Pitanja i odgovori
Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Da li se skretaru mesne zajednice može obračunavati l.d. i primenjivati koeficijenti kao postavljenom licu?Na osnovu čega jer ,,iskra" ne prepoznaje sekretara mz kao postavljeno lice?
Za obavljanje poslova Saveta mesne zajednice, mesna zajednica može da zaposli lice koje zasniva radni odnos u mesnoj zajednici, u skladu sa zakonom, odlukama Opštine i finansijskom planu mesne zajednice. U finansijskom planu mesne zajednice se posebno navodi razlog za zapošljavanje, da li je potrebno zapošljavanje lica na neodređeno ili određeno vreme ili putem drugog oblika radnog angažovanja, kao i ukupno potreban iznos sredstava za plate. Odluku o prijemu zaposlenog donosi Savet mesne zajednice. Zaposleni u mesnoj zajednici ne mogu biti istovremeno i članovi organa mesne zajednice.
Članom 3. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave ("Službeni glasnik RS", br. 21/2016, 113/2017, 113/2017 - dr. zakon, 95/2018, 114/2021, 92/2023) predviđeno je da je funkcioner izabrano, imenovano, odnosno postavljeno lice (osim službenika na položaju) u organima autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave, odnosno u organima gradske opštine, kao i u službama i organizacijama koje oni osnivaju prema posebnom propisu.
S obzirom da Zakon o lokalnoj samoupravi niti drugi poseban zakon ne predviđa da je sekretar mesne zajednice postavljeno lice, a da to takođe nije predviđeno ni navedenim članom 3. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave, smatramo da sekretar mesne zajednice ne može imati status postavljenog lica.
Postovani, Da li je predskolska ustanova u obavezi da izradi pedagoski profil deteta pre donosenja i primene mera individualizacije? Ukoliko nije neophodan pedagoski profil, da li je potrebno da postoji, u pisanoj formi, opservacija deteta od strane vaspitaca i strucnih saradnika?
Pravilnik o bližim uputstvima za utvrđivanje prava na individualni obrazovni plan, njegovu primenu i vrednovanje ("Službeni glasnik RS", broj 74/2018) je pravni akt koji pored normi sadrži i jasno uputstvo koje treba da sledi ustanova prilikom utvrđivanja prava na individualni obrazovni plan (IOP), kao i prilikom izrade, primene i vrednovanja IOP-a ili drugih mera dodatne podrške. Pedagoški profil je dokument koji, kada je zasnovan na relevantnim podacima iz različitih izvora, daje jasnu sliku funkcionisanja deteta u okviru četiri domena: Učenje i kako uči; Socijalne veštine; Komunikacija; Samostalnost i briga o sebi, kao i prepoznate potrebe za dodatnom podrškom u svakoj oblasti. Pored funkcionalne procene, pedagoški profil sadrži i nabrojane podrške koje dete dobija u porodici, drugim institucijuama i zajednici. Iz ovih razloga, pedagoški profil je neophodan za planiranje mera dodatne podrške. Možemo reći da od kvaliteta pedagoškog profila zavisi i kvalitet planiranja i delotvornost primene mera individualizacije. Zbog toga je pedagoški profil neophodan kao polazište za dalje planiranje, sprovođenje i praćenje mera dodatne podrške i/ili IOP-a. Član 3. Pravilnika, stav 4–5. glasi: „Na osnovu prikupljenih podataka i dokumentacije iz st. 2 i 3. ovog člana, stručni saradnik koordinira izradu i u saradnji sa vaspitačem, odnosno nastavnikom i roditeljem izrađuje pedagoški profil deteta, učenika, odnosno odraslog (u daljem tekstu: pedagoški profil). Pedagoški profil sadrži opis obrazovne situacije deteta, učenika, odnosno odraslog i osnov je za planiranje strategija vaspitača za podršku dobrobiti detetu, odnosno individualizovanog načina rada sa učenikom, odnosno odraslim“. Član 4. Pravilnika se odnosi na plan mera individualizacije, a stav 1. glasi: „Na osnovu pedagoškog profila u kojem su utvrđena područja u kojima je potrebna dodatna podrška, vaspitač, nastavnik i stručni saradnik planiraju mere za otklanjanje fizičkih, komunikacijskih i socijalnih prepreka (u daljem tekstu: mere individualizacije).“ Podsećamo da su pedagoški profil i plan mera individualizacije važećim Pravilnikom iz 2018. godine postali obavezni deo zvanične školske dokumentacije.
Lice je bilo imenovano za v.d.direktora biblioteke 2016.godine. Posle toga je u dva puna mandata obavljala poslove direktora, oba puta posle sprovedenog javnog konkursa. Drugi mandat je prestao 2025.godine. Da li može ponovo biti imenovana za v.d.direktora?
Članom 17. Zakona o bibliotečko-informacionoj delatnosti ("Sl. glasnik RS", br. 52/2011 i 78/2021) predviđeno je između ostalod da bibliotekom rukovodi direktor i da direktora biblioteke imenuje i razrešava osnivač, na predlog upravnog odbora, a na osnovu prethodno sprovedenog javnog konkursa, na četiri godine, s mogućnošću da ponovo bude imenovan. U stavu 7. istog člana zakona se kaže da se sprovođenje konkursa i imenovanje direktora biblioteke, imenovanje vršioca dužnosti direktora, njegove nadležnosti i drugo, vrši na način i po postupku propisanim odredbama zakona kojim se uređuje oblast kulture.
U članu 37. Zakona o kulturi ("Sl. glasnik RS", br. 72/2009, 13/2016, 30/2016 - ispr., 6/2020, 47/2021, 78/2021 i 76/2023) se kaže da osnivač može imenovati vršioca dužnosti direktora ustanove, bez prethodno sprovedenog javnog konkursa, u slučaju kada direktoru prestane dužnost pre isteka mandata, odnosno kada javni konkurs za direktora nije uspeo. Vršilac dužnosti direktora može obavljati tu funkciju najduže jednu godinu. Isto lice ne može biti dva puta imenovano za vršioca dužnosti direktora iz stava 1. ovog člana. Vršilac dužnosti direktora mora da ispunjava uslove za izbor kandidata za direktora iz člana 36. stav 1. ovog zakona. Vršilac dužnosti direktora ima sva prava, obaveze i ovlašćenje direktora.
Dakle, u ovom konkretnom slučaju isto lice ne može biti ponovo imenovano za vršioca dužnosti direktora zbog ograničenja propisanog u članu 37. Zakona o kulturi da isto lice ne može biti dva puta imenovano za vršioca dužnosti direktora ustanove, u ovom slučaju biblioteke.
Da li će i za nas koji radimo u lokalnim samoupravama važiti isto što i za državne službenike vezano za ukidanje zvanja mlađi savetnik, sada trenutno ne važi a da li će za neko vreme i kod nas to da važi?
Da li u skladu sa Posebnim kolektivnim ugovorom za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave, zaposlena ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za 10 godina rada, ako je u Opštinskoj upravi provela 6 godina, a u turističkoj organizaciji čiji je osnoivač opština i koja je osnovana kao javna ustanova provela 4 godine u radnom odnosu?
Članom 50. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br. 38/2019, 55/2020, 51/2022 i 44/2023) je propisano:
“Zaposleni ima pravo na jubilarnu novčanu nagradu u visini prosečne mesečne zarade po zaposlenom u Republici Srbiji prema objavljenom podatku organa nadležnog za poslove statistike, za poslednji mesec u prethodnoj kalendarskoj godini u odnosu na kalendarsku godinu u kojoj se jubilarna nagrada ostvaruje, s tim što se visina novčane nagrade uvećava za 30% i to:
1) Za 10 godina rada u radnom odnosu - u visini mesečne prosečne zarade,
2) Za 20 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 1) ovog stava uvećane za 30%,
3) Za 30 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 2) ovog stava uvećane za 30%,
4) Za 35 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 3) ovog stava uvećane za 30%,
5) Za 40 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 4) ovog stava uvećane za 30%.
Zaposleni ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za navršenih 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada provedenih u radnom odnosu u državnom organu, organu autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave, bez obzira na to u kom organu je zaposleni ostvarivao prava iz radnog odnosa.
U slučaju da je poslodavac preuzeo poslove i zaposlene od drugog poslodavca kao uslov za ostvarivanje prava na jubilarnu nagradu računaju se i godine rada u radnom odnosu kod prethodnog poslodavca.
Jubilarna nagrada se isplaćuje u roku od 30 dana od dana ostvarivanja ovog prava.
Zaposleni ima pravo na jubilarnu nagradu kod poslodavca, ako to pravo u kalendarskoj godini nije ostvario u drugom državnom organu, organu autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave u kojem je radio pre rada kod poslednjeg poslodavca.“
Dakle, pravo na jubilarnu nagradu u ovom konkretnom slučaju može se ostvariti samo za godine rada provedene u opštinskoj upravi, ne i za staž u turističkoj organizaciji jer ta ustanova nije organ opštine, bez obzira što je njen osnivač opština.
Da li se bilbord tretira kao gradjevinski objekat i da li je potrebna gradjevinska dozvola kako bi se on postavio na otvorenoj povrsini. Da li za svaki bilbord treba gradjevinska dozvola ili to zavisi od kvadrature? Ili se bilbord tretira kao manji montazni objekat za koje nije potrebno izdavanje gradjevinske dozvole, vec samo odobrenja od strane nadleznog odeljenja?
U skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji, postavljanje i uklanjanje manjih montažnih objekata privremenog karaktera na javnim i drugim površinama, obezbeđuje i uređuje jedinica lokalne samouprave. Manji montažni objekti su: objekti montažno demontažnog tipa, i to isključivo kiosci do 10,5 m2, bašte ugostiteljskih objekata, tezge i drugi pokretni mobilijar koji se postavlja i uklanja na osnovu programa koji donosi jedinica lokalne samouprave na period od najduže deset godina.
Odlukom o komunalnom redu grada Leskovca (Sl. glasnik grada Leskovca br. 23/2017) uređen je način postavljanja reklamnih objekata (panoa). U skladu sa ovom odlukom, sredstva za oglašavanje su oglasni pano (bilbord), plakat, displej, svetleća oznaka i slično. Oglasni pano je bilbord, megabord, led reklama, reklamni totem.
Sredstva za oglašavanje za koje je potrebno odrediti mesto i broj za postavljanje na površini javne namene vrši se na osnovu Plana i programa postavljanja, plakatiranje i oglašavanje a koje sadrže nazive ulica, bulevara i trgova i drugih javnih površina i spoljnih delova zgrada, broj objekata i bliže naznačenje mesta njihovog rasporeda.
Postavljanje sredstava za oglašavanje koja se nalaze na površini javne namene i otvorenim površinama (reklamni pano, reklamno platno, svetleće oznake, reklamna tabla, rotirajuća i prenosiva tabla, pokretni reklamni pano, objedinjena informativna tabla-oglasna tabla, reklamno platno na stubovima ili jarbolu i dr.) za koje nije potrebno mesto i broj za postavljanje na površini javne namene, vrši se u skladu sa Odlukom o komunalnom redu grada Leskovca.
Rešenje za postavljanje sredstva za oglašavanje izdaje nadležno Odeljenje Gradske uprave grada Leskovca. Rešenje za postavljanje oglasnog panoa i ostalih sličnih objekta izdaje se u skladu sa Planom i programom postavljanja oglasnih panoa i ostalih sličnih objekata koji se postavljaju na površinama javne namene. Plan i program postavljanja oglasnih panoa i ostalih sličnih objekta izrađuje Javno preduzeće kome je grad Leskovac poverio obavljanje tih poslova.
U skladu sa članom 191 Zakona o naknadama za korišćenje javnih dobara ("Sl. glasnik RS", br. 95/2018, 49/2019, 86/2019 - usklađeni din. izn., 156/2020 - usklađeni din. izn., 15/2021 - dop. usklađenih din. izn., 15/2023 - usklađeni din. izn., 92/2023, 120/2023 - usklađeni din. izn., 99/2024 - usklađeni din. izn. i 109/2025), obveznik naknade za postavljanje sredstava za oglašavanje pored odnosno na ulicama i opštinskim putevima, odnosno na drugom zemljištu koje koristi upravljač ulice ili opštinskog puta (u daljem tekstu: naknada za postavljanje reklamnih tabli pored opštinskog puta) je lice koje je postavilo sredstvo za oglašavanje na osnovu plana postavljanja sredstava za oglašavanje na ulicama i opštinskim putevima, nakon sprovedenog postupka javnog konkursa odnosno kroz realizaciju projekta javno-privatnog partnerstva sa elementom koncesije. Bliže uslove i kriterijume za sprovođenje javnog konkursa odnosno za realizaciju projekta javno-privatnog partnerstva sa elementom koncesije, uključujući i način određivanja naknade za postavljanje reklamnih tabli pored opštinskog puta, uređuje se aktom nadležnog organa jedinice lokalne samouprave.
U konkretnom slučaju, nadležno odeljenje gradske uprave će u skladu sa konkretnim zahtevom za postavljanje reklamnog panoa/bilborda, utvrditi koji nivo tehničke dokumentacije je potrebno priložiti i koju vrstu odobrenja će izdati podnosiocu zahteva.
Da li sportsko udruženje koje se sufinansira iz Budzeta grada može utrošiti sredstva na izgradju igrališta ili sportskog terena, izgradnju svlačionica , tribina na igralištu, odnosno da li može ugovarati izvoditi građevinske radove i iste finansirati iz budzetskih srdstava.
Prema Zakonu o sportu, budžetska sredstva se dodeljuju za programe i aktivnosti u oblasti sporta i za obavljanje delatnosti od opšteg interesa. Izgradnja objekata nije programska aktivnost sportskog udruženja, već kapitalno ulaganje.
Prema Zakonu o budžetksom sistemu, zabranjuje se korišćenje budžetskih sredstava za sticanje ili uvećanje imovine drugih pravnih lica, osim ako je to izričito propisano posebnim aktom i planirano kao kapitalna investicija JLS.
Odredbama Zakona o udruženjima propisano je da udruženje može raspolagati sredstvima u skladu sa svojom delatnošću, ali ne može budžetskim sredstvima graditi imovinu za sebe, osim ako zakon to izričito dozvoljava.
Dakle, budžetska sredstva dodeljuju se za programske aktivnosti, a ne za stvaranje ili uvećanje imovine privatnog (udruženja građana) subjekta.
Međutim, sportsko udruženje može učestvovati u projektu izgradnje samo ako su sva tri uslova ispunjena: 1) ako je objekat u javnoj svojini JLS, 2) investitor je JLS, ne udruženje (JLS sprovodi javnu nabavku, ugovara izvođače i 3) udruženje ima ulogu korisnika, ne finansijera (može biti korisnik objekta, partner u projektu, davati doprinos u naturi ili sopstvenim sredstvima (ne budžetskim). U tom slučaju, sredstva se ne prenose udruženju za gradnju, već se realizuju direktno kroz budžet JLS (kapitalni projekat).
Na osnovu svega iznetog, mišljenje Stručne službe SKGO je da sportsko udruženje koje se sufinansira iz budžeta JLS ne može budžetska sredstva koristiti za izgradnju ili rekonstrukciju sportskih objekata (igrališta, terena, svlačionica, tribina), niti ugovarati građevinske radove, jer se budžetska sredstva dodeljuju za programske aktivnosti, a ne za kapitalne investicije i stvaranje imovine sportskog udruženja. Izgradnja sportskih objekata može se finansirati isključivo kao kapitalni projekat JLS, na objektima u javnoj svojini, pri čemu JLS nastupa kao investitor.
Potrebno je da se pribavi upotrebna dozvola za prikljucni gasovod i MRS koji je izgradjen za potrebe Objekta srednjeg obrazovanja. Da li u ovom slucaju nadležni organ zahteva da postoji potvrda u konstruktivnom smislu?
Postupak izdavanja upotrebne dozvole uređen je Zakonom o planiranju i izgradnji ('Sl. glasnik RS”, br. 72/2009, 81/2009 - ispr., 64/2010 - odluka US, 24/2011, 121/2012, 42/2013 - odluka US, 50/2013 - odluka US, 98/2013 - odluka US, 132/2014, 145/2014, 83/2018, 31/2019, 37/2019 - dr. zakon, 9/2020, 52/2021, 62/2023 i 91/2025), članovima 154 -158.
Međutim, kada se radi o linijskim infrastrukturnim objektima, što priključni gasovod I prateća oprema (MRS) jesu, nije potrebno pribavljati potvrdu o završetku izgradnje u konstruktivnom smilsu, a sve u skladu sa odredbama Zakona o planiranju i pratećih podzakonskih akata.
Da li se po novoj Uredbi o energetski ugroženom kupcu električne energije, licima koja su stekla status energetski ugroženog kupca električne energije, po nekom od osnova iz uredbe, a imaju i rešenje iz oblasti boračko-invalidske zaštite, može priznati i pravo na umanjenje od 1.000,00 din kao kotisniku boračko invalidske zaštite, pored već postojećeg popusta, odnosno, da li se umanjenje može priznati po dva osnova. Takođe, da li se pravo na dodatak za negu i pomoć po propisima PIO, uzima kao prihod od uticaja na pravo prilikom utvrđivanja statusa energetski ugroženog kupca električne energije
Prema članu 3. stav 1. Uredbe o energetski ugroženom kupcu električne energije, kriterijumi za sticanje statusa energetski ugroženog kupca propisani su alternativno, i to po osnovu:
- materijalnog položaja (tačka 1);
- ostvarenog prava na novčanu socijalnu pomoć, dečiji dodatak ili dodatak za pomoć i negu drugog lica (tačka 2);
- ostvarenog prava na penziju do i u visini propisanog iznosa (tačka 2a);
- ostvarenog statusa ili prava iz oblasti boračko-invalidske zaštite (tačka 2b);
- zdravstvenog stanja člana domaćinstva (tačka 3).
Iz navedene odredbe proizlazi da je za sticanje statusa energetski ugroženog kupca dovoljno ispunjenje jednog od propisanih osnova, uz ispunjenje formalnog uslova zaključenog ugovora o snabdevanju električnom energijom, odnosno evidentiranosti kod snabdevača kao krajnjeg kupca.
Član 3. stav 1. tačka 2b) Uredbe izričito propisuje da status energetski ugroženog kupca može ostvariti član domaćinstva koji ima prebivalište na teritoriji Republike Srbije i koji je ostvario:
- status borca,
- svojstvo vojnog invalida (ratnog ili mirnodopskog),
- status civilnog invalida rata,
- pravo na porodičnu invalidninu ili mesečno novčano primanje po propisima o boračko-invalidskoj zaštiti,
uz uslov da ima zaključen ugovor o snabdevanju električnom energijom na svoje ime, odnosno da je evidentiran kod snabdevača kao krajnji kupac. Iz navedene odredbe proizilazi da
status iz oblasti boračko-invalidske zaštite je samostalan i dovoljan osnov za sticanje statusa energetski ugroženog kupca, bez dodatnog dokazivanja prihoda ili imovnog stanja.
Pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica, ostvareno po propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju, predstavlja namensku socijalnu naknadu koja je vezana za zdravstveno stanje korisnika i povećane troškove nege i pomoći.
Uredba o energetski ugroženom kupcu izričito prepoznaje ostvareno pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica kao poseban osnov za sticanje statusa energetski ugroženog kupca, što jasno ukazuje da se navedeni dodatak ne može tumačiti kao prihod koji bi imao negativan uticaj na ostvarivanje tog statusa. U tom smislu, dodatak za pomoć i negu ne predstavlja prihod u klasičnom smislu; ne služi obezbeđivanju opšte egzistencije i ne može biti osnov za isključenje ili umanjenje prava na status energetski ugroženog kupca.
U pogledu dozvoljenosti kumulacije prava, Uredba ne sadrži nijednu odredbu kojom se isključuje korišćenje drugih prava po posebnim propisima, ne propisuje zabranu kumulacije prava iz sistema energetske zaštite sa pravima iz sistema boračko-invalidske zaštite; ne uvodi pravilo izbora jednog prava („najpovoljnijeg prava“).
Na osnovu iznetog, mišljenje Stručne službe SKGO je da licima koja su stekla status energetski ugroženog kupca električne energije po nekom od osnova iz Uredbe, a koja istovremeno imaju priznato pravo iz oblasti boračko-invalidske zaštite, može se priznati i pravo na umanjenje iznosa od 1.000,00 dinara po osnovu boračko-invalidske zaštite, jer se radi o pravima koja se ostvaruju po različitim pravnim osnovima, a važeći propisi ne sadrže zabranu njihove kumulacije. Istovremeno, pravo na dodatak za pomoć i negu drugog lica, ostvareno po propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju, ne smatra se prihodom koji utiče negativno na pravo na sticanje statusa energetski ugroženog kupca električne energije, već predstavlja indikator socijalne i zdravstvene osetljivosti korisnika.
Koje su sankcije za opštinske organe u slučaju izostanka odgovora, ili nepotpunog odgovora, na odbornička pitanja?
Članom 31. stav 3. Zakona o lokalnoj samoupravi propisano je da odbornik ima pravo da bude redovno obaveštavan o pitanjima od značaja za obavljanje odborničke dužnosti, kao i da na lični zahtev od organa i službi opštine dobije podatke koji su mu potrebni za rad. Stavom 4. istog člana propisano je da je za blagovremeno dostavljanje obaveštenja, traženih podataka, spisa i uputstava odgovoran sekretar skupštine opštine, a načelnik opštinske uprave, odnosno uprave za pojedine oblasti - kada se obaveštenje, traženi podatak, spis i uputstvo odnose na delokrug i rad opštinske uprave.
Nedavanje ili nepotpun odgovor predstavlja povredu zakona i osnov za nadzor zakonitosti od strane nadležnog ministarstva (MDULS). U tom slučaju sankcija može biti naložene mere za otklanjanje nezakonitosti, upozorenje organu, a u krajnjem slučaju: pokretanje postupka za raspuštanje skupštine ako se radi o sistemskom i trajnom kršenju zakona (izuzetno, ali postoji kao mehanizam).
Najčešči osnov je u povredi Poslovnika Skupštine, jer ovim aktom se uglavnom propisuje rok za odgovor (najčešće 7, 8 ili 15 dana), kao i da odgovor mora biti potpun i obrazložen. Ako odgovor izostane ili je formalan/nepotpun, predsednik skupštine može zahtevati hitno postupanje, naložiti dopunu odgovora, dok dbornik može tražiti, da se povreda konstatuje na sednici, unošenje u zapisnik. U tom slučaju sankcija bi bila javna konstatacija povrede Poslovnika.
Od kada počinje da teče zakup grobnog mesta?
Zakup grobnog mesta uređuju Zakon o komunalnim delatnostima, Odluka o upravljanju i održavanju grobalja (lokalni akt JLS), Ugovor o zakupu grobnog mesta sa komunalnim preduzećem. Ne postoji jedinstveno zakonsko pravilo, tako da je ključna lokalna odluka.
Zakup grobnog mesta počinje da teče od dana zaključenja ugovora o zakupu grobnog mesta, odnosno od dana prvog ukopa, u zavisnosti od toga šta je ranije nastupilo i kako je uređeno lokalnom odlukom.
U većini jedinica lokalne samouprave važi pravilo da rok zakupa grobnog mesta počinje da teče od dana prvog ukopa u to grobno mesto, bez obzira na to kada je ugovor formalno zaključen. Razlog takve prakse je jer je zakup funkcionalno vezan za korišćenje grobnog mesta i za to što pre ukopa ne postoji stvarno korišćenje u smislu zakupa.
Međutim, izuetak postoji ako je grobno mesto dato unapred u zakup. Npr. ako je grobno mesto dodeljeno i ugovor zaključen pre ukopa (npr. porodična grobnica) i zakupnina se plaća unapred, onda zakup teče od dana zaključenja ugovora, ako je to izričito propisano odlukom JLS ili ugovorom. Ovo mora biti jasno navedeno u lokalnoj odluci o upravljanju grobljima i ugovoru o zakupu grobnog mesta.
Na osnovu svega iznetog, mišljenje Stručne službe SKGO je da zakup grobnog mesta, po pravilu, počinje da teče od dana prvog ukopa u to grobno mesto, osim ako je grobno mesto dato u zakup pre ukopa, kada zakup teče od dana zaključenja ugovora, ukoliko je to izričito propisano lokalnom odlukom ili ugovorom.
Direktni budžetski korisnik tj. lokalna uprava je nosilac prava svojine na objektu a indirektni budžetski korisnik tj. škola je nosilac prava korišćenja na tom objektu za koji je škola kao indirektni budžetski korisnik i nosilac prava korišćenja na objektu dobila sredstva iz budžeta AP Vojvodine po konkursu za investiciono održavanje. Škola je angažovala izvođača radova i faktura glasi na školu. Osnovno sredstvo je kod nosioca prava svojine, odnosno lokalne uprave evidentirano na kontu 011131. Kako se računovodstveno vsprovodi knjiženje kod nosioca prava svojine na objektu tj. lokalne uprave, ako su sredstva dobijena od AP Vojvodine, a kakose knjiži kod nosioca prava korišćenja objekta?
Finansiranje investicionog održavanja objekta obrazovanja od strane višeg nivoa vlasti, direktnim ugovaranjem i prenosom sredstava obrazovnoj ustanovi koja ne može biti nosilac prava javne svojine prema Zakonu o javnoj svojini ("Sl.glasnik RS", br. 72/2011, 88/2013, 105/2014, 104/2016 - drugi zakon, 108/2016, 113/2017, 95/2018, 153/2020 i 94/2024), stvara dodatne izazove prilikom evidentiranja ovih poslovnim promena i kod nosioca prava javne svojine i kod korisnika objekta. Razlog ovakvog načina raspisivanja konkursnog postupka, najverovatnije, leži u činjenici da postoji evidentna raznolikost kod JLS u zemlji, a ogleda se u tome da kod određenog broja JLS prava javne svojine nad školskim objektima nisu upisana u korist JLS na čijoj se teritoriji iste nalaze, već je uspostavljeno republičko ili pak pokrajinsko vlasništvo nad njima.
Radi adekvatnog knjigovodstvenog obuhvatanja izdataka investicionog održavanja objekata obrazovanja, bilo bi idealno da na konkursu za dodelu sredstava mogao da se aplicira sam nosilac prava javne svojine, odnosno JLS. Kako to u Vašoj konkretnoj situaciji nije slučaj, onda je potrebno da investiciono ulaganje u računovodstvenoj evidenciji škole (kao drugog korisnika sredstava budžeta lokalne vlasti) bude obuhvaćeno na kontima vanbilansne evidencije (pošto je škola samo nosilac prava korišćenja objekta) i to na kontima 351151 – Ostala vanbilansna aktiva i 352151 – Ostala vanbilansna pasiva. Na predmetnim kontima treba da budu evidentirana sva imovinska jedinica koju škola koristi za obavljanje svoje osnovne delatnosti, a prema zvaničnim podacima RGZ – Katastar nepokretnosti nisu njeno vlasništvo.
Sa druge strane, knjigovodstveno obuhvatanje kod nosioca prava javne svojine za predmetni objekat, u glavnoj knjizi JLS (ali i u pomoćnoj evideniji nepokretne imovine) treba da bude sprovedeno na osnovu verodostvojne, izvorne dokumentacije koja glasi na školu, kroz evidentiranje povećanja vrednosti objekta nakon realizacije investicionog održavanja po inventarnom broju za konkretan školski objekat (u pomoćnoj knjizi), koji se nalazi u evidenciji nosioca prava javne svojine – JLS, odnosno u glavnoj knjizi na kontima 011131/311100. Napomena: ova knjigovodstvena promena kod JLS je bez izvršenja rashoda/izdataka, jer sredstva za realizaciju nisu izvršena preko budžeta JLS, te ovakvo evidentiranje deli sudbinu knjiženja procene fer vrednosti nepokretnosti u svojini JLS kada se na istovetan način evidentiraju efekti procene.
Naglašavamo potrebu da korisnik nepokretnosti vodi vanbilansnu evidenciju o osnovnim sredstvima koje koristi radi izvršenja rashoda na tekućem održavanju tih objekata i drugih rashoda koji se vezuju za korišćenje istog. Sa druge strane, potrebno je na pravilan način voditi evidenciju o nabavnoj vrednosti predmetnog objekta iz ugla zaključenja polise osiguranja za slučaj požara, loma i slično (i ovde imamo različita empirijska saznanja u vezi određivanja ugovarača osiguranja i snošenja predmetnih troškova).