Pitanja i odgovori

Članom 58. Zakona o lokalnoj samoupravi ("Sl. glasnik RS", br. 129/2007, 83/2014 - dr. zakon, 101/2016 - dr. zakon i 47/2018) uređeno je da se statutom opštine može predvideti da se za pojedine oblasti (ekonomski razvoj, urbanizam, primarna zdravstvena zaštita, zaštita životne sredine, poljoprivreda i dr.) postavljaju pomoćnici predsednika opštine. Pomoćnike predsednika opštine postavlja i razrešava predsednik opštine. Pomoćnici predsednika opštine pokreću inicijative, predlažu projekte i sačinjavaju mišljenja u vezi sa pitanjima koja su od značaja za razvoj u oblastima za koje su postavljeni i vrše druge poslove po nalogu predsednika opštine. Pomoćnici predsednika opštine se postavljaju u kabinetu predsednika opštine najduže na period dok traje dužnost predsednika opštine. U opštini do 15.000 stanovnika može biti postavljen jedan pomoćnik predsednika opštine, u opštini do 50.000 stanovnika najviše dva pomoćnika, a u opštini do 100.000 stanovnika najviše tri pomoćnika, u skladu sa podacima poslednjeg popisa stanovništva.

Što se tiče kabineta, koji predstavlja posebnu organizacionu jedinicu unutar uprave, za zaposlene u kabinetu prava i dužnosti u ime poslodavca vrši načelnik uprave, sa izuzetkom pomoćnika predsednika opštine.

Članom 1, sada nevažećeg, Zakona o radnim odnosima u državnim organima ("Sl. glasnik RS", br. 48/91, 66/91, 44/98 - dr. zakon*, 49/99 - dr. zakon**, 34/2001 - dr. zakon***, 39/2002, 49/2005 - odluka USRS, 79/2005 - dr. zakon, 81/2005 - ispr. dr. zakona, 83/2005 - ispr. dr. Zakona i 23/2013 - odluka US) je propisano da se odredbe ovog zakona primenjuju se na sve zaposlene u državnim organima i izabrana odnosno postavljena lica, osim onih čija su prava, obaveze i odgovornosti iz radnog odnosa uređeni posebnim propisima.

S obzirom da je navedenim članom 58. Zakona o lokalnoj samoupravi  propisano da pomoćnike predsednika opštine postavlja i razrešava predsednik opštine, što predstavlja poseban propis u odnosu na Zakon o radnim odnosima u državnim organima, time do prestanka funkcije pa i radnog odnosa pomoćnika predsednika opštine dolazi donošenjem odgovarajućeg akta predsednika opštine.

Shodno članu 40. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br. 21/2016, 113/2017, 95/2018, 113/2017 - dr. zakon, 95/2018 - dr. zakon i 86/2019 - dr. zakon) službenik je dužan da o svom dodatnom radu obavesti poslodavca. Službenik može, uz pismenu saglasnost poslodavca, van radnog vremena da radi za drugog poslodavca ako dodatni rad nije zabranjen posebnim zakonom ili drugim propisom, ako ne stvara mogućnost sukoba interesa ili ne utiče na nepristrasnost rada službenika.

Na osnovu člana 41. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave saglasnost za dodatni rad službenika daje poslodavac. Saglasnost poslodavca nije potrebna za dodatni naučnoistraživački rad, objavljivanje autorskih dela i rad u kulturno-umetničkim, humanitarnim, sportskim i sličnim udruženjima, ali poslodavac može zabraniti i ovakav rad ako se njime onemogućava ili otežava rad službenika, šteti ugledu poslodavca, odnosno stvara mogućnost sukoba interesa ili utiče na nepristrasnost rada službenika.

Dakle, obaveza službenika je da o svom dodatnom radu obavesti poslodavca, a poslodavac mu za to može dati pismenu saglasnost, ako dodatni rad nije zabranjen posebnim zakonom ili drugim propisom, ako ne stvara mogućnost sukoba interesa ili ne utiče na nepristrasnost rada službenika.

Članom 45. stav 1. Zakona o inspekcijskom nadzoru („Službeni glasnik RS”, br. 36/15, 44/18 - dr. zakon, 95/18) propisano je da radom inspekcije može rukovoditi lice koje pored uslova utvrđenih ovim zakonom za rad na radnom mestu inspektora ima i najmanje pet godina radnog iskustva na poslovima inspekcijskog nadzora, odnosno u oblasti koja je pod nadzorom te inspekcije. 

Inspekcija u smislu člana 3. stav 1. tačka 1) ZOIN-a jeste organ u sastavu, unutrašnja organizaciona jedinica ili inspektori organa državne uprave, odnosno organa autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave ili drugog subjekta sa javnim ovlašćenjima, koja vrši inspekcijski nadzor.

Iako u postavljenom pitanju to nije naglašeno, pretpostavljamo da se radi o rukovodiocu organizacione jedinice koja u svom sastavu ima više inspekcija. Ta organizaciona jedinica se upodobljava inspekciji iz člana 45. stav 1. ZOIN-a, te ukoliko kandidat za rukovodioca ispunjava uslov najmanje pet godina u jednoj od oblasti pod nadzorom inspekcije u sastavu te organizacione jedinice, mišljenja smo da je to lice ispunilo zakonski uslov iz člana 45. stav 1. ZOIN-a.

Postavljanje klima uređaja na stambenim zgradama predstavlja radove na investicionom održavanju, u smislu člana 2. tačka 36) Zakona o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS”, br. 72/09, 81/09 - ispravka, 64/10 -US, 24 /11, 121/12, 42/13 -US, 50/13 -US, 98/13 -US, 132/14, 145/14, 83/18, 31/19, 37/19 - dr. zakon, 9/20 i 52/21) – izvođenje građevinsko-zanatskih, odnosno drugih radova zavisno od vrste objekta u cilju poboljšanja uslova korišćenja objekta u toku eksploatacije.

Prema članu 145. navedenog zakona izvođenje radova na investicionom održavanju objekta vrši se na osnovu rešenja kojim se odobrava izvođenje tih radova, koje u skladu sa zakonom izdaje organ nadležan za izdavanje građevinskih dozvola. Inspekcijski nadzor vrši građevinska inspekcija.

Pogledati: http://gradjevinskedozvole.rs/pitanja-i-odgovori.php

Kada je reč o buci koja potiče od klima uređaja koju koriste pravna lica i preduzetnici za potrebe delatnosti koju obavljaju, nadležan je inspektor za zaštitu životne sredine saglasno Zakonu o zaštiti od buke u životnoj sredini („Sl. glasnik RS”, br. 36/09 i 88/10).

Odredbe člana 15. stav 1. Odluke o komunalnom redu („Sl. list grada Beograda” br. 10/11, 60/12, 51/14, 92/14, 2/15, 11/15, 61/15, 75/16, 19/17, 50/18, 92/18, 118/18, 26/19, 52/19, 60/19, 17/20, 89/20, 106/20, 138/20 i 152/20), u pogledu uslova i postupka postavljanja klima uređaja na spoljni deo zgrade, upućuju na primenu propisa kojima se uređuje izvođenje radova na ugradnji postrojenja, instalacija i opreme.

St. 2–4. navedene Odluke uređena su druga pitanja u vezi sa postavljanjem klima uređaja koja se odnose na način postavljanja uređaja ( zaštita same i susedne zgrade od oštećivanja, bezbednost građana i okoline i onemogućavanje izlivanja kondenzata na spoljne delove zgrada, površinu javne namene i površinu u javnom korišćenju). Stavom 5. propisani su dodatni uslovi za postavljanje klima uređaja na zgradi koja je utvrđena kao kulturno dobro, koja uživa prethodnu zaštitu ili se nalazi u prostornoj kulturno istorijskoj celini, odnosno celini koja uživa prethodnu zaštitu.

Kada je reč o buci i drugim vidovima ometanja suseda radom klima uređaja, treba imati u vidu i odredbe člana 4. Odluke o opštim pravilima kućnog reda u stambenim i stambeno-poslovnim zgradama na teritoriji grada Beograda („Sl.list grada Beograda”, br 101/19), prema kojima su stanari dužni da posebne, zajedničke delove zgrade i zemljište za redovnu upotrebu zgrade koriste sa potrebnom pažnjom i čuvaju od oštećenja i kvara, na način da ne ometaju ostale stanare u mirnom korišćenju posebnog i zajedničkog dela zgrade i da ne ugrožavaju bezbednost drugih lica.

Nadzor nad primenom odredaba navedenih odluka vrši komunalna inspekcija, što je u nedostatku preciznijih propisa jedini osnov za preduzimanje inspekcijskih mera u ovoj oblasti usmerenih na uređenost i zaštitu zgrade, bezbednost građana i okoline, kao i mirno korišćenje stana (komunalni red, odnosno kućni red).

Žičane ograde na javnoj površini –Građenje zidanih ograda, odnosno postavljanje žičanih i drvenih ograda uređuje Zakon o planiranju i izgradnji i propisi doneti na osnovu tog zakona, nad kojima inspekcijski nadzor vrši građevinska inspekcija.

Za postavljanje žičane ili drvene ograde nije potrebno pribavljati akt nadležnog organa za gradnju, odnosno akt za izvođenje radova, saglasno članu 144. Zakona o planiranju i izgradnji i Pravilniku o posebnoj vrsti objekata i posebnoj vrsti radova za koje nije potrebno pribavljati akt nadležnog organa, kao i vrsti objekata koji se grade, odnosno vrsti radova koji se izvode, na osnovu rešenja o odobrenju za izvođenje radova, kao i obimu i sadržaju i kontroli tehničke dokumentacije koja se prilaže uz zahtev i postupku koji nadležni organ sprovodi ("Sl. glasnik RS", br. 102/20, 16/21).

Međutim, kada je u pitanju postavljanje žičane ili drvene ograde, moraju biti ispoštovane odredbe planskog dokumenta kojim je obuhvaćena parcela na koju se postavlja ograda, bez obzira na činjenicu što nije potrebno pribavljati akt nadležnog organa za gradnju, odnosno akt za izvođenje radova.

Kada je reč o postavljanju žičanih i drvenih ograda na javnim površinama i, s tim u vezi, pitanje nadležnosti komunalne inspekcije, upućujemo vas na Pravni stav utvrđen na 56. sednici svih sudija Upravnog suda održanoj dana 14. 12.2016. godine, koji glasi: „Komunalni inspektor je ovlašćen da donosi rešenja za uklanjanje stvari i drugih predmeta sa površine javne namene ako su oni tu postavljeni protivno propisima, uključu jući i montažno demontažne objekte-ograde”. 

Utvrđeni stav Upravni sud zasniva na članu 34. stav 1. tačka 10) i članu 36. Zakona o komunalnim delatnostima („Sl.glasnik RS”, br. 88/11, 104/16 i 95/18). 

Obrazloženje navedenog stava je dostupno je na: http://www.up.sud.rs/sync/documents/cl78.pdf

Pored iznetog dodajemo da je članom 4. stav 4. Zakona o komunalnim delatnostima propisano ovlašćenje JLS da radi korišćenja, čuvanja i održavanja sredstava za obavljanje komunalnih delatnosti, održavanja čistoće i zaštite životne sredine, opšte uređenosti naselja, spoljnog izgleda objekta i uređenosti površina, može da propiše opšte uslove održavanja komunalnog reda i mere za njihovo sprovođenje.

Na osnovu tog ovlašćenja JLS svojim odlukama uređuju pitanja vezana za komunalni red. Tako su navedenom Odlukom o komunalnom redu koju je donela Skupština grada Beograda u članu 50. uređena pitanja vezana za postavljanje zapreka (stubovi, ograde i druge zapreke) na javnim površinama, koje odredbe može da primeni komunalni inspektor u vršenju nadzora nad ovim vidom zauzeća javnih površina.

Inspekcijski nadzor koji vrši komunalna inspekcija u ovoj oblasti zahteva saradnju sa građevinskom inspekcijom i organizacionom jedinicom koja je nadležna za poslove urbanizma zbog utvrđivanja činjenica koje po prirodi stvari nisu u nadležnosti komunalnog inspektora (vrsta objekta, planska dokumenta, namena površine i dr.).

Zakonom o stanovanju i održavanju zgrada je data mogućnost da jedinica lokalne samouprave izdvoji sredstva za intervencije koje bi predstavljale ostvarivanje javnog interesa u sferi odražavanja zgrada, a takođe je utvrđena i jasna odgovornost vlasnika posebnih i samostalnih delova zgrade, odnosno stambene zajednice u pogledu (ne)ispunjavanja obaveze održavanja, odnosno nastanka štete usled propuštanja obaveze održavanja. Zakon je članom 61. propisao da u slučaju kada odgovorna lica [1] ne izvrše potrebne aktivnosti na održavanju zgrade, a ne sprovođenjem ovih aktivnosti bi mogle da nastanu štetne posledice po život ili zdravlje ljudi, životnu sredinu, privredu ili imovinu veće vrednosti, radove na održavanju zgrade preuzima jedinica lokalne samouprave, čime Zakon pojačava ulogu jedince lokalne samouprave u ostvarivanju javnog interesa.

U svrhu preventivnih aktivnosti jedinice lokalne samouprave na proceni stanja građevinskog fonda i potencijalnih opasnosti koje bi mogle da dovedu do nastanka štetnih posledica po život ili zdravlje ljudi, data je mogućnost lokalnoj samoupravi da odlukom može utvrditi urbanističke zone ili blokove za koje propisuje obavezu izvršenja aktivnosti na održavanju zgrada (investiciono održavanje i unapređenje svojstava zgrada), kao i mogućnost da odlukom propiše obavezu održavanja spoljnog izgleda zgrade (fasade) i zabranu promene spoljnog izgleda (zabrana postavljanja klima-uređaja na vidljivom delu zgrade i sl.), uz propisivanje različitih stepena obaveznosti održavanja spoljnog izgleda zgrade, u zavisnosti od urbanističke zone ili bloka u kom se zgrada nalazi

Jedinica lokalne samouprave može doneti Odluku o bespovratnom sufinansiranju radova na investicionom održavanju, nakon čega  raspisuje javni poziv za stambene zajednice i vlasnike stambenih zgrada. Javnim pozivom se bliže uređuju uslovi učešća na konkursu, vrste radova koje je moguće bespovratno sufinansirati, procenat učešća javnih sredstava u bespovratnom sufinansiranju, prava i obaveze učesnika na konkursu, rokove i slično. Dakle, radi se o bespovratnom sufinansiranju, pri čemu je neophodno da se utvrdi javni interes. Prethodni uslov za donošenje takve odluke je i postojanje Odluke o utvrđivanju zona i blokova zone sa  propisanom obavezom izvršenja određenih aktivnosti u održavanju zgrade, odnosno obaveznim investicionim održavanjem i unapređenjem svojstava zgrada.

S druge strane, ukoliko JLS nije predvidela Odlukom da će bespovratno sufinansirati radove na investicionom održavanju, ona može naložiti stambenoj zajednici da izvrši radove na investicionom održavanju u cilju otklanjanja opasnosti po život i zdravlje ljudi. U takvom slučaju, neophodno je da građevinski inspektor rešenjem naloži izvođenje radova. U vršenju inspekcijskog nadzora građevinski inspektor je dužan da zabrani rešenjem stambenoj zajednici, odnosno drugom odgovornom licu iz člana 15. ovog zakona, korišćenje zgrade ili dela zgrade i da naredi hitno izvođenje radova i preduzimanje drugih mera čijim neizvršenjem bi mogle da nastanu štetne posledice po život ili zdravlje ljudi, životnu sredinu, privredu ili imovinu veće vrednosti, u skladu sa članom 60. ovog zakona. Rešenjem građevinskog inspektora  utvrđuje se i način izvršenja rešenja u slučaju nepostupanja po nalogu inspektora, odnosno preuzimanje radova na održavanju zgrade od strane jedinice lokalne samouprave na teret stambene zajednice, odnosno drugog odgovornog lica iz člana 15. ovog zakona, u skladu sa članom 61. stav 1. ovog zakona i nalaže se vlasniku posebnog dela da omogući nesmetano obavljanje radova u meri koja je neophodna za otklanjanje neposredne opasnosti po život i zdravlje ljudi, životnu sredinu, privredu ili imovinu veće vrednosti. Ukoliko građevinski inspektor po izvršenom kontrolnom nadzoru utvrdi da nije postupljeno po rokovima naloženim u rešenju iz stava 1. ovog člana, dostaviće nadležnom organu jedinice lokalne samouprave akt kojim se dozvoljava izvršenje rešenja, u skladu sa zakonom kojim se uređuje opšti upravni postupak. Stambena zajednica troškove za izvršene radove i druge preduzete mere nadoknađuje jedinici lokalne samouprave, u rokovima i na način koji odredi nadležni organ jedinice lokalne samouprave – konkretno, organ određen za sprovođenje izvršenja rešenja građevinskog inspektora.

[1] Zakonom je propisano da obavezu da održavaju zgradu na način da od zgrade, odnosno zajedničkih delova zgrade ne preti opasnost nastanka štete imaju: 1) vlasnik, za zgrade bilo koje namene u kojima je jedno lice isključivi vlasnik svih delova zgrade; 2) vlasnici posebnih delova, za porodične kuće; 3) stambena zajednica preko svojih organa ili profesionalni upravnik kome su povereni poslovi upravljanja, u stambenoj zgradi koja ima zajedničke delove zgrade i najmanje dva posebna dela čiji su vlasnici različita lica; 4) vlasnici posebnih delova preko svojih organa, u zgradama koje nemaju nijedan poseban deo namenjen za stanovanje.

Profesionalni upravnik postavljen u postupku prinudne uprave obavlja poslove upravljanja sve dok stambena zajednica ne donese odluku o izboru upravnika ili dok ne zaključi ugovor o profesionalnom upravljanju. U tom smislu, on obavlja sve poslove navedene u članu 50. i člana 53. Zakona. Stambena zajednica, bilo je da zadovoljna ili ne, može izabrati u redovnom postupku upravnika ili profesionalnog upravnika u skladu sa Zakonom. Izborom novog upravnika prestaje mandat upravnika postavljenog u prinudnoj upravi. Zakonom nije predviđeno da prinudni upravnik podnosi izveštaje organu Opštinske/gradske uprave koji ga postavlja, ali u postupku nadzora, komunalni inspektor proverava  da li profesionalni upravnik ispunjava obaveze propisane članom 53. ovog zakona.  Dužnost komunalnog inspektora je da  naloži rešenjem profesionalnom upravniku da vrši poslove u skladu sa članom 53. ovog zakona, kao i da dostavi Privrednoj komori Srbije rešenja kojima je profesionalnom upravniku, po izvršenom inspekcijskom nadzoru naloženo ispravljanje utvrđenih nepravilnosti, i to najkasnije u roku od osam dana od dana pravosnažnosti rešenja.

Članom 3. Uredbe o državnom stručnom ispitu ("Sl. glasnik RS", br. 86/2019 i 28/2021 - ispr.) je propisano da je državni stručni ispit dužan da polaže državni službenik koji je zasnovao radni odnos na neodređeno vreme, ako nema položen državni stručni ispit, odnosno drugi ispit koji je u skladu sa zakonom propisan kao izuzetak od polaganja državnog stručnog ispita, lice koje je na probnom radu i pripravnik u državnom organu.

Shodno članu 5. Uredbe o državnom stručnom ispitu državni stručni ispit mogu polagati lica sa kojima je, u skladu sa zakonom, zaključen ugovor o stručnom osposobljavanju bez naknade, radi stručnog osposobljavanja, odnosno sticanja radnog iskustva i uslova za polaganje državnog stručnog ispita. Državni stručni ispit mogu polagati i druga lica zainteresovana za rad na poslovima za koje je uslov položen državni stručni ispit, a koja su se osposobila za samostalan rad u struci, odnosno samostalno obavljanje poslova i imaju stečeno radno iskustvo u struci u trajanju koje je uslov za polaganje državnog stručnog ispita u stepenu stručne spreme, odnosno obrazovanja odnosnog lica.

Dakle, obaveza polaganja važi za državne službenike koji su zasnovali radni odnos na neodređeno vreme, ako nemaju položen državni stručni ispit, odnosno drugi ispit koji je u skladu sa zakonom propisan kao izuzetak od polaganja državnog stručnog ispita, kao i za lica koje su na probnom radu i pripravnike u državnom organu. Navedena obaveza ne važi za druga lica, već je ostavljena kao mogućnost, a s obzirom na to gradska/opštinska uprava ni ne snosi troškove za polaganje državnog stručnog ispita za ova lica.

Istovremeno, dodajemo da je neophodno da se Pravilnik o unutrašnjem uređenju i sistematizaciji uskladi sa odredbama Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave.

Sam zahtev za polaganje državnog stručnog ispita podnosi se najkasnije 60 dana pre dana isteka roka u kome je kandidat, saglasno zakonu ili drugom propisu, dužan da položi ispit. Izuzetno, lica iz člana 7. ove uredbe (lica koja nemaju položen državni stručni ispit, a prijavila su se na javni konkurs za popunjavanje položaja u državnom organu u skladu sa propisima o državnim službenicima, odnosno za popunjavanje položaja u autonomnoj pokrajini, jedinici lokalne samouprave i gradu Beogradu) dužna su da podnesu zahtev za polaganje državnog stručnog ispita, narednog dana od dana isteka roka za podnošenje prijava na javni konkurs za popunjavanje položaja u državnom organu u skladu sa propisima o državnim službenicima, odnosno za popunjavanje položaja u organu autonomne pokrajine, jedinice lokalne samouprave ili grada Beograda u skladu sa propisima o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave.

Zahtev za polaganje državnog stručnog ispita podnosi organ u kome je kandidat zaposlen, a može ga podneti i kandidat, ako organ ne podnese zahtev za polaganje državnog stručnog ispita u roku, kao i lica iz čl 5. i 7. ove uredbe (lica koja nemaju položen državni stručni ispit, a prijavila su se na javni konkurs za popunjavanje položaja u državnom organu u skladu sa propisima o državnim službenicima, odnosno za popunjavanje položaja u autonomnoj pokrajini, jedinici lokalne samouprave i gradu Beogradu, kao i lica sa kojima je, u skladu sa zakonom, zaključen ugovor o stručnom osposobljavanju bez naknade, radi stručnog osposobljavanja, odnosno sticanja radnog iskustva i uslova za polaganje državnog stručnog ispita, ali i druga lica zainteresovana za rad na poslovima za koje je uslov položen državni stručni ispit, a koja su se osposobila za samostalan rad u struci, odnosno samostalno obavljanje poslova i imaju stečeno radno iskustvo u struci u trajanju koje je uslov za polaganje državnog stručnog ispita u stepenu stručne spreme, odnosno obrazovanja odnosnog lica).

Organ u kome je kandidat zaposlen, odnosno podnosilac zahteva, dužan je da uplati troškove polaganja državnog stručnog ispita pre polaganja ispita.

Odredbama člana 50. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br. 38/2019 i 55/2020) je predviđeno sledeće:

„Zaposleni ima pravo na jubilarnu novčanu nagradu u visini prosečne mesečne zarade bez poreza i doprinosa po zaposlenom u Republici Srbiji prema objavljenom podatku organa nadležnog za poslove statistike, za poslednji mesec u prethodnoj kalendarskoj godini u odnosu na kalendarsku godinu u kojoj se jubilarna nagrada ostvaruje, s tim što se visina novčane nagrade uvećava za 30% i to:

1) Za 10 godina rada u radnom odnosu - u visini mesečne prosečne zarade bez poreza i doprinosa,

2) Za 20 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 1) ovog stava uvećane za 30%,

3) Za 30 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 2) ovog stava uvećane za 30%,

4) Za 35 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 3) ovog stava uvećane za 30%,

5) Za 40 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 4) ovog stava uvećane za 30%.

Zaposleni ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za navršenih 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada provedenih u radnom odnosu u državnom organu, organu autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave, bez obzira na to u kom organu je zaposleni ostvarivao prava iz radnog odnosa.

U slučaju da je poslodavac preuzeo poslove i zaposlene od drugog poslodavca kao uslov za ostvarivanje prava na jubilarnu nagradu računaju se i godine rada u radnom odnosu kod prethodnog poslodavca.

Jubilarna nagrada se isplaćuje u roku od 30 dana od dana ostvarivanja ovog prava.

Zaposleni ima pravo na jubilarnu nagradu kod poslodavca, ako to pravo u kalendarskoj godini nije ostvario u drugom državnom organu, organu autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave u kojem je radio pre rada kod poslednjeg poslodavca.

Pravo iz stava 1. ovog člana, ostvaruju svi zaposleni koji počev od 22. marta 2019. godine navršavaju 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada u radnom odnosu u skladu sa ovim članom“.

Dakle, odredbama Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave je propisano da se jubilarna nagrada isplaćuje u roku od 30 dana od dana ostvarivanja prava na jubilarnu nagradu.

Shodno članu 37. Zakona o radu ("Sl. glasnik RS", br. 24/2005, 61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017 - odluka US, 113/2017 i 95/2018 - autentično tumačenje) ugovor o radu može da se zaključi na određeno vreme, za zasnivanje radnog odnosa čije je trajanje unapred određeno objektivnim razlozima koji su opravdani rokom ili izvršenjem određenog posla ili nastupanjem određenog događaja, za vreme trajanja tih potreba. Poslodavac može zaključiti jedan ili više ugovora o radu na osnovu kojih se radni odnos sa istim zaposlenim zasniva za period koji sa prekidima ili bez prekida ne može biti duži od 24 meseca. Ako je ugovor o radu na određeno vreme zaključen suprotno odredbama ovog zakona ili ako zaposleni ostane da radi kod poslodavca najmanje pet radnih dana po isteku vremena za koje je ugovor zaključen, smatra se da je radni odnos zasnovan na neodređeno vreme.

Međutim, shodno članu 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br. 21/2016, 113/2017, 95/2018, 113/2017 - dr. zakon, 95/2018 - dr. zakon i 86/2019 - dr. zakon) radni odnos može se zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme):

1. radi zamene odsutnog zaposlenog do njegovog povratka;
2. zbog privremeno povećanog obima posla, koji postojeći broj zaposlenih ne može da izvrši, najduže na šest meseci u toku jedne kalendarske godine;
3. na radnim mestima u kabinetu izabranog lica u organu autonomne pokrajine, najduže dok traje dužnost tog izabranog lica;
4. na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika grada Beograda, predsednika Skupštine grada Beograda, najduže dok traje dužnost tih lica;
5. na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, najduže dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu);
6. radi učešća u pripremi ili realizaciji određenog projekta, najduže do završetka projekta;
7. radi obuke pripravnika, za vreme trajanja pripravničkog staža;
8. radi zamene službenika koji je postavljen za vršioca dužnosti, dok traje njegova dužnost;
9. radi zamene službenika kome miruje radni odnos zbog obavljanja pripravničkog staža.

Radni odnos na određeno vreme zasniva se bez obaveze sprovođenja internog ili javnog konkursa, izuzev radnog odnosa na određeno vreme radi obuke pripravnika koji se zasniva nakon sprovedenog javnog konkursa, u skladu sa ovim zakonom i ako je potreba zapošljavanja prikazana u kadrovskom planu.

Radni odnos na određeno vreme ne može da preraste u radni odnos na neodređeno vreme, izuzev pripravniku, kad položi državni stručni ispit.

Dakle, shodno odredbama Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave radni odnos na određeno vreme ne može da preraste u radni odnos na neodređeno vreme, izuzev pripravniku, kad položi državni stručni ispit, što dalje znači da za zaposlenog koji radi duže od 24 meseca ne može da se smatra  da je time zasnovao radni odnos na neodređeno vreme, a za razliku od odredbi Zakona o radu koje to predviđaju.

S druge strane, Zakonom o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave se predviđa drugo ograničenje, u pogledu zasnivanja radnog odnosa na određeno vreme, a zbog privremeno povećanog obima posla, koji postojeći broj zaposlenih ne može da izvrši, a to je da traje najduže šest meseci u toku jedne kalendarske godine, a koje ograničenje važi za konkretno radno mesto.

Zakonom o planiranju i izgradnji (član 133. stav 2. tačka 4) definisano je da se objekti bazne i prerađivačke hemijske industrije, crne i obojene metalurgije smatraju onim objektima kojima odobrenje za izgradnju izdaje nadležno Ministarstvo za poslove građevinarstva. Shodno činjenici da se kapaciteti navedenih objekata razlikuju kao i njihov uticaj na životnu sredinu, razvijene su liste projekata (Uredba o utvrđivanju liste projekata za koje je obavezna procena uticaja i liste projekata za koje se može zahtevati procena uticaja na životnu sredinu „Sl. glasnik RS“, br. 114/08) za koje je obavezna izrada procene uticaja na životnu sredinu kao i liste projekata za koje se ona može tražiti a u kojima su navedeni kapaciteti istih. U skladu sa kapacitetima postrojenja za koje je vaša JLS dobila zahtev za ozakonjenje, kao i kapacitetima objekata iz iste industrije navedenih na Listi 1 i Listi 2 navedene uredbe, neophodno je utvrditi i konkretno nadležno telo koje će u toku postupka ozakonjenja kao deo elaborata za ozakonjenje sagledati i procenu uticaja na životnu sredinu a samim tim i definisati nadležnost organa za postupak ozakonjenja. Tačnost podataka o kapacitetima i tehnologiji koja se nalazi u objektu garantuje odgovorni projektant.

U ovoj situaciji odgovornost je rukovodioca organa za raspisivanje takvog konkursa ukoliko ne raspolaže prostorom od 70% ili saglasnošću za novo zapošljavanje, s obzirom na to da je u trenutku njegovog raspisivanja neizvestan njegov ishod – u smislu statusa izabranog kandidata. Ukoliko je po raspisanom javnom konkursu za popunjavanje izvršilačkog radnog mesta izabrani kandidat lice zaposleno na neodređeno vreme u organu – u tom slučaju nije potrebna suglasnost za novo zapošljavanje (s obzirom da se ova situacija može tretirati kao raspoređivanje službenika na drugo radno mesto unutar organa). U obrnutom slučaju, ukoliko izabrani kandidat nije već zaposlen u organu JLS u kom se popunjava radno mesto, konkurs treba prekinuti i pokrenuti postupak pribavljanja saglasnosti za novo zapošljavanje, te nastaviti sa prijemom u radni odnos ukoliko se ta saglasnost dobije.

Što se obaveštenja tiče, analizirajući odredbe člana 27k Zakona o budžetskom sistemu („Sl. glasnik RS“, br. 54/2009, 73/2010, 101/2010, 101/2011, 93/2012, 62/2013, 63/2013 – ispr., 108/2013, 142/2014, 68/2015 – dr. zakon, 103/2015, 99/2016, 113/2017, 95/2018, 31/2019, 72/2019 i 149/2020) i odredbe Uredbe o postupku za pribavljanje saglasnosti za novo zapošljavanje i dodatno radno angažovanje kod korisnika javnih sredstava („Sl. glasnik RS“, br. 159/2020) utvrđeno je da nije predviđeno obaveštavanje Ministarstva finansija o promenama u broju zaposlenih u ovom konkretnom slučaju. Međutim, Uredba o postupku za pribavljanje saglasnosti za novo zapošljavanje i dodatno radno angažovanje kod korisnika javnih sredstava u članu 8., između ostalog, predviđa da je korisnik javnih sredstava u obavezi da podatke o broju zaposlenih i radno angažovanih lica učini javno dostupnim, isticanjem na svojoj Internet prezentaciji ili na drugi odgovarajući način. Ovi podaci treba da sadrže: broj sistematizovanih radnih mesta prema nivou kvalifikacija, ukupan broj zaposlenih na određeno i neodređeno vreme prema nivou kvalifikacija, broj radno angažovanih lica prema osnovu angažovanja (rad van radnog odnosa), ukupan broj zaposlenih na neodređeno vreme kojima je radni odnos prestao po bilo kom osnovu u prethodnoj kalendarskoj godini, ukupan broj novozaposlenih na neodređeno vreme i određeno vreme u svojstvu pripravnika u prethodnoj kalendarskoj godini, ukupan broj novozaposlenih na neodređeno vreme i određeno vreme u svojstvu pripravnika u okviru dozvoljenog procenta od 70% u tekućoj kalendarskoj godini, kao i ukupan broj novozaposlenih na neodređeno vreme i određeno vreme u svojstvu pripravnika iznad tog procenta u tekućoj kalendarskoj godini. Korisnik javnih sredstava je u obavezi da ažurira podatke u roku od pet dana od dana poslednje promene.

Zakonom o naknadama za korišćenje javnih dobara propisano je da naknadu za zaštitu i unapređivanje životne sredine plaćaju pravna lica i preduzetnici.

Uredbom o kriterijumima za određivanje aktivnosti koje utiču na životnu sredinu su propisani kriterijumi za plaćanje naknade, pa je za plaćanje nakade neophodno da pravno lice ili preduzetnik ispunjava sledeće

uslove:

• Da ima pretežnu šifru delatnosti registrovanu u APR ili delatnost od koje ostvaruju najviše prihode;
• Da se njegova pretežna delatnost nalazi pobrojana u Prilogu Uredbe;
• Da se poslovne knjige vode po Zakonu o računovodstvu i da se razvrstava u skladu sa ovim zakonom na mikro, malo, srednje ili veliko pravno lice;
• Da ima prihod ostvaren u prethodnoj godini, jer je uslov iz zakona da naknada ne može biti veća od 0,4% tog prihoda.

Prema Uredbi o kriterijumima za određivanje aktivnosti koje utiču na životnu sredinu, obveznici naknade su pravna lica i preduzetnici koji obavljaju aktivnosti koje utiču na životnu sredinu u okviru svoje pretežne delatnosti.

Prema Zakonu o udruženjima, član 4, udruženje stiče status pravnog lica danom upisa u registar. Registar udruženja vodi APR, shodno članu 26. Zakona.

Prema tome, udruženja građana su pravna lica i samim tim su obveznici naknade prema Zakonu o naknadama za korišćenje javnih dobara.

Registrovana udruženja imaju svoj PIB i pretežnu šifru delatnosti.

Prema Zakonu o računovodstvu, udruženja građana imaju obavezu vođenja poslovnih knjiga, kao i sačinjavanje i podnošenje finansijskih izveštaja. To dalje znači da imaju podatak o razvrstanju, podatak o ostvarenom prihodu u prethodnoj godini koji je neophodan za utvrđivanje naknade.

Naime, U Prilogu Uredbe, kao delatnosti koje imaju mali negativan uticaj na životnu sredinu, pobrojane su između ostalog i uslužne delatnosti u koje spada i delatnost udruženja, a u redovnom godišnjem finansijskom izveštaju ovih pravnih lica, u bilansu uspeha u poslovne prihode, između ostalog, spadaju i prihodi od donacija, dotacija, subvencija i sl. ( redni broj 64. bilansa uspeha ).

U tom smislu, smatramo da sva udruženja jesu obveznici naknade za zaštitu i unapređivanje životne sredine, jer nijednom zakonskom odredbom nisu izuzeti. Dakle, udruženja ispunjavaju sve propisane uslove da podnesu prijavu, pri čemu naknadu plaćaju udruženja koja obavljanjem delatnosti ostvaruju poslovni prihod (što je podatak iskazan u finansijskom izveštaju u bilansu uspeha u delu A. Poslovni prihodi), dok se onima čiji je poslovni prihod nula dinara, donosi rešenje kojim se utvrđuje naknada u iznosu nula dinara.