavac odluči da radno mesto ne popuni premeštajem, sprovodi se interni konkurs.
Ako interni konkurs nije uspeo, radno mesto može da se popuni preuzimanjem službenika od drugog poslodavca iz člana 4. ovog zakona, odnosno iz državnog organa.
Ako se radno mesto ne popuni ni preuzimanjem službenika, obavezno se sprovodi javni konkurs.
Ako ni javni konkurs nije uspeo, radno mesto se ne popunjava, ali poslodavac može odlučiti da se sprovede novi javni konkurs.
Odgovor na pitanje bi, shodno tumačenju zakonskih odredbi, bio da se na navedni način ne može jednostavno ovlastiti lice za obavljenja poslova tehničkog sekretara odnosno bilo kog drugog posla.
Čime je propisana dužina godišnjeg odmora službenika?
Shodno čl. 28. Zakona o zaposlenima u AP i JLS službenik ima pravo na odmore i odsustva prema opštim propisima o radu i kolektivnom ugovoru. Službenik ima pravo na godišnji odmor od najmanje 20, a najviše 30 radnih dana, prema merilima određenim opštim aktom poslodavca.
Članom 17a Aneksa Posebnog kolektivnog ugovora za državne organe je propisano:
Dužina godišnjeg odmora zaposlenog utvrđuje se tako što se zakonski minimum uvećava prema sledećim kriterijumima, i to:
1) Po osnovu doprinosa na radu:
(1) zaposlenom koji se naročito istakao na radu - za 5 radnih dana,
(2) zaposlenom koji se istakao na radu - za 3 radna dana,
(3) zaposlenom koji je ostvario standardni učinak na radu - 1 radni dan;
2) Po osnovu stručne spreme:
(1) zaposlenom sa visokim obrazovanjem stečenim na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i zaposlenom sa stečenim visokim obrazovanjem na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 180 ESPB bodova, osnovnim strukovnim studijama, odnosno na studijama u trajanju do tri godine - za 5 radnih dana,
(2) zaposlenom sa srednjom školskom spremom - za 3 radna dana,
(3) zaposlenom sa ostalim stepenima školske spreme - za 1 radni dan;
3) Po osnovu godina rada provedenih u radnom odnosu:
(1) zaposlenom preko 30 godina rada provedenih u radnom odnosu - za 5 radnih dana,
(2) zaposlenom od 25 do 30 godina rada provedenih u radnom odnosu - za 4 radna dana,
(3) zaposlenom od 15 do 25 godina rada provedenih u radnom odnosu - za 3 radna dana,
(4) zaposlenom od 5 do 15 godina rada provedenih u radnom odnosu - za 2 radna dana,
(5) zaposlenom do 5 godina rada provedenih u radnom odnosu - za 1 radni dan;
4) Po osnovu uslova rada:
(1) za rad na radnim mestima sa povećanim rizikom - za 3 radna dana,
(2) za rad na radnom mestu na kojima je uvedeno skraćeno radno vreme - za 10 radnih dana,
(3) za noćni rad - za 2 radna dana;
5) Zaposlenoj osobi sa invaliditetom - za 5 radnih dana;
6) Po osnovu brige o deci i članovima uže porodice:
(1) roditelju, usvojitelju, staratelju ili hranitelju sa jednim maloletnim detetom - za 2 radna dana, a za svako naredno maloletno dete po 1 radni dan,
(2) samohranom roditelju sa detetom do 14 godina - za 3 radna dana, s tim što se ovaj broj dana uvećava za po 2 radna dana za svako naredno dete mlađe od 14 godina,
(3) zaposlenom koji se stara o članu uže porodice koji je ometen u razvoju, ima teško telesno oštećenje ili bolest usled koje je potpuno ili vrlo slabo pokretan - za 5 radnih dana.
Godišnji odmor, koji se utvrdi nakon primene svih kriterijuma, ne može se koristiti u trajanju dužem od 25 radnih dana.
Zaposleni sa navršenih 30 godina rada provedenih u radnom odnosu ima pravo na godišnji odmor u trajanju od 30 radnih dana.
Samohranim roditeljem u smislu ovog člana smatra se roditelj koji sam vrši roditeljsko pravo, kada je drugi roditelj nepoznat, ili je umro, ili sam vrši roditeljsko pravo na osnovu odluke suda ili kada samo on živi sa detetom, a sud još nije doneo odluku o vršenju roditeljskog prava i u drugim slučajevima utvrđenim zakonom kojim se uređuju porodični odnosi.
Da li nameštenici imaju obavezu polaganja državnog ispita?
Članovima 131. i 132. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano:
Službenik, koji je u radnom odnosu na neodređeno vreme dužan je da ima položen državni stručni ispit.
Službenik koji ima položen stručni ispit za zaposlene u državnim organima ne polaže državni stručni ispit.
Uz državni stručni ispit, kao uslov za zasnivanje radnog odnosa može se predvideti i polaganje posebnog stručnog ispita, odnosno drugog odgovarajućeg ispita u skladu sa zakonom.
Poseban stručni ispit, osim pravosudnog ispita, ne zamenjuje državni stručni ispit.
Državni stručni ispit se polaže na način, u postupku, pred organom, odnosno komisijom i u rokovima koji su propisani aktom Vlade kojim se uređuju program i način polaganja državnog stručnog ispita za sve državne organe.
Dakle, shodno odredbama Zakona o zaposlenima u AP i JLS, kao i Uredbe o programu i načinu polaganja državnog stručnog ispita, nameštenici nemaju obavezu polaganja državnog stručnog ispita.
Koji sud je nadležan da odlučuje u sporovima oko razrešenja pomoćnika predsednika opštine, i koji su propisani rokovi?
U ovakvim slučajevima pokreće se upravni spor.
Shodno čl. 18. i 19. Zakona o upravnim sporovima:
Tužba se podnosi u roku od 30 dana od dana dostavlјanja upravnog akta stranci koja je podnosi ili u zakonom propisanom kraćem roku.
Rok iz stava 1. ovog člana važi i za organ ovlašćen za podnošenje tužbe, ako mu je upravni akt dostavlјen.
Ako organu ovlašćenom za podnošenje tužbe, odnosno zainteresovanom licu nije dostavlјen upravni akt, organ, odnosno zainteresovano lice može podneti tužbu, u roku od 60 dana od dana dostavlјanja upravnog akta stranci.
Ako drugostepeni organ, u roku od 60 dana od dana prijema žalbe ili u zakonom određenom kraćem roku, nije doneo rešenje po žalbi stranke protiv prvostepenog rešenja, a ne donese ga ni u dalјem roku od sedam dana po naknadnom zahtevu stranke podnetom drugostepenom organu, stranka po isteku toga roka može podneti tužbu zbog nedonošenja zahtevanog akta. Ako prvostepeni organ po zahtevu stranke nije u roku predviđenom zakonom kojim se uređuje opšti upravni postupak, doneo rešenje protiv kojeg nije dozvolјena žalba, a ne donese ga ni u dalјem roku od sedam dana po naknadnom zahtevu stranke, stranka po isteku toga roka može podneti tužbu zbog nedonošenja zahtevanog akta.
Zaposleni je obavljao poslove šefa Odseka u Sekretarijatu Gradske uprave. Donošenjem Pravilnika i na osnovu Zakona o zaposlenima u AP i JLS zaposleni je raspoređen na radno mesto inspektora u zvanju savetnika. Mesto šefa Odseka je sistematizovano u zvanju samostalnog savetnika i na njega je raspoređen novi zaposleni. Da li je sve urađeno u skladu sa zakonom ili je postupljeno suprotno čl. 112. i 113. Zakona o zaposlenima u AP i JLS?
Zakon o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave je stupio na snagu osmog dana od dana objavlјivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", a počeo je da se primenjuje od 1. decembra 2016. godine. Propisana obaveza je da se do 1. decembra 2016. godine izvrši raspoređivanje službenika prema pravilnicima o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta, donetim u skladu sa ovim zakonom i pratećim podzakonskim aktima. Dakle, u konkretnom slučaju nije moglo biti reči o primeni čl. 112. i 113. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave, koje se odnose na premeštaj službenika, s obzirom da je propisana obaveza da se do 1. decembra 2016. godine izvrši raspoređivanje službenika prema pravilnicima o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta, a da su navedeni članovi počeli da se primenjuju od 1. decembra 2016. godine.
S obzirom da je odredbama Zakona o zaposlenima u AP i JLS, članom 58. stav 5 propisano da se objedinjeni pravilnik priprema samo za JLS u kojima je uprava organizovana u više uprava, da li postoji obaveza donošenja objedinjenog pravilnika za upravu koja je organizovana kao jedinstvena uprava i iz kog člana Zakona ta obaveza proizilazi?
Članom 58. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano:
„Radna mesta i njihovo razvrstavanje po zvanjima uređuju se Pravilnikom.
Pravilnikom se utvrđuju opisi radnih mesta, zvanja u kojima su radna mesta razvrstana, potreban broj izvršilaca za svako radno mesto, vrsta i stepen obrazovanja, radno iskustvo i drugi uslovi za rad na svakom radnom mestu.
U slučaju donošenja novog pravilnika ili njegove izmene, a pre raspoređivanja službenika na odgovarajuća radna mesta, može se sprovesti prethodna provera stručne osposobljenosti, znanja i veština.
U jedinici lokalne samouprave, odnosno gradskoj opštini, Pravilnik usvaja Veće. Pravilnik obuhvata radna mesta i njihovo razvrstavanje u organima, stručnim službama i posebnim organizacijama iz člana 1. ovog zakona.
U jedinicama lokalne samouprave u kojima je organ uprave organizovan u više uprava za pojedine oblasti, načelnik uprave u okviru koje se obavljaju opšti, pravni ili normativni poslovi, priprema objedinjen predlog Pravilnika iz stava 4. ovog člana, koji dostavlja Veću na usvajanje“.
U svakom slučaju, dakle i kada organ uprave nije organizovan u više uprava za pojedine oblasti, već kao jedinstvena uprava, načelnik uprave priprema objedinjeni predlog Pravilnika, koji potom dostavlja Veću na usvajanje.
Molimo Vas da navedete sva opšta akta pravilnike i dr., kao i rokove za donošenje istih.
Zakon o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave je stupio na snagu osmog dana od dana objavlјivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije", a primenjuje se od 1. decembra 2016. godine. Navedeno ne važi za odredbe koje se odnose na stručno usavršavanje i odredbe kojima se uređuju pitanja u vezi sa lјudskim resursima, jer se ove odredbe primenjuju već od narednog dana od stupanja na snagu Zakona. Pored ovoga, odredbe o obrazovanju i radu žalbene komisije se primenjuju takođe od narednog dana od dana stupanja na snagu zakona, što znači da žalbenu komisiju koja odlučuje o žalbama službenika na rešenja kojima se odlučuje o njihovim pravima i dužnostima, kao i o žalbama učesnika internog i javnog konkursa treba da obrazuje opštinsko/gradsko veće.
Dalјa obaveza do 1. decembra 2016. godine je da se izvrši raspoređivanje službenika prema pravilnicima o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta, donetim u skladu sa ovim zakonom i pratećim podzakonskim aktima,
Što se tiče nameštenika, sa njima do navedenog datuma moraju da budu zaklјučeni ugovori o radu kojima se nastavlјa njihov radni odnos.
Izuzetak u pogledu roka raspoređivanja je vezan za rad na poslovima u zvanju mlađeg savetnika, s obzirom da ovaj službenik može biti raspoređen najduže do isteka perioda od četiri godine, ako do stupanja na snagu ovog zakona, ima najmanje pet godina provedenih u radnom odnosu u istoj gradskoj, opštinskoj upravi ili upravi gradske opštine, sa stečenim visokim obrazovanjem na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 180 ESPB bodova, osnovnim strukovnim studijama, odnosno na studijama u trajanju do tri godine i položen državni stručni ispit.
Izuzetak je vezan i za rad na poslovima u zvanju mlađeg saradnika, jer ovaj službenik može biti raspoređen najduže do isteka perioda od četiri godine, ako do stupanja na snagu ovog zakona, ima najmanje četiri godine provedenih u radnom odnosu u istoj gradskoj, opštinskoj upravi ili upravi gradske opštine sa stečenim srednjim obrazovanjem u četvorogodišnjem trajanju i položen državni stručni ispit.
Konkretnije, kada je o opštim aktima reč, do prvog decembra 2016. godine je bilo potrebno usvojiti objedinjeni pravilnik o unutrašnjem uređenju i sistematizaciji radnih mesta.
Do prvog decembra je bilo potrebno obrazovati žalbenu komisiju, a do istog datuma i doneti poslovnik o radu žalbene komisije.
Dvadeseti decembar je bio kranji rok za donošenje kadrovskog plana.
Najzad, poslodavac je u obavezi da donese kodeks ponašanja službenika i nameštenika u roku od godinu dana od početka primene ovog zakona.
Dakle, ovo su akti za koje postoji, shodno Zakonu o zaposlenima u AP i JLA, obaveznost donošenja odnosno usvajanja.
Da li je potrebno doneti poseban Pravilnik o disciplinskoj odgovornosti i odgovornosti za štetu, ili to može biti sastavni deo Pravilnika o radu ukoliko je obaveza donošenja istog?
Da li je pored posebnog plana stručnog usavršavanja obavezno donošenje i godišnjeg plana?
Shodno čl. 121. Zakona o zaposlenima u AP I JLS stručno usavršavanje službenika zasniva se na opštim i posebnim programima kojima se određuju oblici i sadržina usavršavanja.
Listu opštih programa stručnog usavršavanja, osim opšteg programa stručnog usavršavanja za polaganje državnog stručnog ispita, utvrđuje ministar nadležan za lokalnu samoupravu na osnovu predloga nadležnog organa državne uprave i mišljenja Saveta.
Posebne programe stručnog usavršavanja donosi načelnik uprave za svaku kalendarsku godinu uz pribavljeno mišljenje Saveta.
Obavezne elemente programa stručnog usavršavanja propisuje ministar nadležan za lokalnu samoupravu na predlog Saveta.
Kriterijume i uslove za akreditaciju realizatora programa stručnog usavršavanja propisuje ministar nadležan za lokalnu samoupravu na predlog Saveta, a odabir izvođača programa će se vršiti u skladu sa propisom koji uređuje pitanje javnih nabavki.
Ministar nadležan za lokalnu samoupravu izdaje akreditacije realizatorima programa stručnog usavršavanja na predlog Saveta.
Dakle, poseban program stručnog usavršavanja donosi načelnik uprave i taj program važi za čitavu kalendarsku godinu. Ne postoje dva različita akta koja u ovom kontekstu treba doneti.
Molimo da navedete obavezne elemente Pravilnika o ocenjivanju zaposleni
Članom 134. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisana shodna primena ocenjivanja državnih službenika, konkretnije, u pogledu cilja i predmeta ocenjivanja, vrste ocena, posledica ocenjivanja i drugih pitanja vezanih za ocenjivanje i kretanje u službi koja nisu uređena ovim zakonom, shodno se primenjuju propisi kojima se uređuje ocenjivanje državnih službenika.
Analizom akata u pogledu ocenjivanja ne može se reći da postoje elementi za izradu takvog pravilnika.