Pitanja i odgovori
Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Da li zakonski zastupnik privrednog društva, koji ima strano državljanstvo, može podneti zahtev za reprogram za to privredno društvo, ili mora da bude lice sa državljanstvom Republike Srbije?
U skladu sa Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji, poreski obveznik u skladu sa članom 73. može u celosti ili delimično odložiti plaćanja dugovanog poreza, pod uslovom da plaćanje dugovanog poreza:
- za poreskog obveznika predstavlja neprimereno veliko opterećenje;
- nanosi bitnu ekonomsku štetu poreskom obvezniku.
Uslove bliže uređuje Vlada, a o odlaganju plaćanja dugovanog poreza, po ispunjenju navedenih uslova odlučuje ministar ili lice koje on ovlasti i gradonačelnik, odnosno predsednik opštine, odnosno lice koje on ovlasti, jedinice lokalne samouprave kojoj pripadaju izvorni javni prihodi čija naplata se odlaže u skladu sa ovim zakonom. Odlukom može se odobriti odlaganje plaćanja dugovanog poreza na rate, ali najduže do 60 meseci, uz mogućnost korišćenja odloženog plaćanja do 12 meseci. Odluka mora da sadrži obrazložene razloge zbog kojih se odlaganje odobrava. Odlaganje plaćanja dugovanog poreza vrši se potpisivanjem sporazuma između lokalnog poreskog organa i poreskog obveznika, odnosno rešenjem lokalnog poreskog organa.
U skladu sa Zakonom o strancima (“Sl.glasnik RS”, br. 24/2018 i 31/2019), članom 3., stranac je svako lice koje nema državljanstvo Republike Srbije, a nadležni organ koji koja obavlja poslove u vezi sa kretanjem i boravkom stranaca je organizaciona jedinica Ministarstva unutrašnjih poslova, Direkcije policije - van sedišta. Stranac, odnosno strani državljanin koji namerava da boravi u Republici Srbiji duže od 90 dana, može da dobije privremeni boravak kao dozvolu boravka u Republici Srbiji.
U skladu sa članom 40.ovog zakona, privremeni boravak se odobrava po osnovu 1) zapošljavanja; 2) školovanja ili učenja srpskog jezika; 3) studiranja; 4) učestvovanja u programima međunarodne razmene učenika ili studenata; 5) stručne specijalizacije, obuke i prakse; 6) naučno istraživačkog rada ili druge naučno obrazovne aktivnosti; 7) spajanja porodice; 8) obavljanja verske službe; 9) lečenja ili nege; 10) vlasništva nad nepokretnosti; 11) humanitarnog boravka; 12) statusa pretpostavljene žrtve trgovine ljudima; 13) statusa žrtve trgovine ljudima; 14) drugih opravdanih razloga u skladu sa zakonom ili međunarodnim ugovorom.
Izuzetno od ovog člana privremeni boravak po osnovu zapošljavanja se može odobriti strancu koji namerava da u Republici Srbiji boravi kraće od 90 dana, a za taj rad mu je u skladu sa propisima koji uređuju zapošljavanje stranaca potrebna radna dozvola. Stranac kome je privremeni boravak odobren po nekom od osnova propisanih u ovom članu, dužan je da u Republici Srbiji boravi u skladu sa osnovom zbog koje mu je boravak i odobren. Kriterijumi za određivanje kategorija, kao i same kategorije ovog člana utvrđuju se aktom Vlade. Stranac koji je zakonito ušao u Republiku Srbiju, a za ulazak mu nije potrebna viza, kao i stranac koji je u Republiku Srbiju ušao sa vizom za duži boravak, a u Republici Srbiji zakonito boravi, podnosi zahtev za privremeni boravak.
Članom 46. određuje se da privremeni boravak po osnovu zapošljavanja može da se odobri strancu koji ispunjava opšte uslove iz člana 43. ovog zakona i koji:
- u skladu sa propisima kojima je uređeno zapošljavanje stranaca u Republici Srbiji kao prethodni uslov za dobijanje radne dozvole u Republici Srbiji treba da ima odobren privremeni boravak, ili
- namerava da boravi u Republici Srbiji po osnovu zapošljavanja duže od 90 dana, a nije mu potrebna dozvola za rad u smislu propisa kojima je uređeno zapošljavanje stranaca u Republici Srbiji.
Stranac koji u Republici Srbiji boravi do 90 dana u periodu od 180 dana, a koji namerava da ostvari pravo na rad u vremenu kraćem od 90 dana i za taj rad mu je u skladu sa propisima koji uređuju zapošljavanje stranaca potrebna radna dozvola, dužan je da podnese zahtev za privremeni boravak u skladu sa odredbama ovog zakona. Stranac u Republici Srbiji dokazuje identitet stranom važećom putnom ispravom, važećom ličnom kartom koju je izdao nadležni organ druge države, ličnom kartom za stranca, privremenom ličnom kartom za stranca i posebnom ličnom kartom, a u skladu sa članom 100. ovog Zakona.
Zakon o privrednim društvima (“Sl.glasnik RS “, br. 36/2011,99/2011, 83/2014 – dr. zakon, 5/2015, 44/2018, 95 /2018 i 91/2019) uređuje zastupanje i zastupnike. U skladu sa članom 31, zakonski (statutarni) zastupnici društva u smislu ovog zakona su lica koja su ovim zakonom kao takva određena za svaki pojedini oblik društva. Zakonski zastupnik društva može biti fizičko lice ili društvo registrovano u Republici Srbiji. Društvo mora imati najmanje jednog zakonskog zastupnika koji je fizičko lice. Društvo koje ima funkciju zakonskog zastupnika, tu funkciju vrši preko svog zakonskog zastupnika koji je fizičko lice ili fizičkog lica koje je za to ovlašćeno posebnim punomoćjem izdatim u pisanoj formi. U skladu sa članom 32. osim zakonskih zastupnika, zastupnici društva u smislu ovog zakona su i lica koja su aktom ili odlukom nadležnog organa društva ovlašćena da zastupaju društvo i kao takva registrovana u skladu sa zakonom o registraciji. Zastupnik je dužan da postupa u skladu sa ograničenjima svojih ovlašćenja koja su utvrđena aktima društva ili odlukama nadležnih organa društva. Ograničenja ovlašćenja zastupnika ne mogu se isticati prema trećim licima.
Posebne dužnosti prema društvu imaju ortaci i komplementari, članovi društva sa ograničenom odgovornošću koji poseduju značajno učešće u osnovnom kapitalu društva ili član društva sa ograničenom odgovornošću koji je kontrolni član društva u smislu člana 62. ovog zakona, akcionari koji poseduju značajno učešće u osnovnom kapitalu društva ili akcionar koji je kontrolni akcionar društva u smislu člana 62. ovog zakona, direktori, članovi nadzornog odbora, zastupnici i prokuristi, likvidacioni upravnik. Osnivačkim aktom odnosno statutom mogu se i druga lica odrediti kao lica koja imaju posebne dužnosti prema društvu.
Društvo sa ograničenom odgovornošću u skladu sa članom 218. ima jednog ili više direktora koji su zakonski zastupnici društva. Broj direktora određuje se osnivačkim aktom ili odlukom skupštine. Ako osnivačkim aktom ili odlukom skupštine nije određen broj direktora, društvo ima jednog direktora. Direktor se registruje u skladu sa zakonom o registraciji. U skladu sa članom 219. ovog zakona direktora imenuje skupština, odnosno nadzorni odbor ako je upravljanje društvom dvodomno. Prilikom osnivanja društva, direktor se može imenovati osnivačkim aktom.
Zastupanje je definisano članom 221, prema kojem direktor zastupa društvo prema trećim licima u skladu sa osnivačkim aktom, odlukama skupštine društva i uputstvima nadzornog odbora, ako je upravljanje društvom dvodomno. Ako društvo ima više od jednog direktora, svi direktori zastupaju društvo zajednički, ako osnivačkim aktom ili odlukom skupštine društva nije drugačije određeno.
U skladu sa članom 224. direktor vodi poslove društva u skladu sa osnivačkim aktom i odlukama skupštine, kao i sa uputstvima nadzornog odbora ako je upravljanje društvom dvodomno. Ako društvo ima više od jednog direktora, svi direktori vode poslove društva zajednički, osim ako je osnivačkim aktom ili odlukom skupštine društva drugačije određeno. Ako je osnivačkim aktom ili odlukom skupštine određeno da svaki direktor prilikom vođenja poslova društva postupa samostalno, direktor ne može preduzeti nameravanu radnju ako se tome protivi neki od preostalih direktora, ali je ovlašćen da u tom pogledu zahteva uputstvo skupštine društva, odnosno nadzornog odbora ako je upravljanje društvom dvodomno. Odgovornost za poslovne knjige, finansijske izveštaje i vođenje evidencije o odlukama skupštine.
Direktor po članu 225. odgovara za uredno vođenje poslovnih knjiga društva, za tačnost finansijskih izveštaja društva, u obavezi je da vodi evidenciju o svim donetim odlukama skupštine, u koju svaki član društva može izvršiti uvid to kom radnog vremena društva.
Shodno tome, stranac – strani državljanin, ukoliko ispunjava sve uslove iz gore navedenih zakonskih odredbi, ima dozvolu za rad, odobren privremen boravak u Republici Srbiji za zapošljavanje i registrovan je kao zakonski zastupnik privrednog društva - može podneti zahtev za odlaganje plaćanje dugovanog poreza za pravno lice, a u skladu sa Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji.
Da li se vreme provedeno u radnom odnosu u nekadašnjoj Direkciji za izgradnju vodosistema, čiji je jedan od osnivača opština, može računati u vreme provedeno u radnom odnosu u državnom organu, organu autonomne pokrajine, odnosno JLS, a u smislu odredbe člana 50. stav 2. PKU za zaposlene u JLS kojom je propisano da zaposleni ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za navršenih 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada provedenih u radnom odnosu u državnom organu, organu autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave, bez obzira na to u kom organu je zaposleni ostvarivao prava iz radnog odnosa?
Članom 50. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u jedinicama lokalne samouprave je propisano:
“Zaposleni ima pravo na jubilarnu novčanu nagradu u visini prosečne mesečne zarade bez poreza i doprinosa po zaposlenom u Republici Srbiji prema objavljenom podatku organa nadležnog za poslove statistike, za poslednji mesec u prethodnoj kalendarskoj godini u odnosu na kalendarsku godinu u kojoj se jubilarna nagrada ostvaruje, s tim što se visina novčane nagrade uvećava za 30% i to:
- Za 10 godina rada u radnom odnosu - u visini mesečne prosečne zarade bez poreza i doprinosa,
- Za 20 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 1) ovog stava uvećane za 30%,
- Za 30 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 2) ovog stava uvećane za 30%,
- Za 35 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 3) ovog stava uvećane za 30%,
- Za 40 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 4) ovog stava uvećane za 30%.
Zaposleni ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za navršenih 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada provedenih u radnom odnosu u državnom organu, organu autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave, bez obzira na to u kom organu je zaposleni ostvarivao prava iz radnog odnosa.
Iz navedenih odredbi zaključujemo da se pravo na jubilarnu nagradu ne može ostvariti za godine rada provedene u javnom preduzeću, dok će za godine rada u direkciji ceniti organ koji odlučuje o pravu na jubilarnu nagradu, u odnosu na status direkcije u periodu u kome je zaposleni tamo radio.
U slučaju da je poslodavac preuzeo poslove i zaposlene od drugog poslodavca kao uslov za ostvarivanje prava na jubilarnu nagradu računaju se i godine rada u radnom odnosu kod prethodnog poslodavca.
Jubilarna nagrada se isplaćuje u roku od 30 dana od dana ostvarivanja ovog prava.
Zaposleni ima pravo na jubilarnu nagradu kod poslodavca, ako to pravo u kalendarskoj godini nije ostvario u drugom državnom organu, organu autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave u kojem je radio pre rada kod poslednjeg poslodavca.
Pravo iz stava 1. ovog člana, ostvaruju svi zaposleni koji počev od 22. marta 2019. godine navršavaju 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada u radnom odnosu u skladu sa ovim članom”.
Prethodnim poslodavcem u smislu napred navedenog stava 3. smatraju se poslodavci (nezavisno od organizacionog oblika) od kojih je organ autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave po osnovu zakona ili drugih opštih akata mogao da preuzme poslove i zaposlene, što je u svakom konkretnom slučaju dužan da ceni organ koji odlučuje o pravu na jubilarnu nagradu.
Da li JLS ima pravo, tj. da li je opravdano da se u Konkursu kojim se sufinansiraju projekti od javnog interesa koje realizuju udruženja građana, kao kriterijum navede da učesnici konkursa mogu biti samo ona udruženja koja su registrovana tj. čije je sedište na teritoriji date JLS?
Uredba o sredstvima za podsticanje programa ili nestajućeg dela sredstava za finansiranje programa od javnog interesa koje realizuju udruženja ( „Sl. Glasnik RS“, br.16/2018) u daljem tekstu Uredba bliže uređuje uslove, kriterijume, obim, način, postupak dodele i način i postupak vraćanja sredstava za podsticanje programa koji realizuju udruženja (čl. 1).
Pod udruženjem, u smislu ove uredbe, podrazumeva se dobrovoljna i nevladina neprofitna organizacija zasnovana na slobodi udruživanja više fizičkih ili pravnih lica upisana u registar nadležnog organa u skladu sa zakonom (čl. 2).
Kriterijumi za izbor programa definisanih Uredbom (čl. 5 st.1.), između ostalih, odnose se na reference programa: oblast u kojoj se realizuje program, dužina trajanja programa, broj korisnika, mogućnost razvijanja programa i njegova održivost, ka i ciljeve programa koji se postižu: obim zadovoljavanja javnog interesa, stepen unapređenja stanja u oblasti u kojoj se program realizuje.
Ova odredba takođe sadrži i kriterijum zakonitosti prethodnog postupanja odnosno korišćenja sredstava i ispunjavanja ranije preuzetih ugovornih obaveza.
Uredba ostavlja prostor da se dodatno urede, odnosno uvedu dopunski kriterijumi koji su specifični za određenu oblast koje utvrđuje nadležni organ ( čl. 5.st.2.).
Imajući u vidu okvire koje je postavila Uredba, zaključuje se da ključni formalni uslov bez čijeg ispunjenja se predlozi programa, odnosno projekata ne razmatraju predstavlja dokaz o registraciji udruženja. Istovremeno, sama uredba ne postavlja dodatni uslov, odnosno ograničenja u ovom smislu.
U nameri da se promovišu najviši standardi, identifikujući i praksu koja odstupa od njih, zauzet je stav da su uslovi koji se postavljaju u odnosu na mesto registracije udruženja čiji se ciljevi, prema statutarnim odredbama, ostvaruju u oblasti u kojoj se program realizuje, neopravdani. Istovremeno, ukazujemo da bi prethodno pozitivno iskustvo udruženja u radu sa konkretnom lokalnom zajednicom moglo predstavljati dodatnu vrednost, odnosno ocenu u postupku procene predloga projekata.
Na drugoj strani, čini se da bi bilo moguće i opravdano postaviti kao uslov definisan konkursom da korisnici (su)finansiranog programa budu sa teritorije konkretne JLS.
Videti: Vodič za transaprentno finansiranje udruženja i drugih OCD iz budžeta LS.PDF - posebno deo koji sadrži modele lokalnih akata (Modela odluke o sredstvima za podsticanje programa ili nedostajućeg dela sredstava za finansiranje programa od javnog interesa).
Da li isti obrađivač izrađuje Prostorni plan opštine i Izveštaj o strateškoj proceni uticaja Prostornog plana na životnu sredinu? Koja je najčešća praksa?
Postupak izrade planskih dokumenata (u konkretnom slučaju Prostornog plana jedinice lokalne samouprave) vodi nadležno odeljenje za poslove urbanizma. Odabir obrađivača planskog dokumenta vrši se u postupku javne nabavke u skladu sa zakonom, osim ako je JLS osnivač javnog preduzeća koje je registrovano za izradu planske dokumentacije i postoji prethodno doneta Odluka Skupštine JLS kojom se poslovi izrade planskih dokumenata poveravaju predmetnom preduzeću.
Postupak izrade Strateške procene uticaja Prostornog plana JLS na životnu sredinu vodi nadležno odeljenja za zaštitu životne sredine. Odabir obrađivača navedenog dokumenta vrši se u postupku posebne javne nabavke ili kao posebna partija u javnoj nabavci planskog dokumenta. Optimalno je da se predmetne nabavke realizuju odvojeno kako bi se postigla veća konkurentnost potencijalnih obrađivača u postupku nabavke, ali je i česta praksa da izradu Strateških procena planskih dokumenata na životnu sredinu realizuju ista planerska preduzeća koja su izradila i planski dokument.
Shodno navedenom, JLS se može opredeliti za jedan od navedena dva pristupa, a preporučujemo da to ipak budu dva odvojena postupka.
Članom 62. stav 7. Zakona o poljoprivrednom zemljištu,propisano je da u slučaju skidanja useva od poznatog bespravnog korisnika, troškovi postupka skidanja padaju na teret tog lica, dok u slučaju kada se radi o NN licu, troškovi postupka skidanja padaju na teret jedinice JLS. Da li u slučaju kada je poznato lice bez pravnog osnova koristilo zemljište u državnoj svojini, zakonodavac predviđa postojanje troškova JLS ili da ti troškovi ne postoje jer se skidanje useva sprovodi na teret lica koje je to zemljište bez pravnog osnova koristilo?
Član 62. st. 7. Zakona o poljoprivrednom zemljištu glasi: “Skidanje i prodaju useva nadležni organ jedinice lokalne samouprave vrši na teret lica koje koristi poljoprivredno zemljište u državnoj svojini bez pravnog osnova, a ako se radi o nepoznatom licu na teret jedinice lokalne samouprave. Sredstva ostvarena od prodaje skinutog useva, po odbitku troškova skidanja useva, raspoređuju se u skladu sa članom 71. ovog zakona.”
Jezičko i ciljno tumačenje ovog člana zakona ukazuje na to da je zakonodavac predvideo da u svakom slučaju u kojem se ima primeniti st. 7 čl. 62 zakona prvo se vrši odbijanje troškova skidanja useva. Ova pravna norma se primenjuje u situaciji propisanoj stavom 5. istog člana zakona, odnosno u slučaju bespravnog korišćenja poljoprivrednog zemljišta u državnoj svojini. Zakonodavac u pogledu troškova skidanja useva ne pravi razliku između toga da li se skidanje useva vrši u situaciji u kojoj je uključeno poznato ili NN lice, u oba slučaja se prvo vrši odbitak troškova skidanja useva. Preostali iznos, nakon ovog odbitka, raspoređuje se u skladu sa članom 71. zakona.
Ako pretpostavimo situaciju da poznato lice ne želi uopšte da ukloni bespravne useve, a ne želi ni da plati sumu koju zakon predviđa (trostruki iznos), JLS je dužna da ove useve ukloni na teret ovog lica. Ova formulacija “na teret” označava ko će na kraju snositi sav trošak i ona verovatno izaziva zabunu. Sav teret snosi poznato lice koje bespravno koristi zemljište. Dakle, finalno će ove troškove na kraju morati da plati ovo poznato lice, međutim može se desiti da ove troškove treba prethodno da predujmi JLS, tako što će angažovati neko treće lice da ove useve fizički ukloni. Ovi troškovi koji su prethodno nastali i koji su prethodno predujmljeni će na kraju pasti na teret poznatog lica koje je bespravno koristilo zemljište u državnoj svojini i biće refundirani iz cene dobijene za skinute useve. Iz tog razloga se u svakom slučaju prvo vrši odbitak troškova skidanja useva, a ostatak se uplaćuje kako zakon predviđa.
Kada se radi o NN licu potpuno je ista situacija samo što se ovde ne zna ko je počinilac pa samim tim teret čitavog postupka snosi JLS, međutim i ovde nastali troškovi skidanja useva moraju da budu refundirani. Da nije tako, JLS bi bila oštećena za ovaj iznos jer je ona predujmila ono što je stvarni trošak ovog postupka skidanja i prodaje useva.
Da li na teritoriji jedne JLS može de se poveri komunalna delatnost ali tako da je obavlja više javnih komunalnih preduzeća za određena naseljena mesta?
Zakon o komunalnim delatnostima ne razrađuje pitanje i ne određuje koliko je na nivou određene JLS potrebno osnovati ili angažovati komunalnih preduzeća ili drugih vršilca da bi se zadovoljile potrebe građana i drugih korisnika. U tom smislu, što se tiče ovog propisa, nema formalnih smetnji da određenu komunalnu delatnost obavlja više komunalnih preduzeća.
Međutim, počevši od 2016. godine kada je donet novi Zakon o javnim preduzećima, nije dozvoljeno da se na teritoriji jedne JLS u slučaju da već postoji preduzeće kome je povereno obavljanje neke od delatnosti od opšteg interesa, za obavljanje te iste delatnosti osniva novo preduzeće.
Prema članu 14. stav 2. Zakona o javnim preduzećima osnivač ne može osnovati drugo javno preduzeće ili društvo kapitala iz člana 3. stav 2. tač. 1) i 2) ovog zakona za obavljanje iste delatnosti od opšteg interesa, osim u slučajevima realizacije projekata javno-privatnog partnerstva, u smislu zakona kojim se uređuje javno-privatno partnerstvo i koncesije.
Dakle, po trenutno važećim propisima, nije dozvoljeno osnivanje novih JKP koja bi obavljala delatnost samo na delu teritorije. Među ukupno 350 javnih komunalnih preduzeća u Srbiji, trenutno je samo nešto manje od 40 JKP koja jednu ili više komunalnih delatnosti obavljaju na teritoriji jednog naselja (mesne zajednice) . Osnivač ovih preduzeća, kao i u slučaju preduzeća koja rade na celoj teritoriji JLS, može da bude samo i jedino JLS, a većina lokalnih samouprava kod kojih su „seoska“ komunalna preduzeća zatečena, razmišlja i planira, ne osnivanje novih, već da ta preduzeća na neki način ukrupni. Kod nekih je to ukrupnjavanje i urađeno, tako što su seoska preduzeća pripojena komunalnom preduzeću iz centralnog naselja.
Da li su javnim komunalnim preduzećima, koja su osnovana za obavljanje pretežne delatnosti snabdevanjem vodom za piće, a pri tome su im pre stupanja na snagu Zakona o izmenama i dopunama zakona o komunalnim delatnostima („Sl. glasnik RS“, broj 104/2016), Odlukom skupštine opštine i ugovorom o poveravanju direktno povere komunalne upravljanje pijacama, održavanja čistoće na površinama javne namene, održavanje javnih zelenih površina, održavanje ulica i puteva, upravljanje grobljima i sahranjivanje, prečišćavanje i odvođenje atmosferskih i otpadnih voda, od kojih se održavanje javnih zelenih površina, održavanje čistoće na površinama javne namene, održavanje ulica i puteva i prečišćavanje i odvođenje atmosferskih i otpadnih voda finansiraju iz budžeta jedinice lokalne samouprave, a upravljanje grobljima i sahranjivanje i upravljanje pijacama se finansira u celosti ili delimično naplatom naknade od korisnika usluga, poverene u skladu sa Zakonom?
Poveravanje se trenutno vrši po proceduri i po postupku definisanom u članu 9. Zakona o komunalnim delatnostima po kome kada se radi o poveravanju komunalne delatnosti javnom komunalnom preduzeću, nije nužno da se donosi posebna odluka ili da se sačinjava ugovor o poveravanju. Međutim, kako su pomenute delatnosti u vašem slučaju poveravane komunalnom preduzeću ranije (pre poslednjih izmena i dopuna Zakona iz 2016. godine), pretpostavljamo da je osnov za donošenje odluka bio član 11. tada važećeg Zakona o komunalnim delatnostima koji je u drugom stavu propisao da se poveravanje vrši bilo odlukom, bilo ugovorom o poveravanju.
U slučaju da te delatnosti obavlja javno komunalno preduzeće, način na koji se one finansiraju, bez uticaja je na sam oblik poveravanja. Kako ispravno navodite, od 6 komunalnih delatnosti koje ste uz vodosnabdevanje poverili vašem komunalnom preduzeću, tri delatnosti (održavanja čistoće na površinama javne namene, održavanje javnih zelenih površina, održavanje ulica i puteva) obzirom da kod njih nije moguće utvrditi krajnjeg korisnika, finansiraju se iz lokalnog budžeta, dok se preostale tri delatnosti (upravljanje pijacama, upravljanje grobljima i sahranjivanje, prečišćavanje i odvođenje atmosferskih i otpadnih voda) finansiraju iz cena usluga. Način na koji se koja delatnost finansira, jedino bi bio bitan u slučaju da kod neke od ovih delatnosti planirate da uspostavite neki oblik javno-privarnog partnerstva gde jedino aranžmani kod delatnosti koje imaju identifikovanog krajnjeg korisnika mogu imati elemente koncesije, a što je od uticaja na ukupne ugovorne odnose sa privatnim partnerom i elemente javnog ugovora koji se po završenoj proceduri sa njim sklapa.
Da li gradska opština, kao poslodavac, može izdavati potvrde o stalnom radnom odnosu zaposlenog na engleskom ili drugim jezicima?
Članom 1. Zakona o službenoj upotrebi jezika i pisma ("Sl. glasnik RS", br. 45/91, 53/93, 67/93, 48/94, 101/2005 - dr. zakon, 30/2010, 47/2018 i 48/2018 - ispr.) predviđeno je da je u Republici Srbiji u službenoj upotrebi srpski jezik i ćiriličko pismo, a latinično pismo je u upotebi na način utvrđen ovim zakonom.
Na područjima Republike Srbije na kojima žive pripadnici nacionalnih manjina u službenoj upotrebi su, istovremeno sa srpskim jezikom i jezici i pisma nacionalnih manjina, na način utvrđen ovim zakonom.
Članom 2. istog zakona predviđeno je da službenom upotrebom jezika i pisama, u smislu ovog zakona, smatra se upotreba jezika i pisama u radu: državnih organa, organa autonomnih pokrajina, gradova i opština (u daljem tekstu: organi), ustanova, preduzeća i drugih organizacija kad vrše javna ovlašćenja.
Službenom upotrebom jezika i pisama, u smislu ovog zakona, smatra se i upotreba jezika i pisama u radu javnih preduzeća i javnih službi, kao i u radu drugih organizacija kad vrše poslove utvrđene ovim zakonom.
Službenom upotrebom jezika i pisama smatra se naročito upotreba jezika i pisama u:
- usmenom i pismenom opštenju organa i organizacija međusobno, kao i sa strankama, odnosno građanima;
- vođenju postupka za ostvarivanje i zaštitu prava, dužnosti i odgovornosti građana;
- vođenju propisanih evidencija od strane opštinskih organa i organizacija koje vrše javna ovlašćenja na teritoriji opštine (u daljem tekstu: evidencije);
- izdavanju javnih isprava, kao i drugih isprava koje su od interesa za ostvarivanje zakonom utvrđenih prava građana;
- ostvarivanju prava, dužnosti i odgovornosti radnika iz rada ili po osnovu rada.
Službenom upotrebom jezika i pisama smatra se i upotreba jezika i pisama pri: ispisivanju naziva mesta i drugih geografskih naziva, naziva trgova i ulica, naziva organa, organizacija i firmi, objavljivanju javnih poziva, obaveštenja i upozorenja za javnost, kao i pri ispisivanju drugih javnih natpisa.
Dakle, organ jedinice lokalne samouprave mora se koristiti službenim jezikom i pismom u skladu sa navedenim zakonom.
Usled postojanja upražnjenog radnog - Građevinski inspektor, opština je ostala bez izvršioca na tom preko potrebnom radnom mestu. Shodno dogovoru sa drugom lokalnom samoupravom, dobijena je saglasnost drugog poslodavca, na određeno vreme, za radno angažovanje o dopunskom radu. Koji model primeniti za angažovanje radnika na radnom mestu Građevinski inspektor? Da li sa određenim licem zaključiti Ugovor o dopunskom radu uz odgovarajuću naknadu, ili ta osoba ostvaruje sva prava iz radnog odnosa, čime joj se izdaje Rešenje na određeno vreme za predmetne poslove? Kakav obračun sprovesti? Da li ima karakter zarade ili naknade?
Članom 40. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave je data mogućnost dodatnog rada, uz obavezu službenika da o svom dodatnom radu obavesti poslodavca.
Shodno navedenim odredbama, službenik može, uz pismenu saglasnost poslodavca, van radnog vremena da radi za drugog poslodavca ako dodatni rad nije zabranjen posebnim zakonom ili drugim propisom, ako ne stvara mogućnost sukoba interesa ili ne utiče na nepristrasnost rada službenika.
Da bi se ostvarilo navedeno pravo, saglasnost za dodatni rad službenika daje poslodavac, u skladu sa odredbama člana 41. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave.
Saglasnost poslodavca nije potrebna za dodatni naučnoistraživački rad, objavljivanje autorskih dela i rad u kulturno-umetničkim, humanitarnim, sportskim i sličnim udruženjima.
Poslodavac, inače, može zabraniti rad ako se njime onemogućava ili otežava rad službenika, šteti ugledu poslodavca, odnosno stvara mogućnost sukoba interesa ili utiče na nepristrasnost rada službenika.
O dodatnom radu službenika na položaju odlučuje organ nadležan za njegovo postavljenje.
S obzirom da je u konkretnom slučaju dobijena saglasnost poslodavca na dodatni rad ne postoji prepreka da se sa ovim licem zaključi ugovor o dodatnom radu, a najviše do jedne trećine punog radnog vremena. Navedeni ugovor se zaključuje u pisanom obliku i njime se utvrđuje pravo na novčanu naknadu i druga prava i obaveze po osnovu rada.
Ovakvim ugovorom se reguliše rad i obavljanje rada i ugovor nema formu radnog odnosa, odnosno lice koje se angažuje po navedenom ugovoru nema status zaposlenog, te se na navedena lica ne primenjuje postupak kao na ostale zaposlene koja su u radnom odnosu, pa ni u postupku prestanka takve vrste radnog angažovanja.
Obaveza plaćanja poreza na naknadu ostvarenu po osnovu dopunskog rada propisana je Zakonom o porezu na dohodak građana i sva primanja koja ostvaruje lice angažovano po osnovu ovakvog ugovora imaju karakter ugovorene naknade.
Članom 43. Zakona o lokalnim izborima propisano je da će izborna komisija jedinice lokalne samouprave najkasnije u roku od 10 dana od dana objavljivanja ukupnih rezultata izbora sve dobijene mandate sa izborne liste dodeliti kandidatima po redosledu na izbornoj listi, počev od prvog kandidata sa liste. S tim u vezi, da li izborna komisija može da ne dodeli mandate kandidatima za odbornike sa iste izborne liste po redosledu od 1 pa na dalje, ukoliko je neki kandidat dostavio izbornoj komisiji pre donošenja rešenja o dodeljivanju mandata sa te izborne liste overenu izjavu da ne prihvata mandat odbornika? Da li u rešenju izborne komisije o dodeljivanju mandata odbornicima sa te izborne liste, mogu da se dodele mandati po redosledu 2,3,5 i 6 kandidatima sa te izborne liste?
Zakon o lokalnim izborima ne poznaje mogućnost odustajanja od odborničkog mandata, odnosno njegovog neprihvatanja.
Odredba člana 43. istog zakona, kojom je uređen postupak dodeljivanja odborničkih mandata kandidatima sa izbornih lista nakon sprovedenih izbora, ne sadrži obavezu pribavljanja saglasnosti kandidata da mu odbornički mandat bude dodeljen. To znači da postupak dodeljivanja mandata ne zavisi od izjave volje samih kandidata.
Naime, izjavu o prihvatanju kandidature za odbornika, koju je svaki odbornik dužan da potpiše u postupku kandidovanja, odnosno podnošenja izborne liste, treba tumačiti kao izjavu koja, po logici stvari, predstavlja i izjavu da se želi biti odbornik u novom sazivu skupštine jedinice lokalne samouprave. Ova izjava može da bude povučena najkasnije do utvrđivanja Zbirne izborne liste kandidata za odbornike.
Pismena saglasnost kandidata o prihvatanju mandata je neophodna samo u postupku popune upražnjenog odborničkog mesta, nakon konstituisanja skupštine opštine/grada, u slučaju da je nekom odborniku mandat prestao pre isteka vremena na koje je izabran, što je regulisano članom 48. stav 6. Zakona o lokalnim izborima.
To, praktično, znači da je izborna komisija dužna da mandate dodeli svim kandidatima sa izborne liste čiji su redni brojevi na izbornoj listi obuhvaćeni brojem odborničkih mandata koji pripadaju toj izbornoj listi, počev od rednog broja jedan, tako da kandidatu kojem je nakon održanih izbora dodeljen odbornički mandat, a koji ipak ne želi da bude odbornik, kao jedina mogućnost preostaje da podnese ostavku na funkciju odbornika, i to tek pošto mu mandat bude potvrđen na konstitutivnoj sednici skupštine opštine/grada.
Pitanje mogućnosti odricanja od mandata obrađeno je i u Priručniku za sprovođenje lokalnih izbora, u tački 4.2. Potvrđivanje mandata, na strani 261 drugog izdanja Prirucnika.pdfkoje je SKGO objavio 2020. godine.
Da li pomoćnik predsednika može da ima prebivalište sa teritorije druge opštine?
Da li potraživanja koja su prijavljena nakon otvaranja stečaja treba preneti na vanbilansnu evidenciju ili najpre proknjižiti potraživanja iz Odluke o konverziji, a tek nakon njih prijavljena potraživanja?
Pretvaranje duga subjekta privatizacije u trajni ulog (konverzija), uređeno je odredbama člana 77. i 78. Zakona o privatizaciji u okviru poglavlja X Mere za pripremu i rasterećenje obaveza subjekata privatizacije.
Zakonom o poreskom postupku i poreskoj administraciji, čl.68. uređen je dan plaćanja poreza. U stavu 3) propisano je da se danom namirenja poreske obaveze putem konverzije poreskog potraživanja u trajni ulog Republike u kapitalu poreskog obveznika smatra se dan kada je Vlada donela akt o konverziji.
Pravilnikom o poreskom računovodstvu, članom 48. uređeno je knjiženje konverzije potraživanja u trajni ulog Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave.
(1) Knjiženje se sprovodi u glavnoj knjizi tako što se vrši storno iznosa glavnice duga na potražnoj strani raščlanjenog računa u klasi „1“ i dugovnoj strani odgovarajućeg raščlanjenog računa u klasi „2“ i istovremeno se knjiži na dugovnoj strani analitičke kartice.
(2) Za evidentiranje naplate izvršene konverzijom potraživanja po osnovu poreza u trajni ulog Republike Srbije, odnosno jedinice lokalne samouprave određuju se posebne šifre promena u:
1) glavnoj knjizi iz Šifarnika AOP:
4 - konverzija duga/konverzija duga obveznici,
2) analitičkim karticama iz Šifarnika AOP:
105 - konverzija duga - glavnica,
106 - konverzija duga - kamata.
Ako je izvršena konverzija potraživanja sa stanjem na dan 31.12.2012. godine u visini potraživanja po osnovu izvornih javnih prihode koji se administriraju, tada postoji obaveza da se izvrše odgovarajuća knjiženja u poreskom računovodstvu.
Storniranjem iznosa potraživanja za koji je izvršena konverzija, stanje na kartici poreskog obveznika bilo bi tačno iskazano. Postavlja se pitanje iznosa javnih prihode koja ste prijavili po prijavi potraživanja u postupku stečaja. U ta potraživanja svakako ne treba da uđu potraživanja koja je trebalo stornirati nakon izvršene konverzije.
Takođe se postavlja i pitanje visine potraživanja koja su priznata zaključkom u stečajnom postupku.
Što se tiče vanbilansnog poreskog računovodstva, čl. 163a Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji, u stavu 1) tačka (3) propisuje da se u vanbilansnom poreskom računovodstvu vode neplaćene poreske obaveze poreskih obveznika nad kojim je stečajni postupak okončan putem bankrotstva u skladu sa zakonom kojim se uređuje stečajni postupak.
Stav 5) istog člana propisuje da se i potraživanja po podnetoj prijavi potraživanja u stečajnom postupku prenose iz poreskog računovodstva u vanbilansno poresko računovodstvo, kao i po okončanju stečajnog postupka putem bankrotstva. Kao zaključujemo postoji neslaganje u normi iz stava1) tačka (3) i stava 6) člana 163a. Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji.
Dakle, najpre treba izvršiti knjiženja i izvesti tačno stanje na kartici poreskog obveznika u poreskom računovodstvu, a zatim prijavljeno potraživanje u postupku stečaja preneti u vanbilansnu poresku evidenciju.